Қидирув

фл. айн. Тўзмоқ.

Эшик очилиб, шамолда қоғозлар патдай тўзиди. Кенгашли уй тўзимас. — Мақол

Уларнинг юз-кўзлари чанг, ранглари заҳил, сочлари тўзиган эди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Ёʻлдошбой уч-тўрт ҳафтадан бери ички кийимини ечмаган, кўйлаги терда қотиб кетган, тўни билан этиги тўзиб қолган эди. — Ҳ. Нуъмон ва А. Шораҳмедов, Ота

Бу хабар бирпасда бутун арши аълога тарқалди. Фаришталар, уяси бузилган аридай, тўзиди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

от 1. Оёқлари ингичка, тумшуғи узун, хипча, югурик ов ити.

Ҳар ернинг тулкисини ўз тозиси билан овлар. — Мақол

Хоҳласа, қарчиғайини қўлига қўндириб, този итни эргаштириб, одамлари билан тоққа чиқиб кетарди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ўғлим овга кетади Асил овчи този билан. — Бойчечак

2. Чопқир от, тулпор.

Остимда ирғийди Ғиркўкдай този. — Маликайи айёр

Устига минганда учар тозингни, Қўлга олсанг биз қип [қилиб/ берган созингни. — Эрали ва Шерали

от Кишининг қийинчилик, кулфат, оғриқ ва шу кабиларга чидаш қобилияти; чидам, бардош.

Тўзим билан ўқимоқ.

Қайси бир садаф сийна Тўзим-ла санчиб игна, Инжуларин бирма-бир Шу шоҳига қадаган? — Ғ. Ғулом

Салимнинг кутгани чиқмади, қўрғонда аввалгидай тинчлик, жимжитлик. Бу ҳол уни яна эзди. Охирига қадар кутишга куч ва тўзим сезмади ўзида. — Ойбек, Танланган асарлар

от 1. Ҳар ён сочилган, тўзиган ҳолатли, ҳолдаги.

Тўзиқ хас-хушларни супуриб, бир ерга тўпламоқ.

Бари бир, раҳбар оғизга яқин бўлади. Қанча камтар бўлсанг ҳам, кўпнинг оғзида бўласан. Катта бўлдингми, тупроғинг тўзиқ бўлади, азизим. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

2. кўчма Сочиқ, сочилган, бўлинган; паришон.

Унинг хаёли тўзиқ.

3. Бетартиб ёйилган, тўзиган, тўзғоқ, пахмоқ.

Қиз тол тагидан чиқиб югурганча, ўзини сувга отди. Низомжон унинг орқасидан оппоқ болдирларини савалаган тўзиқ сочларини кўриб қолди. — С. Аҳмад, Уфқ

4. Эскирган, титилиб кетган.

Ҳужранинг бурчагида Шоқосимнинг увада чопони, тўзиқ кўрпа-ёстиғи уйилган. — Ойбек, Танланган асарлар

Гулнор кўча эшигидан ҳовлисига кираркан шипи, деворлари тўзиқ айвонга паранжисини отди. — Ойбек, Танланган асарлар

сфт. Чидам-бардоши кучли.

Тўзимли йигит.

Тоғлар соясида қумурсқасимон, Довул қанотида учган хас каби Бўлса ҳамки, аммо тўзимли инсон, Ҳамма даҳшатлардан зўрроқдир қалби. — С. Акбарий

Сипобек ота деган бир чол мени ҳайратда қолдирди. ҳеч қандай пардозсиз, адабиётга шундай кирса бўладиган бақувват образ., турмушнинг ўзидай кекса, тўзимли. — Н. Фозилов, Қуш қаноти билан

сфт. Тўзими-бардоши ёʻқ; чидамсиз, бардошсиз.

Тўзимсиз одам.