Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «tirikchilik» — результатов: 120

Фильтр

Словарные статьи

15
tirikchilik

ot 1. Hayot kechirish, kun koʻrish, yashash.

Tirikchilik uchun kecha-kunduz tinmasdan mehnat qilgan va yuragida shuncha gʻamni koʻtargan bu beli bukik, yelkasi chiqiq cholni soʻz bilan yupatishning maʼnosizligini sezdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Tirikchilik yanada ogʻirlashdi. Boylar ham qarz bermay qoʻydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Oda.shar tirikchilikdan qiynalib, ishga och-nahor qatnayotgan oʻsha mashaqqatli kunlarda Poshsha xola boshqalardan toʻq va but yashadi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

2. Kundalik roʻzgʻor va u bilan bogʻliq ish-yumush, tashvishlar.

— Orzularim bor, jurnalist boʻlishni istayman, — dedi \Ahmad Husayn], — lekin dardisar tirikchilik toʻs-qin. — Oybek, Nur qidirib

Har kimning oʻz tirikchiligi bor. Mana, hut kirdi, dehqonning oyogʻiga qurt kirdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Endi uy-uyingizga tarqalingiz, tirikchilikdan qolmangiz, oʻrtoqlar! — H. Gʻulom, Mashʼal

  • Tirikchilik qilmoq Hayot oʻtkazmoq, kun kechirmoq; yashamoq. Qishloqda tirikchilik qilish juda qiyin. Ochlik, yalangʻochlikka chidab, tirikchiligimizni qilar edik. — Oybek, Tanlangan asarlarKichkina doʻkonchamdan kelgan daromad bilan tirikchilik qilib boʻlmasdi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin
Полная статья →
tirik

sft. 1. Oʻlmagan, hali yashab turgan; hayot, barhayot.

Ikkita tirik katta baliqning boʻgʻzidan kanop oʻtkazib, hovuzga tashlab qoʻyildi. — Mirmuhsin, Soʻgal

E, onajonginam, qani endi, sen ham shu yerda tirik boʻlsang-u, oʻz oʻgʻlingning qanday odam boʻlganini koʻrsang, deb xayol qildi [Elmurod]. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Alhamdulilloh, koʻrdim, tirik ekansan, noqobil bolam. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Oʻsimlik yoki hayvonot dunyosiga oid; jonli.

Tirik tabiat. Tirik organizm.

3. Oʻzining yangi vaqtdagi koʻrinishini, tarovatini yoʻqotmagan, soʻlmagan (oʻsimlik, uning guli, mevasi va shu kabilar haqida).

Sabzining tirik-tirigini terib olmoq. Bodring suvda tirik turadi.

4. Kuch-quvvatini yoʻqotmagan; bardam, tetik.

[Buvim] Tirikkina kampir, hassa tutmaydi. — Oybek, Bolalik

5. Tiyrak; sergʻayrat, harakatchan.

Hamida oʻn olti yoshlardagi tirik, quvnoq qiz. — A. Qahhor, Adabiyot muallimi

6. Yashayotgan, saqlanib qolgan, jonli, barhayot.

Azim togʻa bilan suhbatlashgan odam uni tirik tarix deydi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Bu taxt-u saltanatlar benom-u nishon yoʻqolur, faqat meʼmor-u musavvirlar yaratgan zoʻr sanʼat asarlari tirik qolur, degan aqidalar bizga maʼlum. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

7. Yaxshi pishib yetilmagan (asosan ovqatga solingan don haqida).

Mastavaning guruchi tirik, bir oz qaynasin. Mosh hali tirik.

Xayolim qochib, kabobni qayish qilib qoʻyibman. Osh ham tirik boʻlibdi. — P. Qodirov, Qadrim

  • Koʻz tirigida Hayot vaqtida, hayotligida, oʻlmasdan. [Ona:] Koʻzimning tirigida orzu-havasini koʻrsam, deyman bolaginamning. — I. Rahim, Chin muhabbatEndi koʻzimning tirigida eng kichik Yusufjon ukangni ham xatna qildirib qoʻysam, deyman. — Boʻtakoʻz
  • Tirik vazn Hayvonning tiriklayin tortilgandagi ogʻirligi. Goʻshtga topshirilgan har bir qoramolning tirik vazni oʻrtacha 400 kilo-grammga yetdi. — Gazetadan
  • Tirik yetim Ota-onasi oʻlmagan, ammo ulardan biror sabab bilan judo boʻlgan bola haqida. [Sharofat:] Bolam tirik yetim boʻlmasin, deb keldim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Tirik jon Yashab turgan inson haqida, unga nisbatan qoʻllanadi. Hay, mayli, tirik jon nimalarni koʻrmaydi! Nima boʻlsa, koʻraveramiz! — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Tirik tovon
Полная статья →
tiriklik

ot 1. Tirik holda (hayot) ekanlik.

[Gulnor:] U tirikligimni, siz bilan bir yoqqa qochganligimni sekingina oyimga soʻzla-sin. — Oybek, Tanlangan asarlar

Tirikligida uni koʻp urib azoblagan va uning dunyoga kelgani uchun xudodan ham norozi boʻlgan Buviniso endi farzandining jasadi ustida koʻzlaridan sel-sel yosh toʻkardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Hayot, yashash jarayoni, holati.

Sevgisiz tiriklik anduh, befarah, Mangu sharofatli maʼraka bu kun. — R. Parfi, Koʻzlar

Uni tark etgan tiriklik nishonalari qaytdi, ogʻzidan chiqqan birinchi soʻz: Voy oʻlay! nidosi boʻldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Tiriklik — mavj urib, toʻlqinlanib oqayotgan zoʻr bir daryo. Bu daryoda suzmaydigan odam yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar

3. Kun kechirish, yashash, tirikchilik; hayot.

Choʻntaklarida hemiri qolmagan aka-uka tiriklik toʻgʻrisida oʻylay boshladilar. — M. Osim, Tilsiz guvoh

Oʻrnimdan turib, otam ekib ketgan yarim tanobcha yerdagi joʻxorini qayirib olishga va buni pishirib, tiriklik oʻtkazishga erinar edim. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda

  • Koʻz tirikligida Koʻzim tirikligida shu qizimning ham hayotini tinchitib, toʻyini oʻtkazsam, armon boʻlmasdi. — Mirmuhsin, Umid
Полная статья →
tiriklayin

rvsh. Tirik holida, tirikligicha; oʻlmasdan yoki oʻldirmasdan.

Quyonni tiriklay(in) tutmoq.

Qutulmadim qaygʻu, kulfat, alamdan, Tiriklay ayrildim ikki bolamdan. — Shirin bilan Shakar

yuzdan ortiq aziz ota-onalarni tiriklayin kuydiribdi vahshiylar. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Agar shamol qoʻzgʻalsa, qum odamlarni tiriklay koʻmadi. — A. Qahhor, Asarlar

Полная статья →

Показать все · 15 →

В определениях

79

Показать все · 79 →

Сказки

23
Botir
Устное народное творчество

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Botir echki
Устное народное творчество

Ushbu ertakda uch hayvonning xoʻjayinlaridan qochib, togʻda yangi hayot boshlashi tasvirlanadi. Ular oʻz topqirliklari va birlashgan kuchlari bilan yovvoyi hayv

Dehqon, qozi va tadbirli ayol
Устное народное творчество

Bir chol shaharga ish izlab kelib, topgan pulini qoziga omonat qoʻyadi. Qozi pulni qaytarishdan bosh tortgach, tadbirli bir ayol cholga yordam berib, qozini oʻz

Dono qiz bilan boy
Устное народное творчество

Bu ertakda dono qizning oʻtkir aqli va topqirligi tufayli otasining mol-mulkini qaytarib olgani hamda boyning hiylalarini fosh etgani hikoya qilinadi. Qiz oʻz d

Faqirning echkisi
Устное народное творчество

Ushbu ertakda xoʻjayinlarining jabr-zulmidan qochgan echki, sovliq va hoʻkizning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ular oʻzlariga yangi makon topib, yovvoyi hayvo

Hakim baliqchining oʻgʻli
Устное народное творчество

Kambagʻal baliqchi cholning oʻgʻli vazirning hiylalari tufayli podshohning qiyin topshiriqlarini bajarishga majbur boʻladi. Uning sarguzashtlari davomida kutilm

Показать все · 23 →

Диалектные материалы

3
o‘ngishiq
Xorazm viloyati · tirikchilik

Tirikchilik, kun ko‘rish

roʻ:z
Andijon viloyati · tirikchilik
vongʻyshyq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tirikchilik, hayot kechirmoq