Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tikansiz» boʻyicha 13 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

7 ta
tikan

ot 1. Oʻsimliklarning, shuningdek, baʼzi hayvonlarning ingichka uchli, ninasimon aʼzosi.

Qizil gul tikani. Yantoq tikani. Tipratikan tikani. Tikan boʻlib oyoqqa qadalguncha, gul boʻlib koʻkrakka sanchil. — Maqol

Vohid jon-jahdi bilan siqim-lagan naʼmatak tikanlari kaftiga emas, yuragiga sanchildi goʻyo! — Saodat

2. Shunday narsali (tikanli) oʻt-oʻsimliklar.

Ekuvsiz qolgan yerlarda tikanlar oʻsib yotibdi.

3. Narsalarning oʻtkir tikansimon qis-mi.

Toʻsiq simning tikani.

  • Koʻzga tikan Kishilarga yomon koʻringan kimsa yoki narsa haqida. Xalqimizda ajoyib bir maqol bor: Tekin yegan — koʻzga tikan. — M. Ismoiliy, Bizning roman
  • Tikan boʻlmoq Oʻrtada toʻsiq, gʻov boʻlmoq. Uning [Zaynabning] bu holi ersa mening uchun yaxshi emas, u yana koʻp vaqt bizning oramizda tikan boʻlmoqchi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Tikan ustida oʻtirmoq — Sipolik qilsam-u, tikan ustida tipirchilab oʻtirsam, bari bir, gap qovushmaydi. Undan koʻra dangal gap yaxshi: men dalaga chiqmoqchiman, — dedi Parpiyev. — Y. Shamsharov, Yengish
  • Tikanga agʻanamoq (yoki dumalamoq) Tinchligini yoʻqotmoq, notinch boʻlmoq, ruhiy azob tortmoq, qiynalmoq. Otabek qizga uylanib qoʻygach, bizning Homid tikanga agʻanab, oradan Otabek bilan Mirzakarim akani koʻtarish fikriga tushgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarOdiljon shu kecha tikan ustida dumalab chiqdi. — I. Rahim, Qoʻshnilar
  • Qora tikan Kishilarga yomon koʻringan salbiy shaxs haqida. — Yoʻq, faqat siz yaxshisiz, — dedi Zulayho istehzo qilib. — Boshqalarning hammasi qora tikan, hammasi sizni koʻrolmaydi! — P. Qodirov, Qadrim
  • Qora tikan tuz
Toʻliq maqola →
tikanak

ot 1. Tikanli oʻsimliklarning umumiy nomi.

Onaxon tikanak bosib ketgan goʻriston ustidan toʻgʻri temir yoʻl ustaxonasi tomonga yoʻl oldi. A. — Muxtor, Opa-singillar

Choʻqqining oʻrta yerida, Toshbuloq yaqinida tikanak va archa choʻkirtaklaridan gulxan yoqilgach, bolalarning quvonchi yana qanotlandi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Tikan.

— Oyoqlarimni ari talab ketdi! — deb tipirchilab oʻtirib oldi. Bolalar egilishib qarashsa, ari degan narsa koʻrinmasdi. Faqat paypogʻining hamma yogʻiga tikanaklar yopishib olgandi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

[Abdusamad] Oʻgay otaning koʻziga tikanak boʻlmaslik uchun bir burchakka tiqilib uxlab qolar edi. — Oybek, Navoiy

  • Tikanak tuz Novvotsimon kristallangan yirik tuz. Balo-qazoni hozir daf qilamiz. Bitta tovoqqa kul solib, tikanak tuz bilan bir kaft isiriqning donidan olib keling. — R. Fayziy, Hazrati inson
  • Chaqir tikanak Poyasi yotib oʻsadigan yovvoyi oʻt va uning yulduzcha shaklidagi tikani (tikanlaridan biri yuqoriga qarab oʻsgan boʻladi). Oyoqlarimga chaqir tikanaklar kirib, hamma narsa yoʻlimni toʻsardi. — E. Raimov, Ajab qishloq
Toʻliq maqola →
tikanli

sft. 1. Tikani bor, tikanlar bilan qoplangan.

Tikanli daraxt. Tikanli oʻsimlik.

Tuyalar oldiga yantoq tashlangan va ular ignaday tikanli bu xashakni, qari odamlar pashmak holva yeganday, osonlik bilan yutmoqda. — S. Ayniy, Qullar

Tikanli simlar bilan oʻralgan bu yam-yashil oʻrmon etagi, bu oppoq palatalarda kecha-yu kunduz azob, oʻlim. A. — Muxtor, Chinor

2. Kishiga qattiq botadigan, ozor beradigan; achchiq, yoqimsiz (gap-soʻz, muomala haqida).

Husayn Boyqaro otda turib, asiriga bir necha achchiq, tikanli soʻzlar otdi-da, qoʻli bilan navkarlarga olib joʻnanglar, degan ishorat qildi. — Oybek, Navoiy

Rashidning gapi, garchand xolis va muhokamali boʻlsa ham, nima uchundir Elmurodga tikanli tuyuldi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Toʻliq maqola →
tikanzor

ot Tikanli oʻsimliklar oʻsib yotadigan, tikanli oʻsimliklar bilan qoplangan yer, maydon.

Tikanzor choʻl.

Suvsizlikdan qaqshab, xuddi skeletlarga oʻxshab qolgan yantoq va tikanzorlar maydoni. — Tuygʻun, Soʻnggi sayohat

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 7 →

Taʼriflar ichida

6 ta
bexor

bexor poet. Tikansiz. Ki olam bogida topmoq guli bexor mushkuldur. Bobur Dahr gulzorida koʻp gullarni koʻrdi el, vale Koʻrmadi sendek latif-u, nozik-u bexor gul. Furqat

mashaqqat

mashaqqat Qattiq qiyinchilik, ogʻirchilik, zahmat. Mashaqqatlarni yengmoq Mashaqqat tortmoq Mashaqqat chekmoq. Mashaqqat koʻrmoq. Mashaqqatga solmoq. Tikansiz gul boʻlmas

sadaf

sadaf Ayrim mollyuskalar chigʻanogʻidan olinadigan oq, yaltiroq dur. Sadafsiz dur boʻlmas, Tikansiz gul boʻlmas. Maqol sft. Sadafdan yasalgan, tayyorlangan. Zebixon Adola

dur

dur Injuning, gavharning yirik turi. Dono — durdan aʼlo. Maqol Gul tikansiz boʻlmas. Dur — sadafsiz. Maqol Aslida Ahmad yoqut nima, dur, brilliant, marvarid nima, unchali

gul

gul bot. Yopiqurugʻli oʻsimliklarning urchish uchun xizmat qiladigan, gulband, kosachabarglar, tojbarglar, changchilar va urugʻchidan iborat qismi. Olma guli. Nok guli. N

gul

gul bot. Yopiqurugʻli oʻsimliklarning urchish uchun xizmat qiladigan, gulband, kosachabarglar, tojbarglar, changchilar va urugʻchidan iborat qismi. Olma guli. Nok guli. N