sft. Tishi boʻlmagan; tishi yoʻq.
Tishsiz chol. Tishsiz mola. Tishsiz sixmola.
Поиск
По запросу «tishsiz» — результатов: 448: Толковый
Словарные статьи
442ot 1. anat. Ovqat yeyish, tishlash, chaynash, tutib turish uchun xizmat qiladigan aʼzo.
Kurak tish. Oziq tish. Fil tishi. Tilla tish. Tish choʻtkasi. Tish pastasi. Tish doktori. Tish tozalamoq. Tish qoʻymoq, Tishni sugʻurmoq (olmoq).
Juvon yelkasi osha Sidiqjonga qarab, oppoq, marjondek tizilgan tishlarini yarqiratib iljaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2. Qurol, asbob, mashina qismlari va shu kabilarning (tishga oʻxshash) oʻtkir, uchli qismi.
Arraning tishi. Qirgʻichning tishi. Taroqning tishlari. Omochning tishi,
Avvalgi yillarda ham traktor ishlardi, bolalar tushmagur tishini sayoz botirishardi, hozir unaqasi yoʻq. — S. Mahkamov, Katta rulda
Tosh omochning tishi shakliga kirganda, polvon koʻrib maʼqulladi — A. Qahhor, Koʻr koʻzning ochilishi
Ammo chigʻiriq oʻqining tishi chigitni chaynagan choqda ishchilarning aylan-tirishga kuchi yetmas va quloqni chappa aylantirib, qaytadan oldin bosishga majbur boʻlar edilar. — S. Ayniy, Qullar
- Tish yormoq 1. Tishi koʻrina boshlamoq, chiqa boshlamoq (yosh bola, goʻdak haqida); Bu toʻgʻrida qoʻshnimizga tish yorgan edim, u: — Bitta-yarimtasining tomogʻini moylamabsiz-da, — dedi. — MushtumTaransevning allaqayoqqa bosh olib ketganidan xabardor boʻlsa ham, birovga tish yormadi. — Mushtum
- Tishi chiqmoq Maʼlum soʻz yoki soʻz birikmasi bilan birikib, soʻz (soʻz birikmasi) bildirgan ish-faoliyat, sohada ulgʻayganlikni, tanilganlikni bildiradi. kechagina shinel kiygan Chernetsov, harbiyda tishi chiqib, har-biyda balogʻatga yetgan kapitanga taktikadan dars bermoqchi, deb oʻyladi. — I. Rahim, Chin muhabbatOlgʻirlik bilan tishim chiqdi, behuda gaplar bilan tilim burro boʻldi. — Mushtum
- Tishi oʻtmoq Mohiyatiga tushunmoq, aqli yetmoq, hal eta bilmoq. Gazeta yoki kitob oʻqiganida, ayniqsa, texnikaga oid broshyuralarni oʻqiganida, baʼzilariga tushunmayapti, oʻzining taʼbiri bilan aytganda, tishi oʻtmay qolyapti. — R. Rahmonov, Tinib-tinchimas
- Tishida (yoki tishining kavagida yoxud orasida) saqlamoq Nihoyatda ehtiyotlik bilan (kimsaga bildirmay, koʻrsatmay) saqlamoq. Lekin bir iloj qilib tishimda saqlayman uni. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarMa, ol. Biror kuningga yarab qolar, tishimning orasida saqlab yurgandim. — MushtumAfandining tish kavagida asrab yurgan yuz tanga puli bor edi. — Latifalar
- Tishini tishiga qoʻymoq Bor kuch-imkoniyat bilan oʻzini tutmoq, chidagan holda tutmoq. Nojoʻya gaplarni boshingizdan chiqarib tash-lang, akasi jonidan, unaqa vaqtlar oʻtib ketgan, tishni tishga qoʻying-da, dam boʻling, bosti-bosti qilib yuboramiz. — A. Muxtor, Opa-singillarTagʻin ham farzand ekan. Tishimni tishimga qoʻyib kuzatdim. — Mushtum
- Tishini qayramoq Tayyorlanmoq, biror narsa uchun oʻzini chogʻlab turmoq. Yoʻlchi tishini qayrab, boyvachchaning koʻkragiga bir musht tushirdi. — Oybek, Tanlangan asarlarTishingni qayrab tur, uka, sal qoʻl boʻshasin, katta toʻy qilib beraman. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
- Tishining oqini koʻrsatmoq (Tishini koʻrsatib) irjaymoq, ishshaymoq, tirjaymoq. Shunday tabarruk odamga qaysi betim bilan tishimning oqini koʻrsataman? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Tish-tirnogʻi bilan Qatʼiyat bilan, butun imkon bilan. Tish-tirnogʻim bilan shu yerda, shu bolalarning sevgan oʻqituvchisi boʻlib qolishga tirishaman. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Keyinchalik Abu Ali ibn Sino nomi bilan mashhur boʻlgan yosh Husayn har kuni yarim kechagacha oʻtirib, yunon va arab hukamolarining tib va falsafaga oid kitoblarini oʻqir edi. — M. Osim, Kitobga ixlos
Qadimiy sharq tib qoʻlyozmalarida mumiyoning ikki xil boʻlishi aytiladi. — L. Shokirov, Z. Hakimov, Mumiyoyi asl
ot tib. Isitma va ong parokandaligi, xiralashuvi bilan kechadigan ogʻir yuqumli kasalliklarning umumiy nomi; terlama.
Orada besh oy oʻtgandan keyin, uning boʻyga yetgan qizi tif bilan ogʻrib, oʻn yetti kun deganda vafot qildi. — A. Qahhor, Sarob
ot 1. Qilich, xanjar, pichoq, nayza kabi sovuq qurollarning umumiy nomi.
Tigʻ yarasi tuzalar, til yarasi tuzalmas. — Maqol
Ammo tigʻ tegib, qoʻl yoki oyogʻi uzilganlar oh-voh urib, madad kutib yotardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Ernazar jallod, Sheralini siyosat bilan yiqitdi va poʻlat tigʻini qinidan tortdi. — Erali va Sherali
2. Kesuvchi asbob, qurol-yarogʻ va shu kabilarning keskir qirrasi, dami; turli mashina, mexanizm va shu kabilarning keskich qismi.
Boltaning tigʻi. Qilichning tigʻi.
Ketmon tigʻini qayiradigan tosh-metin eski paxsalarni qizlar necha chaqirim yerdan tashib kelib, dalaga toʻkishdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Qaynarning boʻydor oʻtlari kosilkalarning beomon tigʻlari zarbidan yuztuban yiqilardi. — S. Anorboyev, Oqsoy
3. Nishtar, nayza kabi asboblarning oʻtkir uchi, nayzasi.
4. s. t. Stvol, mil.
Qoʻsh tigʻ miltiq.
Vagondan eng keyin tushgan va miltigʻini tigʻidan ushlab, ketmonday yelkasiga qoʻyib kelayotgan Ahmadjon — A. Qahhor, Oltin yulduz
5. koʻchma Umuman, tigʻ, nayza kabi taʼsir oʻtkazuvchi narsa, kuch.
Zulm tigʻi. Jabr tigʻi.
Ilm-u fan tigʻi birlan jahl bagʻrini qon sil. — Hamza
Uchchiga chiqqan maʼmuriyatchi degan sarlavha ostidagi maqolaning oʻtkir tigʻi Oyqizga qaratilgan boʻlsa ham — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
- Tigʻ tegizmoq (yoki urmoq) Biror asbob, qurol bilan kesmoq. Tepa shoxga aslo tigʻ tegiza koʻrmanglar. — N. Safarov, Oliyaxon Sultonova
- Tigʻ koʻtarmoq Qurol-yarogʻ bilan urush-jangga xezlanmoq, jangga kirmoq, jang qilmoq. Taqsir, uzr, fuqarochilik, adolatsizlikka qarshi yana tigʻ koʻtarishga toʻgʻri keldi. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy
- Tigʻ urmoq (yoki tortmoq) Tigʻ-yarogʻ bilan zarb bermoq. Tigʻ urib yaralamoq.Qaysi farzand otasiga tigʻ tortar. — Rustamxon
- (Dami) tigʻdan oʻtkazmoq Yoppasiga tigʻ-yarogʻ bilan oʻldirmoq. Podshoh: — Hech kim menga shu sirni oshkor qilmasa, shahar xalqini dami tigʻdan oʻtkazib, tuproq bilan barobar qilaman, — debdi. — ErtaklarYaqinda Ali uyqudan turadi, zulfiqorini koʻtarib, dindan chiqqan bandalarni tigʻdan oʻtkazadi, dedilar. — S. Ahmad, Hukm
- Quyosh (yoki kun, saraton) tigʻi 1. Quyosh nuri, shuʼlasi, yogʻdusi. Kun tigʻida yonib-oʻchib Koʻrinadi ketmonlar. — T. Toʻla;Kunlarning birida, saratonning tigʻida bogʻbonning etlari uvushibdi, tomogʻi qurishibdi. — Yo. Shukurov, Uch savol
- Quyosh (yoki kun, tong) tigʻ urdi (yoki tortdi, yoydi, yordi) Quyosh chiqdi, quyosh nur, shuʼla taratdi, yogʻdu sochdi. Kun tigʻ urib qolgan edi. Oʻrtalik allaqachon yorishgan. — Gʻ. Gʻulom, Shum bolaKun tigʻ tortib, daryoning u tomonidagi adirlarning sirti toʻq yashil, jilgʻalari qora tusga kirdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariSharq osmonining tepasida tong tigʻ ura boshlagan boʻlsa ham, devorlar, daraxtlar ichiga koʻmilgan shahar hali ancha qorongʻi edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaChosh-goh mahalida quyosh bulutlar orasidan tigʻ yorib chiqdi. — R. Rahmon, Mehr koʻzda
- Qoʻlga tigʻ olmoq Urushni boshlagan men emas, sensan, endi jazosini tortasan oʻzing, Koʻlga tigʻ olishga majbur etgan sen. Endi shu tigʻ bilan oʻyilar koʻzing. — Uygʻun
\goll. tijk, ingl. tick
Kanop yoki paxta tolasidan toʻqilgan qalin, pishiq gazmol, mato (koʻpincha matrats, dasturxon va sh.k. uchun ishlatiladi)
Oynisa yoʻl-yoʻl tik koʻrpachada.. oʻtirarkan, oʻgʻli Yoʻldoshbekdan kelgan xatni qayta oʻqib chiqdi — H. Gʻulom, Toshkentliklar
Tikdan bir xilda tikilgan kiyim kiygan, madori ketgan yaradorlar hovliga chiqishdi — R. Fayziy, Hazrati inson
В определениях
1burushqoq Burushgan, burushiq. Burushqoq olma. Kampir allaqanday boʻlib ketdi tishsiz ogʻzi ochilib qoldi, burushqoq lablari titray boshladi. U. Nazarov, Odamlar Bekorga,
Диалектные материалы
5
Xorazm viloyati · katta oʻroq (tishsiz)
Xorazm viloyati · tishsiz oʻroq
tishsiz oʻroq
Xorazm viloyati · oʻroq
tishsiz oʻroq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tishsiz oʻroq
Fargʻona viloyati · oq mum
Uzukning tishsiz koʻz xonalariga tomizib, koʻzni yopishtirish uchun ishlatiladigan modda