Қидирув

фл. 1. Лойқа ва шу кабилар аралашмаларнинг чўкиши натижасида тозаланмоқ; тинимоқ (суюқлик ҳақида).

Лойқа сув бир кечада зўрға тинди.

Кун исиб кетди. Ҳар қадамда халқоб бўлиб ётган кўлмаклар ерга сингиб, ариқлардаги лойқалар тина бошлади. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Гард-ғубор, хира ҳолатдан тоза бўлмоқ, тиниқлашмоқ, равшан бўлмоқ.

Ювош нурлар ўйнайди, осмон гулдай яшнар тобора тиниб. — Ш. Раҳмон

3. Иш, ҳаракатини тўхтатмоқ; дам олмоқ.

У кун бўйи тинмади. Эшак минганнинг оёғи тинмас, Икки хотинликнинг қулоғи тинмас. — Мақол

Ўйинқароқ Ит тинса тинади, қуш тинса тинади, бу тинмайди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Хотинлар, қайтага, Онахон ишдан тинган пайтларда тўпланадиган бўлишди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

4. Ҳаракати ва ўзи тўхтамоқ, босилмоқ.

Ариқда жилдираб оқаётган сув тинди.

Бўрон тинарди-ю, ҳамма ёқ сокин бўларди. — Ўзбекистон қўриқлари

Мактаб коридорида кечгача ғала-ғовур тинмайди. — Р. Файзий, Сен етим эмассан

Эрталаб ёмғир тинган, ҳаво нақадар мулойим ва оромбахш. — Ж. Абдуллахонов, Орият

Отишмалар секин-аста тинди. — Н. Сафаров, Оловли излар

Нафас олиш, нафас

Йиғиштириб бор бисотини, Бўғизига тиқилиб тини, Нури сари қилди ишора, Зайнаб учун бу бўлди чора — Ҳ. Олимжон

Ҳайдалмай, экилмай ётган; заранг.

Тинг ер.

сфт. 1. Ғала-ғовур, шовқин-сурон, тўс-тўполон ва шу кабилардан холи.

Атроф тинч. Ўткинчилар оз. Анҳор ёқасида, толлар орасида иккита оқ эчки ўтлаб юради. — Ойбек, Танланган асарлар

Ажойиб кеча бўптими? Тинч, ойдин, шабада! — П. Турсун, Ўқитувчи

[Аҳмад] Шовқин-суронли, серқатнов кўчаларни ёқ-тирмас, сал айланиш бўлса ҳам, тинч, сал-кин хиёбонларни танларди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Қизиқ, кечагина денгиз эди тинч, Қаърига олмоқда бугун зилзила. — Г. Жўраева, Иқбол

2. Киши ҳаёти, фаолиятида унга салбий таъсир кўрсатмайдиган, безовта қилмайдиган, ғам-ташвишдан холи.

Меъмор [уста Нусратга] қолган умрини бир чеккада тинч-гина, ғарибона ўтказмоқчи эканини айтди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Қишлоқ кўчаси тинч, қизи бўлса кичкина эмас раёнда бўладиган кенгашларда қатнашиб, алламаҳалда уйига келадиган кунлари бўлган-ку. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Ўртоғингизга айтинг, шу ҳужрасини биздан аямасин. Шу ерда тинчгина яшайлик! — Ойбек, Танланган асарлар

Ўт-тиз йилдан бери шу ердамиз, ҳали бирон кори ҳол бўлгани ёʻқ. Бу ер тинч жой. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Уриш-жанжалсиз, туриш-турмуши осойишта.

Қўшнинг тинч — сен тинч. — Мақол

Ўзларига тўк, бекам-у кўст, тинч яшашади, икки куёв кўрган, неваралари бор. — Р. Файзий, Таъзим

Нисо бувининг қизлари туфайли неча мартаба қўйди-чиқди бўлиб олди. — А. Қаҳҳор, Бошсиз одам

4. Беташвиш, осойишта ҳолат; тинчлик.

Шу [Саодатхон] келгандан бери тинчимиз ёʻқолди. — С. Зуннунова, Янги директор

Ўзим майли, уй-ичимнинг тинчи кетди — Т. Ёʻлдош, Аттанг

Чунки бу қўлга тушмаса, яна одамларнинг тинчини бузиб, жиноятини давом эттираверади. — М. Юнусов, Қутилмаган хазина

от Ишдан, ҳаракатдан холи вақт ёки ҳолат; дам, ором.

Баъзи вақтда, суғориш пайтларида, кечалари ҳам тиним бўлмас, сувни узоқдан ҳайдаб келишга тўғри келар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

1. Лойқа ва шу кабилардан холи, ти-ниган ҳолатли

Чўққилардан оқиб тушган бу сойлар шишадек тиниқ — Мирмуҳсин, Ҳам-заобод

Ариқчаларда кеч кузнинг тиниқ суви лимиллаб оқади — Н. Аминов, Суварак

2. Гард-ғубор, хиралик ва шу кабилардан холи, равшан кўринишли

Осмон ҳар вақтдагидек булутлардан холи, беғубор, тиниқ, кўм-кўк — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Радиодан дутор садоси таралар, сеҳргар куй Темир-жоннинг қалбига кириб борар, тиниқ юзида ёқимли, мулойим жозиба.. уйғотарди — Ж. Абдуллахонов, Орият

Кўзларининг қораси ниҳоятда тиниқ ва ўтли — П. Қодиров, Уч илдиз

3. Хиратик, қўполликдан холи; жарангдор (товуш, овоз ҳақида)

Адолат дуторини қўлга олди. Бир нафасдан кейин унинг қўнғироқдек тиниқ овози янгради. С — Зуннунова, Гулхан

Тоғбағрида ўйноқлабюгурган жилғаларни эслатувчи тиниқ, жозибадор садо хонани тўлдирди — Ж. Абдуллахонов, Орият

4. кўчма Аниқ ифодали; равшан. . . Унинг хотираси ҳайратда қоларли даражада бой ва тинш эди. Газетадан

Сўз-фикри тиниқ зиёли бўлганингиз учун ҳам биз чекаётган айрилиқ ситамини сезяпсиз — Мирмуҳсин, Меъмор

Жаҳонда ақли тиниқ шинаванда йигитнинг битаси сен-у, биттаси мен — Ж. Абдуллахонов, Тожи билан Ҳожи