Qidiruv

ot 1. Qattiq chayqalib turgan suv betidagi poʻrtana; dolgʻa.

Daryo toʻlqini. Qayiq toʻlqinda qalqib bormoqda. Dengiz toʻlqinga keldi.

Dengiz, muncha hovliqasan, Qayiqlarni irgʻitasan, Togʻday-togʻday toʻlqinlarni Sohillarga sen otasan. — Gʻayratiy

Birdan suv chayqalib, toʻlqin turdi. Toʻlqin koʻtarila-koʻtarila, biz tomonga yetib keldi. — H. Nazir, Yonar daryo

Koʻprik tagidan shitob bilan oʻtayotgan Anhor toʻlqinlari goʻyo pastdan qaynab chiqar va yumalab-yumalab oqardi. — P. Qodirov, Uch ildiz

2. koʻchma Shakli, harakati va boshqalar belgisi bilan shu hodisani bildiruvchi narsalarga nisbatan qoʻllanadi.

Shamol toʻlqini. Qum toʻlqini.

Havo toʻlqini zarbidan daraxtlar egilar, shoxlari sinib tushardi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Xonga arzga boramiz, Jabr-zulmdan dod degan xalq toʻlqini Xivaga tomon oqib kelavergan. — J. Sharipov, Xorazm

Uning ruhi ashulaning goh joʻshqin, goh ipakdek, nurdek mayin toʻlqinida oqib borardi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Toʻlqin-toʻlqin uchib kelar kuy, Yuragimni quchib kelar kuy. — G. Joʻrayeva

3. koʻchma His-tuygʻu, ichki kechinma va shu kabilarning joʻshqin harakati, toʻlgʻanishi, gʻalayoni; tugʻyon.

Gʻazab toʻlqinlari.

Yangiyer qandaydir katta bir quvonch toʻlqinida suzar edi. — Sh. Gʻulomov, Yorqin ufqlar

Mamlakatda xon-beklar zulmi avjiga mindi. Bularni oʻz koʻzi bilan koʻrgan Avaz nafratlanib, yurak toʻlqinini qogʻozga bitdi. — J. Sharipov, Xorazm

Elmurod, ichidan toʻl-qin urgan gʻazabini yashira olmay soʻradi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. fiz. Fizik muhitdagi tebranma harakat.

Tovush toʻlqinlari. Elektromagnit toʻlqinlar. Qisqa toʻlqinlar.

5. Toʻlqin (erkaklar ismi).

sft. 1. Toʻlqinlanib turgan, toʻlqinga kelgan, toʻlqini bor (toʻlqin — toʻgʻri va koʻchma maʼnoda).

Toʻlqinli daryo. Toʻlqinli shamol.

Qora dengiz Toʻlqinli dengiz — E. Vohidov, Muhabbatnoma

Tarixning toʻlqinli, oʻtli izidan Qip-qizil qon tusli chechaklar terdim. — Uygʻun

[Notiqlar] Bir-biridan joʻshqin, bir-biridan toʻlqinli soʻzlardirlar. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

2. fiz. Belgili uzunlikka ega boʻlgan (fizik toʻlqinlar haqida).

Qisqa toʻlqinli nurlar.

Temir: — Qisqa toʻlqinli radioperedatchik orqali qizlar bilan tanishamiz, — deb Toʻlaganlarning vagoniga kelaverdi. — A. Muxtor, Chinor

sft. Toʻlqinga oʻxshash, toʻlqin taxlitida.

Toʻlqinsimon bulut. Toʻlqinsimon sirt. Toʻlqinsimon harakat.

Zinadan pastga tushmay, gospitalning yuqori qavat derazalariga qaradi. Derazalar oynasi oq boʻyoq bilan toʻlqinsimon boʻyalgan. — Shuhrat, Shinelli yillar

fl. 1. Toʻlqinli harakatga kelmoq.

Suv toʻlqinlandi.

Pastda juda katta loyqa koʻl toʻlqinlanib yotar edi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Shamolda qum dalasi dengizday jimir-jimir qiladi, toʻlqinlanadi. — H. Nazir, Yonar daryo

Toʻlqinlanar orqada Sochlar mayin bir ipak. — Gʻayratiy

2. koʻchma Toʻlqinga oʻxshash harakatlanmoq, toʻlqinni eslatuvchi harakat qilmoq.

Miltiqlar oʻqtalganda, xalq ham bir qoʻzgʻalib, toʻlqinlanib oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Shu vaqtgacha tinch yotgan xalq dengizi toʻlqinlanib, bosqinchilarni yutib, yoʻq qilib yuborish darajasiga keldi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi

Majlis oʻtayotganda, zal goʻyo toʻlqinlanayotganday edi. — Mushtum

3. koʻchma Qaynab toshmoq, joʻsh urmoq, gʻalayon qilmoq, toʻlgʻanmoq, tugʻyon urmoq (his-tuygʻu, ichki kechinma va shu kabilar haqida).

Kutilmaganda qalbimda gʻurur hissi toʻlqinlanib ketdi. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda

Elmurod ichida toʻlqinlangan hayajonni bosib gapirdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Zokir bulbul qaynab-toshib, toʻlqinlanib kuylayverdi. — Sh. Boʻtayev, Qoʻrgʻonlangan oy

fl. Toʻlqinlamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Toʻlqinlanmoq feʼlining orttirma nisbati.