son Uch sonidan jamlama son.
Qidiruv
«uchala» boʻyicha 153 ta natija
Filtr
Lugʻat turi
Lugʻat maqolalari
101 ta
Izohli lugʻat
· yana 7 ta lugʻatda
UCH I 'boshlanish qismi’. Tayohning u ch i boʻlma, oʻrtasi boʻl (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham ngunday maʼnoni anglatgan bu ot dastlab u:ch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 611); oʻsha davrlardayoq u: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, I, 79; DS, 603): u:ch > uch. UCH II ’ikki bilan toʻrt oraligʻidagi butun sanoq son’. U ch kundan beri isitmasi tushmaydi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz üch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 641; ПДП, 440; Devon, I, 71; DS, 621); oʻzbek tilida ü unlisining yum — shoqlik belgisi yoʻqolgan: üch > uch
1. Narsalarning ingichkalashgan, oʻtkir tomoni. — ichida. Maqol
Nayza uchi. Xanjar uchi. Kr-ziqning uchi. Ignaning uchi. Tikan zahri — uchida, dushman zahri
Juvon Sidiqjondan pichoq soʻrab olib, ikkita bodring archidi, birini oʻzi tishlab, ikkinchisini pichoq uchida Sidiqjonga uzatdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Mir-zakarimboy soqolining uchini barmoqlari bilan chimtib, kulib qoʻydi — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Yogʻoch, ip, sim va b. ensiz, uzun narsalarning tomonlaridan biri, bir tomon oxiri, boshi
Tayoqning uchi. Arqonning uchi
3. Narsalarning oʻzi birikkan, oʻrnashgan joydan tashqari yoʻnalgan tomoni, oxiri
Barmoqning uchi. Choynak joʻmragining uchi. sht Akramjonni bir nav quchoqlagan boʻldim, juvonga esa qoʻlimning uchini berdim — A. Qahhor, Ming bir jon
Uning yuzida, shunday burnining uchida xoli bor. U — Umarbekov, Yoz yomgʻiri
vafot etgan xolasini esladi va koʻzidan tirqirab chiqqan yoshini yeng uchi bilan artdi — I. Rahim, Ixlos
4. Chorburchak buyumlarning tomonlari tutashgan joyi, burchagi
Fanerning toʻrt uchidan ushlab koʻtarmoq
Polvon yelkasiga tashlab chiqqan qiyigʻini oldida, ikki uchidan ushlab, birikki aylantirdi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
5. mat. Chiziqlarning yoki sirtlarning oʻzaro tutashib, kesishib, burchak hosil qilgan nuqtasi
6. Narsalarning yuqori qismi, tepasi, boshi. .1 nur. Gʻayratiy
Minoraninguchi. Daraxtninguchi. Simyogʻochning uchi. tsh Teraklar uchida oʻynar qizi
Bir kupi oʻrikning uchiga chiqib.. atrofni tomosha qildim — Oydin, Sa-dagʻang boʻlay, komandir
Devorga tashqaridan qoʻysh!gan keng narvonlarning uchlari xiyol chiqibturardi — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
7. koʻchma Biror narsaning boshlanish qismi, boshi
Sir(ning) uchini soʻz ochar — Maqol
U \ Elmurod] hali bu muvaffaqiyatning faqat uchigina ekanini hech bir unutmadi — P. Tursun, Oʻqituvchi
Nuri bu voqeaning uchini eshitgan hamon bezgakday qaltirab ketdi — Oybek, Tanlangan asarlar
ot Gʻildirak toʻgʻini yasash uchun ishlatiladigan, nihoyatda qattiq yogʻochli qayragʻoch turi.
umumiy chuqurlik nuqtasi
Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
ot shv. ayn. Tom I.
Kecha koʻhna ark oldidan oʻtgandim, koʻzim doʻkoningga tushdi: devori qiyshaygan uchagi bosay deb turibdi. — J. Sharipov, Xorazm
Izohli lugʻat
· yana 2 ta lugʻatda
sft. 1. Uchmoq feʼlidan sifatdosh.
Uchar baliqlar.
Uchar qushdan ulgi olgan jonivor, Minganning koʻnglida qolmaydi gʻubor. — Yodgor
2. koʻchma Uchganday tez yuradigan, juda tez chopadigan; chopqir.
Boʻtaboy aka bu kunlarda oʻzini hali ot minishni durustroq bilmay turib, juda uchar otda uloqqa kirgan kishiday seza boshladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
3. koʻchma Hiyla-nayrang bilan har nar-sani undira oladigan, har narsaga erisha oladigan; epchil.
Toʻlqinjon, kim aytadi seni olgʻir, uchar yigit deb. Mana yarim yilcha boʻlib qolibdi-ku, bitta qishloqi qizning muhabbatini qozonolmaysan. — F. Musajonov, Huri
Jonkuyar, halol kishilar oʻgʻriga chiqarildi. Oʻndan toʻqqizini urayotgan ayrim ucharlarning boshi silandi. — V. Mahkamov, Aybsiz aybdorlar
- Uchar yulduz
Taʼriflar ichida
14 tauchov Uch nafardan iborat, uchala (jamlovchi son).
yarimorol geogr. Har uchala tomoni suv bilan oʻralgan va faqat bir tomondan quruqlikka tutashgan orol.
personaj Sanʼat va badiiy adabiyotda (hikoya, roman, pyesa, kinofilm kabilarda) muallif tomonidan tasvir etilgan har bir shaxs. A. Qahhor asarlaridagi personajlar. Pyesa
hozirlan Hozirlamoq feʼlining oʻzlik va majhul nisbati. Katta koʻchadagi ikki tup tol kesilib, oʻtin hozirlandi. I. Rahim, Ixlos Uchala mehmon va tabibga tom shiyponida j
jug‘rofiy kam qoʻll. q. Geografik. Muzey mulozimi bizga ajoyib bir kashfiyotni — Hindistonning jugʻrofiy xaritasini koʻrsatdi. Z. Akramov, Hindiston lavhalari Umuman, har
Fe’llarning o‘tgan zamon tugallangan va tugallanmagan vid formalari noaniq formadagi fe’l o‘zagiga -л suffiksi va rod qo‘shimchalarini qo‘shish bilan yasaladi. Bunda jens
Ertaklar
38 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq
Xalq ogʻzaki ijodi
Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.
Xalq ogʻzaki ijodi
Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.
Xalq ogʻzaki ijodi
Uch aka-uka otasining oltin toyini oʻgʻirlab ketayotgan sirli maxluqni topishga urinadi. Kenja oʻgʻil Badalqorachi bu sirni ochib, bir qancha qizlarni devlar zu
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal
Xalq ogʻzaki ijodi
Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn