Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «tib» — результатов: 1401: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

485
tibbiy

sft. Tibga, tibbiyotga oid, aloqador.

Tibbiy xodim. Tibbiy yordam.

Tosh-mat shimining choʻntagidan tibbiy ekspertiza spravkasini chiqarib berdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Tibbiy hamshira boʻlsa kerak, oq xalat, oq qalpoqli juvon kelib, Murodovani shifoxonaga taklif etdi. — I. Rahim, Ixlos

Birdan tibbiy punkt yodiga tushdi-yu, bolaning hayoti faqat oʻsha yerdagina saqlanib qoladigandek yugurdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Полная статья →
tibbiyot

ot Kishilar sogʻligʻini saqlash va mustahkamlash, umrni uzaytirish, kasalliklarning oldini olish, davolash hakimdagi bilimlar va shu sohadagi amaliy tadbirlar majmui.

Abu Ali ibn Sino bundan ming yil ilgariyoq oʻsimliklardan dori-darmonlar olib, tibbiyotda qoʻllagan. — Gazetadan

Tovush toʻlqinlarini tutgich vazifasini oʻtovchi quloq suprasi tabobatda katta ahamiyatga molik ekani Sharq tibbiyotida qadimdan maʼlum. — Fan va turmush

Milodga qadar boʻlgan tibbiyotda zira keng koʻlamda qoʻllangan. — M. Nabiyev, Zira

Tibbiyot fanlari dok-tori Musaboyevning yuzlab, minglab bemorlarning jonlariga ora kirganligi shubhasiz. — Gazetadan

Полная статья →
tigʻ

ot 1. Qilich, xanjar, pichoq, nayza kabi sovuq qurollarning umumiy nomi.

Tigʻ yarasi tuzalar, til yarasi tuzalmas. — Maqol

Ammo tigʻ tegib, qoʻl yoki oyogʻi uzilganlar oh-voh urib, madad kutib yotardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Ernazar jallod, Sheralini siyosat bilan yiqitdi va poʻlat tigʻini qinidan tortdi. — Erali va Sherali

2. Kesuvchi asbob, qurol-yarogʻ va shu kabilarning keskir qirrasi, dami; turli mashina, mexanizm va shu kabilarning keskich qismi.

Boltaning tigʻi. Qilichning tigʻi.

Ketmon tigʻini qayiradigan tosh-metin eski paxsalarni qizlar necha chaqirim yerdan tashib kelib, dalaga toʻkishdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Qaynarning boʻydor oʻtlari kosilkalarning beomon tigʻlari zarbidan yuztuban yiqilardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Nishtar, nayza kabi asboblarning oʻtkir uchi, nayzasi.

4. Stvol, mil.

Qoʻsh tigʻ miltiq.

Vagondan eng keyin tushgan va miltigʻini tigʻidan ushlab, ketmonday yelkasiga qoʻyib kelayotgan Ahmadjon — A. Qahhor, Oltin yulduz

5. Umuman, tigʻ, nayza kabi taʼsir oʻtkazuvchi narsa, kuch.

Zulm tigʻi. Jabr tigʻi.

Ilm-u fan tigʻi birlan jahl bagʻrini qon sil. — Hamza

Uchchiga chiqqan maʼmuriyatchi degan sarlavha ostidagi maqolaning oʻtkir tigʻi Oyqizga qaratilgan boʻlsa ham — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

  • Tigʻ tegizmoq (yoki urmoq) Biror asbob, qurol bilan kesmoq. Tepa shoxga aslo tigʻ tegiza koʻrmanglar. — N. Safarov, Oliyaxon Sultonova
  • Tigʻ koʻtarmoq Qurol-yarogʻ bilan urush-jangga xezlanmoq, jangga kirmoq, jang qilmoq. Taqsir, uzr, fuqarochilik, adolatsizlikka qarshi yana tigʻ koʻtarishga toʻgʻri keldi. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy
  • Tigʻ urmoq (yoki tortmoq) Tigʻ-yarogʻ bilan zarb bermoq. Tigʻ urib yaralamoq.Qaysi farzand otasiga tigʻ tortar. — Rustamxon
  • (Dami) tigʻdan oʻtkazmoq Yoppasiga tigʻ-yarogʻ bilan oʻldirmoq. Podshoh: — Hech kim menga shu sirni oshkor qilmasa, shahar xalqini dami tigʻdan oʻtkazib, tuproq bilan barobar qilaman, — debdi. — ErtaklarYaqinda Ali uyqudan turadi, zulfiqorini koʻtarib, dindan chiqqan bandalarni tigʻdan oʻtkazadi, dedilar. — S. Ahmad, Hukm
  • Quyosh (yoki kun, saraton) tigʻi 1. Quyosh nuri, shuʼlasi, yogʻdusi. Kun tigʻida yonib-oʻchib Koʻrinadi ketmonlar. — T. Toʻla;Kunlarning birida, saratonning tigʻida bogʻbonning etlari uvushibdi, tomogʻi qurishibdi. — Yo. Shukurov, Uch savol
  • Quyosh (yoki kun, tong) tigʻ urdi (yoki tortdi, yoydi, yordi) Quyosh chiqdi, quyosh nur, shuʼla taratdi, yogʻdu sochdi. Kun tigʻ urib qolgan edi. Oʻrtalik allaqachon yorishgan. — Gʻ. Gʻulom, Shum bolaKun tigʻ tortib, daryoning u tomonidagi adirlarning sirti toʻq yashil, jilgʻalari qora tusga kirdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariSharq osmonining tepasida tong tigʻ ura boshlagan boʻlsa ham, devorlar, daraxtlar ichiga koʻmilgan shahar hali ancha qorongʻi edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaChosh-goh mahalida quyosh bulutlar orasidan tigʻ yorib chiqdi. — R. Rahmon, Mehr koʻzda
  • Qoʻlga tigʻ olmoq Urushni boshlagan men emas, sensan, endi jazosini tortasan oʻzing, Koʻlga tigʻ olishga majbur etgan sen. Endi shu tigʻ bilan oʻyilar koʻzing. — Uygʻun
Полная статья →

Показать все · 485 →

В определениях

276

Показать все · 276 →

Сказки

402
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Устное народное творчество

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Показать все · 402 →

Диалектные материалы

238
DUKARTCHA, dökartcha, dökachcha
Fargʻona viloyati · dukartcha

chilangarlikda "dukart"ning kichkina turi. Ilgari sartaroshlar dukart ishlatib bo'lmaydigan nozikroq joylarning tuk va mo'yini qirish uchun dukartchani ishlatar

Gichanlamaq
Xorazm viloyati · maqtanmoq

o'zida bor narsani ko'rsatib maqtanmoq

Snopkännän
Qashqadaryo viloyati · uy noni

koʻpchitib pishirilgan uy noni

aqrap
Qashqadaryo viloyati · noʻxta tishi

tuyaning ikki chakkasiga botib turadigan qilib noʻxtaga biriktirilgan tishli narsa

arachalamaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · oraga tushmoq

oraga tushmoq, ajratib qo'ymoq, yarashtirmoq.

Показать все · 238 →