«уяциз» бўйича 30 та натижа: Изоҳли
сфт. 1. Уят-номуси ёʻқ; номуссиз, шарманда.
Қандай даҳшат! Беномус, уяциз хотин. — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири
2. Ахлоқ-одобга тўғри келмайдиган.
Уяциз хатти-ҳаракатлар. Уяциз гап.
3. қ Шундай шахсларга нисбатан ҳақорат сўзи сифатида қўлланади (. уяциз 1).
Номард! — деб ўйлади Чарос аламдан қақшаб, — атайлаб таъна қилгани келибсан-да, уяциз! — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
от 1. Ўз қилмиши, ноўрин хатти-ҳаракатидан хижолатлик ҳисси; номус.
Бетамизда бет бўлмас, Безорида уят бўлмас. — Мақол
Кўнглида уйғонган қўрқувми, уятми — аллақандай тушуниб бўлмас бир туйғудан ранги ўчиб кетганини ўзи ҳам сезиб, Анварга зимдан қараб қўйди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
[Ёʻлчи:] Андак инсоф, уят керак. Чолнинг меҳнатда чириган кўксига бигизни санчаверманг! — Ойбек, Танланган асарлар
Уятни йиғиштириб қўйиб, Замираларникига телефон қилди. — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири
2. Ахлоқ-одоб, таомил талабига тўғри келмайдиган, унга зид иш, хатти-ҳаракат ва шу кабилар
Санам хола ишқ-муҳаббатни қаттиқ уят ҳисоблар эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар
Ё ўғлинг сартарош бўлса, уяласанми? Дунёда ғарлик уят, ўғирлик уят! — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
3. Уят бўладиган, уятли.
Ўтган хотинга гап ташлайди, уят гапларни гапиради. — Чўлпон, Кеча ва кундуз
Ҳисобчи уят сўз айтиб, оёғини кўтарди-ю, тепмади. — С. Сиёев, Ёруғлик
4. Уятли иш, хатти-ҳаракат, ҳолат кабиларни алоҳида таъкидлаш, қайд этиш учун қўлланади.
Дудуқланма, буйруқ бажарилдими, ёʻқми? Уят! — И. Раҳим, Чин муҳаббат
Соқолингизда битта ҳам қора тук ёʻқ-ку, ёлғон гапирасиз, уят! — Ойбек, Танланган асарлар
от Уяцизга хос хатти-ҳаракат, хислат.
Бу хўрлик, бу одатдан ташқари уяцизлик бечора қутидорни жуда эзган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Мирзакаримбойнинг уяцизлиги, дадасининг нодонлиги ва ҳоказони ҳикоя қиларди [Гулнор]. — Ойбек, Танланган асарлар
сфт. 1. Киши уяладиган, кишини уялтирадиган; хижолатли.
Холмурод бу ҳақда эндигина шубҳа қилар, гўё бир уятли иш қилиб қўйгандай, ўз-ўзидан номусланар эди. — М. Абдулла, Кутилмаган меҳмон
Болалар кетиб қолишибди жуда уятли иш бўлди-ку-а! — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
2. Уят бўладиган, уят мазмунли.
Дори Зоҳид [ўзининг] қозикалон ўғли билан бошидан ўтказган ҳодисаларни уятли таъбирлар билан ёзиб қўйган экан. — С. Айний, Эсдаликлар
Ўткинчиларга уятли гаплар айта бошлади, ҳатто бир хотинга ҳужум қилди. — А. Қаҳҳор, Сароб
сфт. Уят-номус ҳис-туйғуси кучли; тортинчоқ.
Неъматжон хуштабиатли, уятчан бир йигит бўлиб, одамлар билан ҳам жуда одобли, бир маромда сўзлашарди. — Ж. Шарипов, Саодат
Бировга ишқингиз тушса, қиз боладан беш баттар уятчан бўлиб қолар экансиз. — П. Турсун, Ўқитувчи
от Уятчан эканлик, уялиш ҳис-туйғуси кучлилик.
Қизнинг қўрқоқлигидан, уятчанлигидан фойдаланиб, уларни зўр билан ажратиб, қизни тутиб, бошқа кишига берсалар, оқибати ёмон бўлади. — С. Айний, Эсдаликлар
— Раҳмат! — деди, кейин шу сўзнинг ўзини уятчанлик билан секин такрорлади. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
безбет Ор-номусни билмайдиган, гап таъсир қилмайдиган; уяциз-андишасиз, бети қаттиқ, сурбет. Безбетга қошиқ берсанг, Бир ўрнига беш ошар. Мақол — Ўлгудай безбет э
беюз Юзсиз, уяциз. Э, ўлим берсин, сен беюз шапшакка! Ҳамза, Асарлар
шармсиз Шарм-ҳаёси ёʻқ; уяциз, ҳаёсиз. Шармсиз йигит. Эшонларнинг ўзлари, Шармсиздир юзлари, Ошга тўймас кўзлари. Ҳамза
бешарм Шарм-ҳаёни билмайдиган, шарм-ҳаёси ёʻқ; уяциз. Бешарм одам. Бешармга арпа уни баҳона. Мақол Одоб доирасига сиғмайдиган; беадаб. Бешарм гап.
ила кт. қ. Билан. Бой ила хизматчи. Кумуш мактубни ўқиб тамом қилди-да, жонсиз бир товуш ила уяциз деб қичқирди ва ерга йиқилиб, ўзидан кетди. А. Қодирий, Ўтган
хомтамалик Ўринсиз умидворлик; тамагирлик. Мен сенинг ҳали ҳам ўша уяциз эрингдан кўнгил узолмаганингни биламан. Сенинг хомтамалигинг кони болажонлигингдандир. А. Қ
Бу эртакда Зулайҳо исмли аёлнинг ҳасади туфайли кўп азоб чеккан Ҳурилиқо исмли қизнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Унинг садоқати ва сабри охир-оқибат ба
Шаҳзода Асад амакисининг ҳийласи туфайли тахтдан маҳрум бўлиб, сургун қилинади. У саргузаштлар давомида маликани қутқариб, ўзининг мардлиги ва адолатпарварл
уяциз, беор, ҳаёсиз
