Поиск

sft. Toqi, arkasi yoki gumbazi boʻlgan; gumbazli.

Uzoqda oydin va sokin kechada Hirotning yetti toqli jomeyi yana ham muazzam tuyular edi. — Oybek, Navoiy

sft. 1. Ikkiga boʻlinmaydigan, juft boʻlmagan (butun sonlar haqida.); juftlab sanashda oxiri juft chiqmaydigan, bir dona ortib qoladigan.

Toq son. Yongʻoq tok chiqdi. Juftmi-toq oʻynamoq.

Yupun dasturxondagi tok nonlar yaqinda bu uydan oʻlik chiqqanini koʻrsatardi. — S. Siyoyev, Avaz

2. Jufti, sherigi, toqasi boʻlmagan; juftsiz, yolgʻiz.

Sovgʻa degan toq boʻlmaydi.

Keyingi yili Bozorning dehqonchilik ishlari burungiday avj olmadi, chunki hoʻkizi toq, oʻzi yolgʻiz. — S. Ayniy, Doxunda

3. Xotinsiz yoki ersiz.

Dunyodan toq oʻtmoq.

Ijozat bering, bir jononni oʻzim topaman, shuncha davlat bilan tok oʻti-rasizmi! — Oybek, Ulugʻ yoʻl

ot 1. Toʻq holatga egalik, toʻq holatdalik.

Qorinning toʻqligi. Rangning toʻqligi. Bir ochlikning bir toʻqligi bor. — Maqol

Toʻqlikdan, semizlikdan, issiqdan xuddi uzoq yoʻl yurib kelgan qoʻy singari shosupada poʻqillab oʻtirgan mingboshini samovarchining dastyori tinmay yelpir edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Toʻq, farovon turmush.

Toʻliq toʻqlikdan chiqar shoʻxlik. — Maqol

Men tiriklik toʻgʻrisida oʻylayman. Senlar toʻqlikka shoʻxlik qilasanlar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

ot 1. Juft holda butunlik tashkil etuvchi narsalarning ikki qismidan biri, bir tomoni, boʻlagi.

Tahqirlangan boy oʻrnidan turib: — Batrak, qul, toqa deb tikuvchini soʻkib, qoliplangan bir toqa etikni uning boshiga chogʻlab otdi. — S. Ayniy, Qullar

Shamol shuncha zaptiga olgan ediki, eshikning bir toqasini uning koʻlidan sugʻurib, kuch bilan devorga urdi-yu, devorning ustki qavati butunlay koʻchib tushdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

2. Bir joʻra atlas yoki beqasamning har bir boʻlagi.

Bir toqa atlas. Beqasamning bir toqasi.

ot 1. ayn. Vassa.

Bu uy ilgari bedaxona boʻlganidan, darchasi ham yoʻq, tokchasi ham yoʻq, toqisi ham yoʻq edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. ayn. Toq II.

Kichkinagina eshikdan olib oʻtib, shu eshikcha yonidagi torgina, lekin toqilariga rango-rang gullar oʻyilgan xonaga olib kirdilar. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

3. Qorovullarning shaqildogʻi.

Bozor to-monda qorovulning toqisi shaqilladi. — S. Anorboyev, Mehr

[Gulbodom] Uzoqdan qorovul toqisining ovozini eshitdi. — S. Karomatov, Bir tomchi qon

4. Koʻylakning yelka qismiga ichidan qoʻyilgan astar.

Toqi koʻylakning yelkasini tez yirtilishdan saqlaydi.

ot Chidash, bardosh berish qobiliyati; sabr-bardosh, chidam, toʻzim.

Toqat bilan kutmoq. Toqat bilan gapiga quloq solmoq. Toqati tugadi (bitdi, tamom boʻldi).

Sen boʻlmasang, menda toqat qaydadir, Togʻ chidamas otangning faryodiga! — Ravshan

Kalit topila bermagach, maxdumning toqati tugadi, chiqib, qizlar ichidan Raʼnoni chaqirdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Otamurod Hanifaning yozgʻirishi tugashini toqat bilan kutardi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari