Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «tikan» — результатов: 118

Фильтр

Словарные статьи

34
tikan

ot 1. Oʻsimliklarning, shuningdek, baʼzi hayvonlarning ingichka uchli, ninasimon aʼzosi.

Qizil gul tikani. Yantoq tikani. Tipratikan tikani. Tikan boʻlib oyoqqa qadalguncha, gul boʻlib koʻkrakka sanchil. — Maqol

Vohid jon-jahdi bilan siqim-lagan naʼmatak tikanlari kaftiga emas, yuragiga sanchildi goʻyo! — Saodat

2. Shunday narsali (tikanli) oʻt-oʻsimliklar.

Ekuvsiz qolgan yerlarda tikanlar oʻsib yotibdi.

3. Narsalarning oʻtkir tikansimon qis-mi.

Toʻsiq simning tikani.

  • Koʻzga tikan Kishilarga yomon koʻringan kimsa yoki narsa haqida. Xalqimizda ajoyib bir maqol bor: Tekin yegan — koʻzga tikan. — M. Ismoiliy, Bizning roman
  • Tikan boʻlmoq Oʻrtada toʻsiq, gʻov boʻlmoq. Uning [Zaynabning] bu holi ersa mening uchun yaxshi emas, u yana koʻp vaqt bizning oramizda tikan boʻlmoqchi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Tikan ustida oʻtirmoq — Sipolik qilsam-u, tikan ustida tipirchilab oʻtirsam, bari bir, gap qovushmaydi. Undan koʻra dangal gap yaxshi: men dalaga chiqmoqchiman, — dedi Parpiyev. — Y. Shamsharov, Yengish
  • Tikanga agʻanamoq (yoki dumalamoq) Tinchligini yoʻqotmoq, notinch boʻlmoq, ruhiy azob tortmoq, qiynalmoq. Otabek qizga uylanib qoʻygach, bizning Homid tikanga agʻanab, oradan Otabek bilan Mirzakarim akani koʻtarish fikriga tushgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarOdiljon shu kecha tikan ustida dumalab chiqdi. — I. Rahim, Qoʻshnilar
  • Qora tikan Kishilarga yomon koʻringan salbiy shaxs haqida. — Yoʻq, faqat siz yaxshisiz, — dedi Zulayho istehzo qilib. — Boshqalarning hammasi qora tikan, hammasi sizni koʻrolmaydi! — P. Qodirov, Qadrim
  • Qora tikan tuz
Полная статья →
tikanak

ot 1. Tikanli oʻsimliklarning umumiy nomi.

Onaxon tikanak bosib ketgan goʻriston ustidan toʻgʻri temir yoʻl ustaxonasi tomonga yoʻl oldi. A. — Muxtor, Opa-singillar

Choʻqqining oʻrta yerida, Toshbuloq yaqinida tikanak va archa choʻkirtaklaridan gulxan yoqilgach, bolalarning quvonchi yana qanotlandi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Tikan.

— Oyoqlarimni ari talab ketdi! — deb tipirchilab oʻtirib oldi. Bolalar egilishib qarashsa, ari degan narsa koʻrinmasdi. Faqat paypogʻining hamma yogʻiga tikanaklar yopishib olgandi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

[Abdusamad] Oʻgay otaning koʻziga tikanak boʻlmaslik uchun bir burchakka tiqilib uxlab qolar edi. — Oybek, Navoiy

  • Tikanak tuz Novvotsimon kristallangan yirik tuz. Balo-qazoni hozir daf qilamiz. Bitta tovoqqa kul solib, tikanak tuz bilan bir kaft isiriqning donidan olib keling. — R. Fayziy, Hazrati inson
  • Chaqir tikanak Poyasi yotib oʻsadigan yovvoyi oʻt va uning yulduzcha shaklidagi tikani (tikanlaridan biri yuqoriga qarab oʻsgan boʻladi). Oyoqlarimga chaqir tikanaklar kirib, hamma narsa yoʻlimni toʻsardi. — E. Raimov, Ajab qishloq
Полная статья →
tikanli

sft. 1. Tikani bor, tikanlar bilan qoplangan.

Tikanli daraxt. Tikanli oʻsimlik.

Tuyalar oldiga yantoq tashlangan va ular ignaday tikanli bu xashakni, qari odamlar pashmak holva yeganday, osonlik bilan yutmoqda. — S. Ayniy, Qullar

Tikanli simlar bilan oʻralgan bu yam-yashil oʻrmon etagi, bu oppoq palatalarda kecha-yu kunduz azob, oʻlim. A. — Muxtor, Chinor

2. Kishiga qattiq botadigan, ozor beradigan; achchiq, yoqimsiz (gap-soʻz, muomala haqida).

Husayn Boyqaro otda turib, asiriga bir necha achchiq, tikanli soʻzlar otdi-da, qoʻli bilan navkarlarga olib joʻnanglar, degan ishorat qildi. — Oybek, Navoiy

Rashidning gapi, garchand xolis va muhokamali boʻlsa ham, nima uchundir Elmurodga tikanli tuyuldi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Полная статья →

Показать все · 34 →

В определениях

50

Показать все · 50 →

Сказки

18
Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Baroqxon
Устное народное творчество

Baroqxon ismli mushuk yolgʻiz yashar ekan. U oʻz uyiga hech kimni kiritmas, biroq bir kuni ayyor tulki va boʻri uning ishonchiga kirib, uni aldashga urinadi.

Besh qiz
Устное народное творчество

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Chivinboy
Устное народное творчество

Bu ertakda kichik bir chivinning oʻziga yetkazilgan ozor uchun adolat izlashi va buning uchun butun bir zanjir reaksiyasini keltirib chiqarishi tasvirlanadi. Ch

Echkining oʻch olishi
Устное народное творчество

Bir echki bolalari bilan tinch yashar edi, ammo och boʻri ularning hayotiga xavf soladi. Ona echki bolalarini himoya qilish va yovuz boʻridan oʻch olish uchun a

Gʻulombachcha
Устное народное творчество

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Показать все · 18 →

Диалектные материалы

16
Kirpi
Toshkent viloyati · kirpitikan

kirpitikan

bädämchä
Qashqadaryo viloyati · buta turi

oʻtinlik va devorga pardalik uchun ishlatiladigan pakana boʻyli tikanakli buta

jinjak
Qashqadaryo viloyati · tikanli buta

Показать все · 16 →