Қидирув

фл. 1. Чет (бегона) тилда ёки ўзига хос тил билан гаплашмоқ, муомала қилмоқ.

Бу кишининг гапига тушунмаяпман, тиллашиб беринг.

Баъзан эса қабулхона секретарига: Қўнғироқ қилган киши мебелдан гап она бошлаши биланоқ, унга директор билан тиллашаверинг дегин, деб уқтириб қўяди. — О. Юнус. Қочинг, телефон жиринглаяпти

Иккаласи анордек қизариб, кўзлари орқали тиллашиб, шўх табассум билан чеҳралари атиргулдек очилиб, бир-бирларини туртиб, қувлашиб кетишарди. А. Муҳиддин, — Ҳ. Тожибоев, Оташ қалбли қиз

2. кўчма Баъзи нарсаларнинг сирини, тилини билиб, улар билан муомала қилмоқ, иш битирмоқ.

Ҳамдамжоннинг номи, иш фаолияти касбдошларига яхши маълум: кўп йиллардан бери техника билан тиллашади. — Газетадан

Искандар кундузлари машиналар билан тиллашса, кечалари янги инструксия, чизмалар билан суҳбатлашиб чиқади. — Назир, Ўтлар туташганда

от 1. айн. Олтин 1.

Бир грамм тилла.

Шу пайтдан тиллага ишқи тушиб қолганига ўлайми у хумпарнинг. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

2. Шу металлдан зарб қилинган пул, ундан ясалган қимматбаҳо буюм; бойлик.

[Канизакнинг] Кўмиб қўйган тилласи ёʻқдир, кўмиб қўйган тилласи бўлганда, бўйдоқ йигитга тегар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. тар. Қиймати ўн сўмга тенг бўлган тилла танга.

Ҳожи кулумсираб, қўлидаги уч-тўртта оқ танга билан битта тиллани Ойбодоққа узатди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. кўчма Энг яхши, қимматли нарса ёки севимли киши ҳақида.

Нигора кўрпада чалқанча ётиб, хаёлга чўмди. Даданг билан бирга овга ҳам чиққанмиз, тилла одам эди, деди ўша чўпон. Дадаси тилла одам бўлганми-ёʻқми — Нигора билмайди. — С. Анорбоев, Оқсой

— Жўравойни айтмайсизми! Мен одамнинг бунақа тилласини кўрмаганман, — деди Умурзоқ ота. — Ҳ. Ғулом, Машъал

5. бот. Воҳаларда, суғориладиган ерларда ўсадиган кўп йиллик, ялпоқ бошоқли ўсимлик.

6. Тилла (эркаклар ва хотин-қизлар исми).

от айн. Тиллакори.

от Тилла билан безатилган.

Тиллакор эгар.

У [Ҳусайн Бойқаро] ўзининг тахти турган тиллакори хонага эмас, унга ёпишган кичик хонага кирди. — Ойбек, Навоий

Мулла Фазлиддин Ҳиротдан келиб, Андижон чорбоғида подшоҳ оиласи учун тилла кори кўшк қурган пайтларида, ўн олти ёшли Хонзода бегим ўзининг суратини чиздирган. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

от Хотин-қизларнинг тилладан ясалган ёки тилла суви югуртирилган, пешонага тақиладиган безак буюми.

Заргар ясар тиллақош, Келинчаклар тақсин деб, Йиғлаб олай, маржон ёш Оқ юзимга оқсин деб. — Қўшиқлар

Назокатга келин либоси кийдирилиб бўйнига дур-марварид, ёқут, олмос кўзли кумуш тумор, пешонасига тиллақош тақишади. — С. Анорбоев, Меҳр

сфт. Тилланинг рангидаги.