Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«toʻydir» boʻyicha 57 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

47 ta
toy

Yoqutchadaki тый so‘zila o‘zakdosh erur. TOY ' otning ikki yashardan kichik bolasi 1 . Kun hisobin oy olar, bedov oʻrnin t o y olar (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tay tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 173;DS, 527); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tay > tây. '

2. Bolalarga nisbatan erkalash maʼnosini bildiradi

Uning uzoq yurtida, quyosh va gullar diyori Oʻzbekistonda qolgan duogoʻy kampir onasi uni — yolgʻiz oʻgʻlini erkalar ekan, har vaqt: "Rustam toyim! Arslon toyim!" deb atamasmidi — Oybek, Quyosh qoraymas

3. Baʼzi atoqli otlarning tarkibiy qismiga kiradi yoki erkalatish uchun ularga qoʻshib aytiladi

Xoltoy, Oʻrintoy, Halim-toy

Toʻliq maqola →
toymoq

fl. 1. I Silliq yuzada monesiz surilib, sirgʻanib ketmoq; toygʻanmoq.

Nazira shoshib yoniga qaramoqchi boʻlgandi, suvga engashib qolgan quvur ustidan pastga qarab oyogʻi toyib ketdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Koʻcha va tomlar qordan oqara boshlagan. U sirpanib, toyib, xizmatkorxonaga joʻnadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Chetga chiqmoq, adashmoq, ozmoq.

Shariat yoʻlidan toygan qizning soʻziga ishonasanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Oyogʻim sal toydimi, bas, burnimni yerga ishqaydilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. (faqat boʻlishsiz shaklda) Qaytmoq, tap tortmoq.

U hech narsadan toymaydi. Yalangʻoch suvdan toymas. — Maqol

Borib turgan shum, toshyurak bola edi, mushtdek boshidan jonivorlarni qiynab oʻldirishga oʻrgangan odam oʻldirishdan ham toymaydi. — M. Osim, Tilsiz guvoh

Aytganini qilish uchun hech narsadan toymaydi. — R. Rahmonov, Changalzordagi sharpa

  • Jaddiga toymoq Kimsaning qilmishi uchun aybdor boʻlib qolmoq, javob bermoq. Qilgʻiliqni Sidiqjon qildi-yu, jaddiga biz toyib ketdik-da. — N. Safarov, Uygʻonish
  • Holdan toymoq Tinka-madori, sillasi qurib, oʻlar holatga yetmoq. Yoʻlovchilar Ustyurt sahrosida oʻn besh kun yoʻl yurib, toza charchadilar, tuyalar ham holdan toydi. — M. Osim, ElchilarMeni navkarlar holdan toygunimcha urdilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Toʻliq maqola →
toʻyli

sft. Toʻyi boʻlgan, toʻy qilayotgan, oʻtkazayotgan.

Toʻylining toʻyi oʻtdi, Toʻysizning kuni oʻtdi. — Maqol

Oʻzbek oyim aralashgan toʻyli xotinlarning koʻngillaridagi orzu-havaslari ham erlari tomonidan kamchiliksiz bajarilar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Qoʻralari qoʻyli, uylari toʻyli. Fuqarosin koʻngli Tangritogʻ boʻyli. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 47 →

Ertaklar

10 ta
Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Boʻri bilan tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda tulkining ayyorligi va boʻrining soddaligi orqali hayotiy saboqlar beriladi. Tulki har doim oʻzining aql-zakovatidan foydalanib, qiyin vaziyatlardan

Egri va toʻgʻri
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Toʻgʻriboyning sarguzashtlari va uning halolligi tufayli erishgan baxti hikoya qilinadi. Uning xiyonatkor doʻsti Egriboy esa oʻz qilmishlari tufayli

Erkenja
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o

Haq hukm
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda bir kambagʻalning boshiga tushgan turli qiyinchiliklar va undan qutilish yoʻllari hikoya qilinadi. Qarzini toʻlay olmagan kambagʻal bir qator kuti

Hasan bilan Huriliqo
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Zulayho ismli ayolning hasadi tufayli koʻp azob chekkan Huriliqo ismli qizning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Uning sadoqati va sabri oxir-oqibat ba

Hammasini koʻrish · 10 →