ot Bir yoki ikki oʻrkachli, juft tuyoqli, asosan, yuk tashish uchun xizmat qiladigan, suvsizlikka chidamli sutemizuvchi ish hayvoni.
Tuyalarni haqli ravishda sahro kemalari deb atashadi. — Gazetadan
Baʼzi kunlari [Yoʻlchi] koʻmir saroyga tushib, koʻmir, tappi, xashak keltirgan qozoqlarning tuyalarini xaridorning uyiga yetaklaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Suvsizlikni tuya koʻtaradi — A. Qahhor, Maston
- Baqiroq tuyaning bori yaxshi Oila, jamoa kabilarda tergab, kutkilab yoʻlga solib turadigan ota-ona, rahbar, yoshi ulugʻ kishiga nisbatan qoʻllanadigan maqol. Baqiroq tuyaning bori yaxshi, deydilar. Ota-ona borligida bolalar bir-birlari bilan ahil boʻladilar — I. Ahmedov, Ogʻir operatsiya
- Kambagʻalni tuyaning ustida it qopar Kambagʻal, nochor shaxsning ishi yurishmasligi, har qanday sharoitda ham unga nimadir pand berishini bildiradigan maqol. Qambagʻalni tuya ustida it qopsin ekan-da?! — Mushtum
- Nonini tuya qilmoq Birovning narsasi, ulushi va shu kabilarga sherik boʻlmoq, undan oʻmarmoq. Ishonamizki goʻdaklar nonini tuya qilib kelayotgan Unsin Boltaboyevani ogʻir tashvishdan tez xalos etib, u bilan uzil-kesil gaplashib qoʻyadigan mardi maydon topilur. — Sh. Tohirov, Teshik tomoqQachongacha mahalla hisobiga kayf-u safo qilib, xalq nonini tuya qiladilar. — Gazetadan
- Ot bilan tuya boʻlarmidi U qadar katta, koʻp emaslikni bildiruvchi ibora (summa, narsa haqida). Jonfigʻon mukofotni oʻz gazi bilan oʻlchagani uchun bunga ham uncha parvo qilmabdi — olgan mukofotiga ot bilan tuya boʻlarmidi, debdi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak
- Tuya goʻshti yegan Biror ish, narsaning bitishi, amalga oshishi juda sudralishi, choʻzilishini qayd etuvchi ibora. Tuya goʻshti yegan teatr. — Mushtum
- Tuya koʻrdingmi — yoʻq Tuya boʻlsa ham, dumini koʻrsatmay yutib yuborib, tuya koʻrdingmi — yoʻq, deb bezrayib turaveradiganlar chiqib qoldi. — Mushtum
- Tuya choʻksa, joy topar Oʻtiruvchilar tigʻiz, zich boʻlgan holatlarda yana boshqa kimsa oʻtirishni xohlasa, joy topilishini, sigʻishini qayd etuvchi ibora. Eshikdan birin-ketin odamlar kirar soʻngra tuya choʻksa, joy topar qilib, u yer— bu yerga siqilib oʻtirardilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Tuya hammomni havas qilganday Oʻziga xos va mos boʻlmaydigan, yarashmaydigan urinish, intilish, orzu qilish holatiga nisbatan qoʻllanadigan ibora. Tuya hammomni havas qilganday, senga kim qoʻyibdi bunday ishlarni.Raisliging oʻzingga buyursin. Men tuya emasmanki, hammomni orzu qilsam. — T. Malik, Ajab dunyo
- Tuyani yutib, dumini koʻrsatmaydi Har qanday katta (koʻp) narsani ham oʻzlashtirib, undan nishon, iz qoldirmaslikni bildiruvchi ibora. Hozir u tomogʻining qurtini oʻldirish uchun tuya boʻlsa ham, dumini koʻrsatmay yutib yuborishdan toymaydi. — MushtumTuyani yut, lekin dumi ogʻzingdan koʻrinib turmasin. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
- Tuyaning dumi yerga tegganda (yoki yetganda) Roʻyobga chiqmaydigan, amalga oshmaydigan ish, quruq vaʼda ekanlikni bildiruvchi ibora. Hasan soʻfi: — Suv chiqadi-yu, lekigin boyga yarasha chiqadi. Bu suvdan bizga tuyaning dumi yerga yetganida tegadi, — dedi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Hayt degan tuyaga mador Kichikkina hissa, hatto bir ogʻiz soʻz ham yordam boʻlishini qayd etuvchi maqol. Ish sensiz toʻxtab qolmaydi, ammo hayt degan tuyaga mador, — dedi — A. Muhiddin, Inson qalbi otash