Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тўй» бўйича 572 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

50 та
той

Ёқутчадаки тый сўзила ўзакдош эрур. ТОЙ ' отнинг икки яшардан кичик боласи 1 . Кун ҳисобин ой олар, бедов ўрнин т о й олар (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли тай тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 173;ДС, 527); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: тай > тâй. '

2. Болаларга нисбатан эркалаш маъносини билдиради

Унинг узоқ юртида, қуёш ва гуллар диёри Ўзбекистонда қолган дуогўй кампир онаси уни — ёлғиз ўғлини эркалар экан, ҳар вақт: "Рустам тойим! Арслон тойим!" деб атамасмиди — Ойбек, Қуёш қораймас

3. Баъзи атоқли отларнинг таркибий қисмига киради ёки эркалатиш учун уларга қўшиб айтилади

Холтой, Ўринтой, Ҳалим-той

Тўлиқ мақола →
тоймоқ

фл. 1. И Силлиқ юзада монесиз сурилиб, сирғаниб кетмоқ; тойғанмоқ.

Назира шошиб ёнига қарамоқчи бўлганди, сувга энгашиб қолган қувур устидан пастга қараб оёғи тойиб кетди. — Д. Нурий, Осмон устуни

Кўча ва томлар қордан оқара бошлаган. У сирпаниб, тойиб, хизматкорхонага жўнади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Четга чиқмоқ, адашмоқ, озмоқ.

Шариат ёʻлидан тойган қизнинг сўзига ишонасанми? — Ойбек, Танланган асарлар

Оёғим сал тойдими, бас, бурнимни ерга ишқайдилар. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

3. (фақат бўлишсиз шаклда) Қайтмоқ, тап тортмоқ.

У ҳеч нарсадан тоймайди. Яланғоч сувдан тоймас. — Мақол

Бориб турган шум, тошюрак бола эди, муштдек бошидан жониворларни қийнаб ўлдиришга ўрганган одам ўлдиришдан ҳам тоймайди. — М. Осим, Тилсиз гувоҳ

Айтганини қилиш учун ҳеч нарсадан тоймайди. — Р. Раҳмонов, Чангалзордаги шарпа

  • Жаддига тоймоқ Кимсанинг қилмиши учун айбдор бўлиб қолмоқ, жавоб бермоқ. Қилғилиқни Сидиқжон қилди-ю, жаддига биз тойиб кетдик-да. — Н. Сафаров, Уйғониш
  • Ҳолдан тоймоқ Тинка-мадори, силласи қуриб, ўлар ҳолатга етмоқ. Ёʻловчилар Устюрт саҳросида ўн беш кун ёʻл юриб, тоза чарчадилар, туялар ҳам ҳолдан тойди. — М. Осим, ЭлчиларМени навкарлар ҳолдан тойгунимча урдилар. — С. Сиёев, Ёруғлик
Тўлиқ мақола →
тўйли

сфт. Тўйи бўлган, тўй қилаётган, ўтказаётган.

Тўйлининг тўйи ўтди, Тўйсизнинг куни ўтди. — Мақол

Ўзбек ойим аралашган тўйли хотинларнинг кўнгилларидаги орзу-ҳаваслари ҳам эрлари томонидан камчиликсиз бажарилар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Қўралари қўйли, уйлари тўйли. Фуқаросин кўнгли Тангритоғ бўйли. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
тойча

от 1. Той И 1, 2 сўзидан кичрайтириш-эркалатиш шакли.

Бир яшар тойча. Тойчани той деб хўрлама, Эрта-индин от бўлар. — Мақол

2. Эрка, эркатой, тойлоқ (фақат болаларга нисбатан).

Хўш, колхозда ўзинг нима қиляпсан, тойчам. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Тўлиқ мақола →
тойчи

от Мол тойловчи ишчи.

Пахта тозалаш заводининг илғор тойчилари.

Баҳор билан бирга Рафаелнинг илгариги заводида ишлаяпман. У слесарлик қиляпти. Мен эсам тойчиман. Ё. Хаимов, М. — Раҳмон, Ҳаёт-мамот

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 50 →

Таърифлар ичида

282 та
бом

бом шв. Тўй-маъракаларда чой қайнатиш учун ишлатиладиган катта тунука идиш.

кенгашли

кенгашли с. т. Кенгаш билан бўлган, кенгаш билан қилинган. Кенгашли тўй тарқамас. Мақол

меҳмон-излом

меҳмон-излом Холангизни биласиз, тўй-ҳашам, меҳмон-излом деса, икки маҳалла нарида бўлса ҳам кетаверади. Муштум

келинтушди

келинтушди этн. Келиннинг келиши ёки уни олиб келиш муносабати билан куёвнинг уйида бўладиган тўй, тантана, зиёфат маросими.

қизли

қизли Қизи бор, қизи бўлган. Қизли уй. Бу тўй ўғиллининг ўғлидан, қизлининг қизидан қайтади, сенинг нимангдан қайтади? Алпомиш

куёвнавкар

куёвнавкар Тўй маросимида куёв билан бирга бўлувчи жўралар. Унинг нигоҳи куёвнавкарлар ичидан Тўра акани излаб топди. Ёшлик

Ҳаммасини кўриш · 282 →

Эртаклар

160 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Ақл билан давлат
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Ҳаммасини кўриш · 160 →

Шева материаллари

80 та
Ғäлäмüз
Бухоро вилояти · очкўз

Кўп ейдиган ва тўймайдиган одам

СУЗМАПАЛОВ
Хоразм вилояти · тўйларда пишириладиган паловнинг хоразмча бир тури
ақлиқ
Қорақалпоғистон Республикаси · оқлиқ

тўй, маросимларда бериладиган оқ чит парчаси; пойгага юбориладиган отлар бўйнига боғланадиган чит

арқакўҳлäр
Қашқадарё вилояти · никоҳ тўйи расми

никоҳ тўйида қилинадиган расм-русумлардан бири

белсïндï
Қорақалпоғистон Республикаси · уйланиш тўйида келин томондан кампирга бериладиган совға

Ҳаммасини кўриш · 80 →