Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tezdan» boʻyicha 90 ta natija

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

80 ta
tezdan

rvsh. Oradan koʻp vaqt oʻtmasdan, qisqa muddat ichida, oz fursatda; darrov.

Qishning birinchi yarmi quruq keldi. Ikki martagina qor yogʻib, tezda erib ketdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Kecha klubga borgan xotinning Adolatga koʻzi tushishi bilan, rangi oʻzgarib ketdi. Lekin tezda oʻzini oʻnglab oldi. — S. Zunnunova, Gulxan

Bektemir tezdan oʻzini pastlikka tashladi, yugura-yugura, oʻr-monga kirdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Toʻliq maqola →
tez
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

sft. 1. Oradan koʻp vaqt oʻtmasdan, oz (qisqa) vaqt ichida; darrov, tezda.

Majlis tez tugadi. Bola oʻqish-yozishni tez oʻrgandi. Voqealar tez rivojlanmoqda. Shoshmasang, tez yetarsan, shoshgandan oʻzib ketarsan. — Maqol

Bordi-yu, koʻklam seryomgʻir kelgudek boʻlsa, yer tez yetilmaydi, ekin kechikib ketadi. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova

Havo ayniyapti, ukajon. Bunaqa havoda choʻqqiga chiqish xavfli, Togʻda qorongʻi tez tushadi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Darhol, shu topda, shu on, zudlik bilan.

Naq peshin vaqtida Yormat choy-non olib keldi, ularni yerga qoʻymasdan, Yoʻlchini koyidi: — Tez chiqing-ye kunning issigʻini sezasizmi?! — Oybek, Tanlangan asarlar

Qudrat tez javob aytolmadi. Singlisini, shu bilan birga oʻzini ham yupatish uchun bahona axtardi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Boy tez fahmladi-da: — Shundaymi, jiyan, — deb kuldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Meʼyordagiga nisbatan oldinroq, ilgariroq.

Bola otasining soʻzlaridagi maʼnoni durust tushunmagani uchun bunchalik tez va oson xoʻp dedi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Sidiqjonning onasi Xadicha xola umrini xorlik-zorlik tortib oʻtkazgan hamma kishilarday tez qarigan — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Katta surʼat bilan, shaxdam, jadal.

Tez ishlamoq. Tez yurmoq. Tez oʻqimoq.

Soy uncha katta boʻlmasa ham, nihoyatda tez oqar, qulq-qulq etgan tovushlar suv ostida katta-katta toshlar yumalayotganini bildirib turar edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Yillar shu qadar tez oʻtardiki, ha-huv deguncha u oltmishdan oshib, paygʻambar yoshiga yaqinlashmoqda — Mirmuhsin, Meʼmor

U Dilbarga yetib olish uchunmi yoki qattiq hayajonga tushganidanmi —

tez qadam tashlay boshladi. — Guldasta

5. Darrov achchigʻlanib, qizishib ketadigan, serjahl, jizzaki.

Juda tezsiz-da, Ahmadjon, berdisini eshitmay boʻgʻasiz-a! — S. Karomatov, Hijron

E men bu ishga aralashmas edim, bu yigitning oʻzi tezroq. — N. Safarov, Uygʻonish

6. Juda tez ishlaydigan, tezkor.

Juda tez usta.

  • Tez kunda (yoki kun ichida) Azalda taqdirimiz qora bitilgan ekanmi, tez kunda boshimizga ogʻir kunlar tushdi. — Oybek, Tanlangan asarlarSoraxon tez fursat ichida uning koʻnglidan Munisxon ishqini yuvib chiqardi. — A. Qahhor. Sarob
  • Tez aytish Oʻzbek xalq ogʻzaki ijodining yanglishib ketish mumkin boʻlgan qofiyadosh, oʻxshash soʻzlarning jumlalarini adashmay, tez talaffuz qilishdan iborat bir turi.
  • Tez boʻl Vaqt oʻtmasdan, darrov harakat qil, imillama. Yuring, tez boʻling. Hamro opam betob boʻlib qoldi. — Tuygʻun, Zulfizar
  • Jahli (yoki achchigʻi, feʼli) tez Darrov achchigʻlanib, qizishib ketadigan, serjahl, jizzaki. Shommi kalning jahli juda tez boʻlib, yuragida kek saqlovchi kishi edi. — J. Sharipov, XorazmDomlaning achchiqlari tez, asabiy mijoz ekanliklarini aytib oʻtgan edim. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlariXotining, bunaqa feʼli tez ekan, [bolani] olib ketmagani ham durust. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Tili tez Tezda qizishib, bidillab ketadigan, gap bermaydigan. Oh, oʻgʻlim, yoshsan, tiling tez, oʻng-tersiga qaramay gapiraverasan. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
  • Zehni tez Zehni, aqli oʻtkir, tez fahmlab oladigan, farosatli.
  • Tez yordam Ogʻir bemorlarga shoshilinch yordam koʻrsatish xizmati. Tez yordam mashinasi. Tez yordam chaqirmoq.Hamma shahar va tumanlarda tez yordam stansiyalari ishlab turibdi. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
tezak
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Hayvon yoki qush axlati; goʻng.

Mol tezagi.

Yigitlar qoʻylarning siydik va tezaklariga bulgʻanib yotgan tutqunlarning qoʻl-oyoqlarini yechib, qoʻradan haydab chiqarmoqchi boʻldilar. — S. Ayniy, Qullar

— Oq qushlarning tezagi oppoq boʻlar ekan, — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

2. Qurigan yoki yoqish uchun maxsus quri-tilgan goʻng (asosan, mol goʻngi).

Haydar oʻchoq ichiga koʻmilgan oʻtni ochib, ustiga bir dona tezak qoʻyib, puflab, bir oz yashnatdi. — S. Ayniy, Qullar

Oʻchoqda tezak miltillab yonar, qora chovgum biqir-biqir qaynardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

  • Teng tengi bilan, tezak qopi bilan Har kim mavqeyi, obroʻyi jihatidan oʻziga teng, mos, muvofiq kishi bilan boʻlishi lozim, degan maʼnodagi maqol. Teng tengi bilan, tezak qopi bilan! Bozorov — bir qop tezak! Adolatning tengi — Normat. — I. Rahim, Chin muhabbat
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 80 →

Taʼriflar ichida

7 ta
hadaha

hadaha shv. Tezlik bilan, tezdan, darrov. Militsiyalar hadaha otlanib, yigirma odam boʻlib, yov-yarogʻini osib, otiga qamchi bosib, yoʻl tortdi. Ochildov Doʻstim, sen had

paysal

paysal Paysal topmoq Tinchimoq, orom topmoq. Chindan ham ogʻriq toʻxtagandek edi. Picha paysal topdi. N. Qilichev, Quyun Paysalga solmoq Turli sabablar bilan kechiktirmoq

qashimoq

qashi Biror joyning qichishini yengillashtirish yoki bosish uchun narsa yoki tirnoq va shu kabilar bilan tirnamoq, qichimoq. U [Qudrat] koʻzini qisib, ruchkaning dumi bil

yogʻoch

yog‘och Daraxt, ogʻoch. Otabek hovlining oʻrtasida, tut yogʻochining yoniga kelib toʻxtagan va janubda kishi yoʻqmi, deb alanglar edi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar Yogʻochda

usta

usta Biror kasb-hunar bilan shugʻullanuvchi malakali mutaxassis. Soatsoz usta. Etikdoʻz usta. Tikuvchilik ustasi. Ish ustasidan qoʻrqar. Maqol Bu binoni kim qurgan, Koʻk

kirmoq

kir asosan j. k. bilan Yurib yoki siljib, biror narsaning ichiga, ichki qismiga oʻtmoq, oʻzini ichkari qismga olmoq. Uyga kirmoq. Gʻorga kirmoq. Ahmadjon boʻsh laganni da

Hammasini koʻrish · 7 →

Ertaklar

3 ta
Mohistara
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Qilich botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qilich botirning sarguzashtlari, uning Oqbilak oyimni qoʻlga kiritishi va makkor kampirning hiylasi sababli yuzaga kelgan qiyinchiliklar haqida hikoya qilinadi.

Tohir va Zuhra
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshoh va vazirning farzand koʻrish orzusi, ularning bolalari Tohir va Zuhraning taqdirlari, ularning cheksiz muhabbati va fojiali yakuni tasvirlana