Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тўйин» бўйича 57 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

48 та
тоймоқ

фл. 1. И Силлиқ юзада монесиз сурилиб, сирғаниб кетмоқ; тойғанмоқ.

Назира шошиб ёнига қарамоқчи бўлганди, сувга энгашиб қолган қувур устидан пастга қараб оёғи тойиб кетди. — Д. Нурий, Осмон устуни

Кўча ва томлар қордан оқара бошлаган. У сирпаниб, тойиб, хизматкорхонага жўнади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Четга чиқмоқ, адашмоқ, озмоқ.

Шариат ёʻлидан тойган қизнинг сўзига ишонасанми? — Ойбек, Танланган асарлар

Оёғим сал тойдими, бас, бурнимни ерга ишқайдилар. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

3. (фақат бўлишсиз шаклда) Қайтмоқ, тап тортмоқ.

У ҳеч нарсадан тоймайди. Яланғоч сувдан тоймас. — Мақол

Бориб турган шум, тошюрак бола эди, муштдек бошидан жониворларни қийнаб ўлдиришга ўрганган одам ўлдиришдан ҳам тоймайди. — М. Осим, Тилсиз гувоҳ

Айтганини қилиш учун ҳеч нарсадан тоймайди. — Р. Раҳмонов, Чангалзордаги шарпа

  • Жаддига тоймоқ Кимсанинг қилмиши учун айбдор бўлиб қолмоқ, жавоб бермоқ. Қилғилиқни Сидиқжон қилди-ю, жаддига биз тойиб кетдик-да. — Н. Сафаров, Уйғониш
  • Ҳолдан тоймоқ Тинка-мадори, силласи қуриб, ўлар ҳолатга етмоқ. Ёʻловчилар Устюрт саҳросида ўн беш кун ёʻл юриб, тоза чарчадилар, туялар ҳам ҳолдан тойди. — М. Осим, ЭлчиларМени навкарлар ҳолдан тойгунимча урдилар. — С. Сиёев, Ёруғлик
Тўлиқ мақола →
той

Ёқутчадаки тый сўзила ўзакдош эрур. ТОЙ ' отнинг икки яшардан кичик боласи 1 . Кун ҳисобин ой олар, бедов ўрнин т о й олар (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли тай тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 173;ДС, 527); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: тай > тâй. '

2. Болаларга нисбатан эркалаш маъносини билдиради

Унинг узоқ юртида, қуёш ва гуллар диёри Ўзбекистонда қолган дуогўй кампир онаси уни — ёлғиз ўғлини эркалар экан, ҳар вақт: "Рустам тойим! Арслон тойим!" деб атамасмиди — Ойбек, Қуёш қораймас

3. Баъзи атоқли отларнинг таркибий қисмига киради ёки эркалатиш учун уларга қўшиб айтилади

Холтой, Ўринтой, Ҳалим-той

Тўлиқ мақола →
тўйинмоқ

фл. 1. Обдан тўймоқ.

Бу тўғрида қатъияциз, мужмал жавоблар беришдан тўйинган Раъно Анвардан кўз олмай турар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Етарли миқдорда ўзига олмоқ, сингдирмоқ.

Буғга тўйинган ҳаво. Тўйинган буғ. Тўйинган эритма.

Тўлиқ мақола →
тўйинчилик

от Ейдиган, озиқланадиган нарсалар мўл ҳолат, тўйиб еб-озиқланадиган шароит мавжудлиги (мол-ҳайвонларга нисбатан).

Далада мол тўйинчилиги бошланган. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 48 →

Эртаклар

9 та
Аттанг
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда шаҳзода ўз севгилисининг "аттанг"ни топиб келиш шартини бажариш учун саргузаштларга дуч келади. У тушида кўрган чолнинг армонини рўёбга

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Девбачча
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бойнинг ўғли ботир йигитга айланиб, турли саргузаштларни бошидан кечиради. У аждарни енгиб, подшоҳ қизига уйланади ва ўзига ўхшаган укас

Орзижон билан Қамбаржон
Халқ оғзаки ижоди

Қамбаржон тушида кўрган Орзижон исмли маликага ошиқ бўлиб, уни топиш учун узоқ ёʻлга отланади. Унинг саргузаштлари давомида турли қийинчиликлар ва сино

Ота васияти (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-уканинг отаси вафот этар чоғида уларга васият қилади. Кенжа ўғил отасининг васиятини бажариб, катта мукофотга сазовор бўлади.

Подачининг қизи
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ўгай онасининг зулмидан қутулиш учун ғордаги кампир ёрдамида турли синовлардан ўтади. Охир-оқибат, у подшоҳга турмушга чиқиб, бахтли ҳаёт ке

Ҳаммасини кўриш · 9 →