Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«uydirma» boʻyicha 228 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

182 ta
uydirma
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot Oʻylab, toʻqib chiqarilgan; yolgʻon.

Aybdor oʻz uydirmalarini isbotlashga tirishdi.

Ertasiga Islomxoʻja haqida uydirma gaplar, fisq-fasodlar toʻqildi. — J. Sharipov, Xorazm

Toʻliq maqola →
uymoq
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

fl. Ustma-ust qalashtirib, bir yerga toʻplamoq, uyum yoki gʻaram hosil qilmoq; yigʻmoq.

Toshlarni bir yerga uymoq. Terilgan paxtani uymoq. Beda uymoq.

Qamishlarni bogʻ-bogʻ qilib, kanal ichiga uyib, yoqishadigan boʻlishdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Boʻtaboyni qurol-yarogʻ uyib tashlangan bir hujraga olib kirishdi. — S. Ahmad, Hukm

Yuz-qoʻlini yuvib, muzdakkina boʻlib olgach, oʻz ekskavatori hozirgina uygan tuproq tepa ustiga chiqib, chordana qurdi. — Sh. Gʻulomov, Shonli avlod

  • Qovoq uymoq Raykom sekretarining qovoq uyib, yer tagidan nazar tashlaganini koʻrib, birdan uning nafasi ichiga tushib ketdi. — N. Safarov, Uzoqni koʻzlagan qiz
Toʻliq maqola →
uy
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

UY ’yashashga, ishlashga xizmat qiladigan qurilma’, ’bino’, ’xona'. Bu voqea oʻrtogʻimning u y i d a sodir boʻlgan edi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot öy tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 513), oʻsha davrlardayoq üy tarzida ham talaffuz qilingan (ДС, 513), oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: öy > üy >

1. Yashash uchun yoki turli tashkilot, muassasa va shu kabilar joylashishi uchun moʻljallangan bino

Uch xonali

Besh qavatli

Baʼzan koʻrinar koʻzga Shohona uylar koʻrkam — Gʻayratiy

Faqat kanal emas, balki toʻgʻonlar, shlyuzlar, temir-beton uylar ham bir yoʻla va birdaniga qurilayotganga oʻxshaydi — Ibrohim Rahim, Chin muhabbat

2. Yashash uchun moʻljallangan bino ichidagi har bir xona

Bu bino uch uy va bir ayvondan iborat

Yorugʻ

Keng

Uylarda, ayvonlarda xotinlar koʻp edi — Oybek, Tanlangan asarlar

Ochiq eshikdan esgan shamol uy ichida Sabogulning sochlarini toʻzgʻitdi — Sa’dulla Karomatov, Oltin qum

3. Biror ijtimoiy talabni qondirishga qaratilgan muassasa

Mehribonlik uyi

Dam olish uyi

Madaniyat uyi

Quyoshning aksida koʻrinar yaqqol Maʼrifat uyiga tashlangan qadam — Gʻayratiy

4. Biror oila yoki xonadon oʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; hovli

Qizlik uyga qirq ot boylanar — Maqol

Uylar, koʻchalar qulf urib gullagan daraxtlar orasiga shoʻngʻigan — Guldasta

Bogʻkoʻcha tamom boʻlganidan keyin brigadirning uyidan oʻtishga toʻgʻri keladi — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

5. Oila; xonadon. Uy ichi - oila aʼzolari. Uyi buzilmoq - er-xotinning ajralganligi, oilasi barbod boʻlganligini bildiradi. Uyi kuymoq - xonavayron boʻlmoq

Qirquy quda boʻlsa, qirq yil qirgʻin boʻlmas — Maqol

Yomon arava yoʻl buzar, Yomon kishi uy buzar — Maqol

Farzand - uy obodligi, Kelajak niholidir! — Yo. Mirzo

Uydagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi — Sa’dulla Siyoyev, Yorugʻlik

[Xolisxon:] Uy ichlarimiz qalay, barisi tirikmi? — Hamza, Paranji sirlari

unda mening uyim kuyadi-ku, axir — Komil Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →
uya
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Yovvoyi hayvonlar, qushlar va hasharotlarning yashash va koʻpayish uchun moslab yasagan joyi, uyi; in.

Qaldirgʻoch uyasi. Arining uyasi. Yumronqoziqning uyasi. Boʻri uyasi. Qush uyasida koʻrganini qilar. — Maqol

Yoʻlbars bolasini tutmoq uchun yoʻlbars uyasiga kirmoq kerak. — Maqol

Qush doʻstlari, qushlarni kuting, daraxtlarga uya oʻrnatib. — Z. Diyor

Qayerdadir oʻrgimchak uyasiga ilingan pashsha gʻingʻillar edi. — A. Qahhor, Sarob

2. Urugʻni tashlash, ekish uchun ochilgan chuqurcha, joy.

Har uyaga maʼlum miqdor-da chigit ekishga koʻchish eng muhim masalalardandir. — Gazetadan

Endi chigitni joʻyakka emas, uyaga jar ekanmiz, Hatambek. — N. Safarov, Hayot maktabi

3. Yomon niyatli kishilar oʻrnashgan yoki uchrashadigan, toʻplanadigan joy, makon.

Josuslar uyasi. Tekinxoʻrlar uyasi. Oʻgʻrilar uyasi.

Qoʻzgʻolonchilar avvalgi gʻayrat bilan olgʻa talpindilar. Dushman uyasiga aylangan Karmana shahriga yoʻl ochiq edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi

— Oʻsha paytda bizning kolxozga haromxoʻrlar uya qoʻygan ekan, men keyin bildim, — dedi Abror. — P. Qodirov, Qalbdagi quyosh

4. Fitna, vahima, qaygʻu va shu kabilar koʻplab mavjud boʻlgan yoki paydo boʻladigan joy, makon.

Adovat uyasi. Fisq-fujur uyasi.

Siz avval shahardagi gʻuluni bartaraf qiling, fitnaning uyasini toping. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 182 →

Taʼriflar ichida

43 ta

Hammasini koʻrish · 43 →

Ertaklar

3 ta
Dehqon, qozi va tadbirli ayol
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol shaharga ish izlab kelib, topgan pulini qoziga omonat qoʻyadi. Qozi pulni qaytarishdan bosh tortgach, tadbirli bir ayol cholga yordam berib, qozini oʻz

Gʻulombachcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Ziyod botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Ziyod botir ismli yigit podshohning qizi Qamarxonga oshiq boʻladi va turli sinovlardan oʻtib, oʻz sevgisi uchun kurashadi. Ertakda sadoqat, jasorat va adolat gʻ