от 1. Инсоннинг, миллат ва халқнинг яшаш, кун кечириш тарзи, кундалик ҳаёти.
Ёрқин турмуш. Фаровон турмуш кечирмоқ.
Яхши ишласак, ўз турмушимиз фаровон, юрт обод бўлади. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
Турмуш қаттиқчилигини татиб пишган Ботирали дунёда мўжиза бўлмаслигини яхши билади. — Ҳ. Ғулом, Машъал
Ўрмондаги турмушни ўз кўзинг билан кўриб турибсан. Ҳар бир қултум сув, ҳар бир бурда нон ҳисобли. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
Умарали қисқа вақт ичида ўз ҳаётида юз берган ўзгаришларни эслади, кейин Ғозининг бетайин турмушини кўз олдига келтирди. — И. Раҳим, Ихлос
2. Бирор халқ, ижтимоий гуруҳ ва шу кабиларга хос ҳаёт тарзи, урф-одатлар, расм-таомиллар мажмуи.
Янги турмуш.
Гавҳарнинг қаршисида, боя ўзи ўйлагандек, олифта кийинишни яхши кўрадиган қиз эмас, кўпни кўрган, турмушнинг паст-у баланд сўқмоқларидан ўтиб келган инсон ўтирар эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Айб сизда ҳам эмас, эски турмушда. Эски турмушда хотинлар ҳар қанақа эркакдан тортинади, эркаклар ҳар қанақа хотинга тегишгиси келади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
3. флс. Жамиятнинг оддий ҳаёт шарт-шароитлари мажмуи, обектив реаллик.
Турмуш онгни белгилайди.
Қонунни турмушга сингдириб юборувчи асосий куч бизнинг ўқитувчиларимиздир. — Газетадан
4. с. т. Никоҳ асосида юзага келадиган ҳаёт, эр-хотинлик ҳолати, шу ҳолатдаги ҳаёти.
Бегимхоннинг кўз олдида харита эмас, Эрали жонланди. Қандай тотли эди уларнинг турмуши! — И. Раҳим, Чин муҳаббат
У турмуши омонат эканини, қачондир оиласи бузилишини кўпдан кўнгли сезиб юрар, аммо бунчалик шарманда бўлишини ўйламаган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
5. Кишининг бутун борлиғи, бўлган-тургани.
Унинг турмуши шу.
- Турмуш(и) бузилмоқ Эр-хотинлик ҳолати ва шу ҳолатдаги ҳаёт барҳам топмоқ. Агар шундай ташлаб қўйила берса ўртага совуқчилик тушади, оқибатда турмушлари бузилади. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
- Турмуш ўртоғи Эр-хотинлик ҳолатидаги шахснинг ҳар бири (эр ва хотин бир-бирига нисбатан). Рустам уйига ширакайф келди. Бир оздан сўнг турмуш ўртоғи Шоҳиста ҳам ишдан қайтди. — Газетадан
- Турмуш қилмоқ 2. Эр-хотинлик ҳо-латида яшамоқ. Шу бола ўксимасин, деб турмуш қилмадим, нон заводига кириб ишлаб, ўғлимни ўқитишга киришдим. — МуштумЙигирма йил турмуш қилиб, бола кўрмадим. — И. Раҳим, Чин муҳаббатБироқ найрангбоз Абдувоҳид Ҳурихон Сатторова билан ҳам силлиққина турмуш қилиб кета қолмади. — Муштум
- Турмуш қурмоқ Она шўрлик йигирма икки ёшида бева қолиб, шу-шу турмуш қурмади. — Ў. Усмонов, Сирли соҳилТурмуш қурганига уч йил бўлибди-ю, ҳамон бу уйга кўникиб кетолмайди. — Газетадан
- Турмушга чиқмоқ Эркак билан оила қурмоқ; эрга тегмоқ. Қизларнинг эрки ўзида, севиб, синашиб турмушга чиқишади. — ГулдастаТўртинчи синфга ўтганимда, онам ўзи билан мактабда ишлайдиган ўқитувчига турмушга чиқди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол