от 1. Ўсимликларнинг, шунингдек, баъзи ҳайвонларнинг ингичка учли, нинасимон аъзоси.
Қизил гул тикани. Янтоқ тикани. Типратикан тикани. Тикан бўлиб оёққа қадалгунча, гул бўлиб кўкракка санчил. — Мақол
Воҳид жон-жаҳди билан сиқим-лаган наъматак тиканлари кафтига эмас, юрагига санчилди гўё! — Саодат
2. Шундай нарсали (тиканли) ўт-ўсимликлар.
Экувсиз қолган ерларда тиканлар ўсиб ётибди.
3. Нарсаларнинг ўткир тикансимон қис-ми.
Тўсиқ симнинг тикани.
- Кўзга тикан Кишиларга ёмон кўринган кимса ёки нарса ҳақида. Халқимизда ажойиб бир мақол бор: Текин еган — кўзга тикан. — М. Исмоилий, Бизнинг роман
- Тикан бўлмоқ Ўртада тўсиқ, ғов бўлмоқ. Унинг [Зайнабнинг] бу ҳоли эрса менинг учун яхши эмас, у яна кўп вақт бизнинг орамизда тикан бўлмоқчи. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Тикан устида ўтирмоқ — Сиполик қилсам-у, тикан устида типирчилаб ўтирсам, бари бир, гап қовушмайди. Ундан кўра дангал гап яхши: мен далага чиқмоқчиман, — деди Парпиев. — Й. Шамшаров, Енгиш
- Тиканга ағанамоқ (ёки думаламоқ) Тинчлигини ёʻқотмоқ, нотинч бўлмоқ, руҳий азоб тортмоқ, қийналмоқ. Отабек қизга уйланиб қўйгач, бизнинг Ҳомид тиканга ағанаб, орадан Отабек билан Мирзакарим акани кўтариш фикрига тушган. — А. Қодирий, Ўтган кунларОдилжон шу кеча тикан устида думалаб чиқди. — И. Раҳим, Қўшнилар
- Қора тикан Кишиларга ёмон кўринган салбий шахс ҳақида. — Ёʻқ, фақат сиз яхшисиз, — деди Зулайҳо истеҳзо қилиб. — Бошқаларнинг ҳаммаси қора тикан, ҳаммаси сизни кўролмайди! — П. Қодиров, Қадрим
- Қора тикан туз