ot 1. Qushlarning ogʻzi bilan birikkan, choʻqish va zarb berish uchun xizmat qiladigan oʻtkir uchli shoxsimon aʼzosi.
Tovuqning tumshugʻi.
Laylakning boʻyi novcha, tumshugʻi bor tarnovcha. Uygʻun.
Qushchaning juvoldiz uchiday tumshugʻi salgina ochilishi bilan jilgʻani kuchli ovoz tutdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
2. Hayvonlar boshining old (ogʻiz, burun tomon) qismi.
Choʻchqaning tumshugʻi.
Yelib-yoʻrgʻalab ketayotgan toʻriq dafʼatan tumshugʻini baland koʻtarib, qattiq kishnadi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Tarzan boyagiday buyruqni bajarib, qand mukofot olgisi kel-dimi, saxiy egasining oyogʻiga yalpoq tumshugʻini surkadi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
3. s. t. Dagʻl. Aft-bashara; kalla, boshning yuz, bet tomoni.
Poshsha xola kuyovning tumshugʻi oldida ombur qilib qisilgan barmoqlarini oʻynata boshladi. — D. Nuriy, Osmon ustuni
U [Madaminxoʻja] borib, muttaham qozining tumshugʻiga tushirgisi yo iflos basharasiga tupurgisi keldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
4. koʻchma Biror narsa, buyum va shu kabilarning oldinga chiqib turgan qismi, burni.
Kemaning tumshugʻi. Miltiqning tumshugʻi.
Xoliq koʻzlab turib, ogʻir etigining tumshugʻi bilan bir tepdi. — H. Nazir, Choʻl havosi
Poʻlat qush tumshugʻini choʻza-choʻza, osmonga koʻtarildi. — N. Safarov, Olovli izlar
Ularning biri sumkadan oyna qutiga oʻxshash narsani oldi-da, mashinaning tumshugʻiga qoʻydi. — Mirmuhsin, Supurgiga sajda
- Tumshuq tiqmoq (yoki suqmoq) Biror ish, narsaga aloqasi boʻlmagan holda, oʻrinsiz aralashmoq. Birinchidan, meni afandixon demang. Ikkinchisidan, tushunmagan ishingizga tumshugʻingizni suqmang! — S. Ahmad, HukmBu ishga uning tumshuq tiqmasligini iltimos qilishganda — Mirmuhsin, Chodrali ayolRasuljon oʻzining bevosita vazifasi qolib, boshqalarning ishiga tumshugʻini tiqadi. — J. Abdullaxonov, Xonadon
- Tumshugʻi (yoki qovoq-tumshugʻi) osilmoq (yoki choʻzilmoq) Aft-basharasi xafalik, norozilik va shu kabilarni ifodalovchi tund holatli boʻlmoq. Mengliboyning tumshugʻi osildi. — MushtumTergovchi Hamdam Yoʻldoshev, qovoq-tumshugʻi osilib, ularni xonasiga boshlab kirdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazinaSoʻnggi gap yoqmadi shekilli, tumshugʻi choʻzilib ketdi. — Oydin, Hikoyalar
- Tumshugʻi ostida (yoki tagida) Shundoqqina oldida, yonginasida. Agar tumshugʻining ostida nimalar boʻlayotganini koʻrmasa, unda u latta! — Sharq yulduziQaynona shundoq Yigitalining tumshugʻi ostiga kelib, gulduroq ovoz bilan bir kulib qoʻydi — D. Nuriy, Osmon ustuniPoyezddan tushgandan keyin tumshugʻimiz tagida ekansan-ku, biz boʻlsak qayoqlarga borib yuribmiz. — E. Raimov, Ajab qishloqKoʻchada turgan militsionerning tumshugʻi tagidan koʻcha harakati qoidasini buzib oʻtib ketgan-ku I. — Qalandarov. Shoxidamas, bargida
- Tumshugʻidan ilinmoq Qoʻlga tushmoq. Nihoyat, qingʻir koʻchaga kirgan yoshlar tumshuqlaridan ilinishdi. — Gazetadan