фл. Тойдирмоқ феълининг мажҳул нисбати.
Қидирув
«тойдирилмоқ» бўйича 47 та натижа: Изоҳли
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
47 тафл. 1. И Силлиқ юзада монесиз сурилиб, сирғаниб кетмоқ; тойғанмоқ.
Назира шошиб ёнига қарамоқчи бўлганди, сувга энгашиб қолган қувур устидан пастга қараб оёғи тойиб кетди. — Д. Нурий, Осмон устуни
Кўча ва томлар қордан оқара бошлаган. У сирпаниб, тойиб, хизматкорхонага жўнади. — Ойбек, Танланган асарлар
2. кўчма Четга чиқмоқ, адашмоқ, озмоқ.
Шариат ёʻлидан тойган қизнинг сўзига ишонасанми? — Ойбек, Танланган асарлар
Оёғим сал тойдими, бас, бурнимни ерга ишқайдилар. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
3. (фақат бўлишсиз шаклда) Қайтмоқ, тап тортмоқ.
У ҳеч нарсадан тоймайди. Яланғоч сувдан тоймас. — Мақол
Бориб турган шум, тошюрак бола эди, муштдек бошидан жониворларни қийнаб ўлдиришга ўрганган одам ўлдиришдан ҳам тоймайди. — М. Осим, Тилсиз гувоҳ
Айтганини қилиш учун ҳеч нарсадан тоймайди. — Р. Раҳмонов, Чангалзордаги шарпа
- Жаддига тоймоқ Кимсанинг қилмиши учун айбдор бўлиб қолмоқ, жавоб бермоқ. Қилғилиқни Сидиқжон қилди-ю, жаддига биз тойиб кетдик-да. — Н. Сафаров, Уйғониш
- Ҳолдан тоймоқ Тинка-мадори, силласи қуриб, ўлар ҳолатга етмоқ. Ёʻловчилар Устюрт саҳросида ўн беш кун ёʻл юриб, тоза чарчадилар, туялар ҳам ҳолдан тойди. — М. Осим, ЭлчиларМени навкарлар ҳолдан тойгунимча урдилар. — С. Сиёев, Ёруғлик
Ёқутчадаки тый сўзила ўзакдош эрур. ТОЙ ' отнинг икки яшардан кичик боласи 1 . Кун ҳисобин ой олар, бедов ўрнин т о й олар (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли тай тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 173;ДС, 527); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: тай > тâй. '
2. Болаларга нисбатан эркалаш маъносини билдиради
Унинг узоқ юртида, қуёш ва гуллар диёри Ўзбекистонда қолган дуогўй кампир онаси уни — ёлғиз ўғлини эркалар экан, ҳар вақт: "Рустам тойим! Арслон тойим!" деб атамасмиди — Ойбек, Қуёш қораймас
3. Баъзи атоқли отларнинг таркибий қисмига киради ёки эркалатиш учун уларга қўшиб айтилади
Холтой, Ўринтой, Ҳалим-той
сфт. Тўйи бўлган, тўй қилаётган, ўтказаётган.
Тўйлининг тўйи ўтди, Тўйсизнинг куни ўтди. — Мақол
Ўзбек ойим аралашган тўйли хотинларнинг кўнгилларидаги орзу-ҳаваслари ҳам эрлари томонидан камчиликсиз бажарилар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Қўралари қўйли, уйлари тўйли. Фуқаросин кўнгли Тангритоғ бўйли. — Газетадан
от 1. Той И 1, 2 сўзидан кичрайтириш-эркалатиш шакли.
Бир яшар тойча. Тойчани той деб хўрлама, Эрта-индин от бўлар. — Мақол
2. кўчма Эрка, эркатой, тойлоқ (фақат болаларга нисбатан).
Хўш, колхозда ўзинг нима қиляпсан, тойчам. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
от Мол тойловчи ишчи.
Пахта тозалаш заводининг илғор тойчилари.
Баҳор билан бирга Рафаелнинг илгариги заводида ишлаяпман. У слесарлик қиляпти. Мен эсам тойчиман. Ё. Хаимов, М. — Раҳмон, Ҳаёт-мамот