son Uch sonidan tartib son.
Поиск
По запросу «uchinchi» — результатов: 224: Толковый
Фильтр
Словарные статьи
58UCH I 'boshlanish qismi’. Tayohning u ch i boʻlma, oʻrtasi boʻl (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham ngunday maʼnoni anglatgan bu ot dastlab u:ch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 611); oʻsha davrlardayoq u: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, I, 79; DS, 603): u:ch > uch. UCH II ’ikki bilan toʻrt oraligʻidagi butun sanoq son’. U ch kundan beri isitmasi tushmaydi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz üch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 641; ПДП, 440; Devon, I, 71; DS, 621); oʻzbek tilida ü unlisining yum — shoqlik belgisi yoʻqolgan: üch > uch
1. Narsalarning ingichkalashgan, oʻtkir tomoni. — ichida. Maqol
Nayza uchi. Xanjar uchi. Kr-ziqning uchi. Ignaning uchi. Tikan zahri — uchida, dushman zahri
Juvon Sidiqjondan pichoq soʻrab olib, ikkita bodring archidi, birini oʻzi tishlab, ikkinchisini pichoq uchida Sidiqjonga uzatdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Mir-zakarimboy soqolining uchini barmoqlari bilan chimtib, kulib qoʻydi — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Yogʻoch, ip, sim va b. ensiz, uzun narsalarning tomonlaridan biri, bir tomon oxiri, boshi
Tayoqning uchi. Arqonning uchi
3. Narsalarning oʻzi birikkan, oʻrnashgan joydan tashqari yoʻnalgan tomoni, oxiri
Barmoqning uchi. Choynak joʻmragining uchi. sht Akramjonni bir nav quchoqlagan boʻldim, juvonga esa qoʻlimning uchini berdim — A. Qahhor, Ming bir jon
Uning yuzida, shunday burnining uchida xoli bor. U — Umarbekov, Yoz yomgʻiri
vafot etgan xolasini esladi va koʻzidan tirqirab chiqqan yoshini yeng uchi bilan artdi — I. Rahim, Ixlos
4. Chorburchak buyumlarning tomonlari tutashgan joyi, burchagi
Fanerning toʻrt uchidan ushlab koʻtarmoq
Polvon yelkasiga tashlab chiqqan qiyigʻini oldida, ikki uchidan ushlab, birikki aylantirdi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
5. mat. Chiziqlarning yoki sirtlarning oʻzaro tutashib, kesishib, burchak hosil qilgan nuqtasi
6. Narsalarning yuqori qismi, tepasi, boshi. .1 nur. Gʻayratiy
Minoraninguchi. Daraxtninguchi. Simyogʻochning uchi. tsh Teraklar uchida oʻynar qizi
Bir kupi oʻrikning uchiga chiqib.. atrofni tomosha qildim — Oydin, Sa-dagʻang boʻlay, komandir
Devorga tashqaridan qoʻysh!gan keng narvonlarning uchlari xiyol chiqibturardi — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
7. koʻchma Biror narsaning boshlanish qismi, boshi
Sir(ning) uchini soʻz ochar — Maqol
U \ Elmurod] hali bu muvaffaqiyatning faqat uchigina ekanini hech bir unutmadi — P. Tursun, Oʻqituvchi
Nuri bu voqeaning uchini eshitgan hamon bezgakday qaltirab ketdi — Oybek, Tanlangan asarlar
ot shv. ayn. Tom I.
Kecha koʻhna ark oldidan oʻtgandim, koʻzim doʻkoningga tushdi: devori qiyshaygan uchagi bosay deb turibdi. — J. Sharipov, Xorazm
sft. 1. Uchmoq feʼlidan sifatdosh.
Uchar baliqlar.
Uchar qushdan ulgi olgan jonivor, Minganning koʻnglida qolmaydi gʻubor. — Yodgor
2. koʻchma Uchganday tez yuradigan, juda tez chopadigan; chopqir.
Boʻtaboy aka bu kunlarda oʻzini hali ot minishni durustroq bilmay turib, juda uchar otda uloqqa kirgan kishiday seza boshladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
3. koʻchma Hiyla-nayrang bilan har nar-sani undira oladigan, har narsaga erisha oladigan; epchil.
Toʻlqinjon, kim aytadi seni olgʻir, uchar yigit deb. Mana yarim yilcha boʻlib qolibdi-ku, bitta qishloqi qizning muhabbatini qozonolmaysan. — F. Musajonov, Huri
Jonkuyar, halol kishilar oʻgʻriga chiqarildi. Oʻndan toʻqqizini urayotgan ayrim ucharlarning boshi silandi. — V. Mahkamov, Aybsiz aybdorlar
- Uchar yulduz
sft. 1. Bir tomoni borgan sari ingichkalashib tugallanadigan.
Navoiy sallasiz, uchli taqya kiygan, boshi bir oz egik. — Oybek, Navoiy
Tursunoy nimranggina uzunchoq yuzi, uchli iyagi bilan onasiga oʻxshab ketardi. — A. Muxtor, Opa-singillar
2. Uchi bor; uchi muayyan shaklga ega.
Uzun yogʻoch boshiga bogʻlangan qayirma uchli oʻtkir temir oydinda yaltirardi. — J. Sharipov, Xorazm
son Uch nafardan iborat, uchala (jamlovchi son).
В определениях
91to‘ng‘ich Eng katta (birinchi farzand haqida). Toʻngʻich bola. Mohirabonudan ikki oʻgʻil va ikki qiz dunyoga kelib, toʻngʻichi — Azimbek, undan keyingisi — Xushroʻy, uchi
mart Yangicha yil hisobida uchinchi oy.
bars ayn. Ilvirs 1, yoʻlbars 1. Muchal hisobida uchinchi yil nomi. Bars yili.
yakkalik Yakka \olat, yakka boʻlish. Uvatlarni uvalatib, Yakkalik chekin buzib [jamoa xoʻjaligining] Uchinchi qoʻshi chiqdi. Gʻ, Gʻulom
chorshanba Haftaning yakshanbadan keyingi uchinchi kuni. Payshanbaning kelishi chorshanbadan belgili. Maqol Chorshanba — murodbaxsh kun, deydilar. Gazetadan
general-polkovnik Qurolli kuchlarda general-leytenantdan yuqori, uchinchi daraja generallik unvoni va shu unvonga ega boʻlgan shaxs. Tibbiyot xizmati general-polkovnigi.
Сказки
72Ushbu ertakda cholning toʻrt oʻgʻli orasidan eng aqlli va mehnatkashini tanlashi haqida hikoya qilinadi. Ertak boylik va aql oʻrtasidagi munosabatni koʻrsatib b
Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq
Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.
Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.
Uch aka-uka otasining oltin toyini oʻgʻirlab ketayotgan sirli maxluqni topishga urinadi. Kenja oʻgʻil Badalqorachi bu sirni ochib, bir qancha qizlarni devlar zu
Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn
Диалектные материалы
3yoʻngʻichqaning uchinchi oʻrimidan quritilgan beda
Uchinchi bor taʼmirlangan gupchakka qoqiladigan aravachoʻyan