Qidiruv

sft. 1. Oradan koʻp vaqt oʻtmasdan, oz (qisqa) vaqt ichida; darrov, tezda.

Majlis tez tugadi. Bola oʻqish-yozishni tez oʻrgandi. Voqealar tez rivojlanmoqda. Shoshmasang, tez yetarsan, shoshgandan oʻzib ketarsan. — Maqol

Bordi-yu, koʻklam seryomgʻir kelgudek boʻlsa, yer tez yetilmaydi, ekin kechikib ketadi. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova

Havo ayniyapti, ukajon. Bunaqa havoda choʻqqiga chiqish xavfli, Togʻda qorongʻi tez tushadi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Darhol, shu topda, shu on, zudlik bilan.

Naq peshin vaqtida Yormat choy-non olib keldi, ularni yerga qoʻymasdan, Yoʻlchini koyidi: — Tez chiqing-ye kunning issigʻini sezasizmi?! — Oybek, Tanlangan asarlar

Qudrat tez javob aytolmadi. Singlisini, shu bilan birga oʻzini ham yupatish uchun bahona axtardi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Boy tez fahmladi-da: — Shundaymi, jiyan, — deb kuldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Meʼyordagiga nisbatan oldinroq, ilgariroq.

Bola otasining soʻzlaridagi maʼnoni durust tushunmagani uchun bunchalik tez va oson xoʻp dedi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Sidiqjonning onasi Xadicha xola umrini xorlik-zorlik tortib oʻtkazgan hamma kishilarday tez qarigan — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Katta surʼat bilan, shaxdam, jadal.

Tez ishlamoq. Tez yurmoq. Tez oʻqimoq.

Soy uncha katta boʻlmasa ham, nihoyatda tez oqar, qulq-qulq etgan tovushlar suv ostida katta-katta toshlar yumalayotganini bildirib turar edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Yillar shu qadar tez oʻtardiki, ha-huv deguncha u oltmishdan oshib, paygʻambar yoshiga yaqinlashmoqda — Mirmuhsin, Meʼmor

U Dilbarga yetib olish uchunmi yoki qattiq hayajonga tushganidanmi —

tez qadam tashlay boshladi. — Guldasta

5. sft. Darrov achchigʻlanib, qizishib ketadigan, serjahl, jizzaki.

Juda tezsiz-da, Ahmadjon, berdisini eshitmay boʻgʻasiz-a! — S. Karomatov, Hijron

E men bu ishga aralashmas edim, bu yigitning oʻzi tezroq. — N. Safarov, Uygʻonish

6. s. t. Juda tez ishlaydigan, tezkor.

Juda tez usta.

rvsh. Oradan koʻp vaqt oʻtmasdan, qisqa muddat ichida, oz fursatda; darrov.

Qishning birinchi yarmi quruq keldi. Ikki martagina qor yogʻib, tezda erib ketdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Kecha klubga borgan xotinning Adolatga koʻzi tushishi bilan, rangi oʻzgarib ketdi. Lekin tezda oʻzini oʻnglab oldi. — S. Zunnunova, Gulxan

Bektemir tezdan oʻzini pastlikka tashladi, yugura-yugura, oʻr-monga kirdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

ot 1. Hayvon yoki qush axlati; goʻng.

Mol tezagi.

Yigitlar qoʻylarning siydik va tezaklariga bulgʻanib yotgan tutqunlarning qoʻl-oyoqlarini yechib, qoʻradan haydab chiqarmoqchi boʻldilar. — S. Ayniy, Qullar

— Oq qushlarning tezagi oppoq boʻlar ekan, — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

2. Qurigan yoki yoqish uchun maxsus quri-tilgan goʻng (asosan, mol goʻngi).

Haydar oʻchoq ichiga koʻmilgan oʻtni ochib, ustiga bir dona tezak qoʻyib, puflab, bir oz yashnatdi. — S. Ayniy, Qullar

Oʻchoqda tezak miltillab yonar, qora chovgum biqir-biqir qaynardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

ot 1. Ilmiy asar, maqola, maʼruza va shu kabilardagi asosiy gʻoyalarning qisqa va loʻnda bayoni.

Maʼruza tezisi.

Saodatxon stol ustidagi tezislarini olar ekan, soatiga qaradi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

2. mnt. Haqiqat ekanligi isbotlanishi lozim boʻlgan hukm, mulohaza, fikr.

Shoir dunyoqarashining barkamolligidan darak beruvchi bu tezis uning qator asarlarida turli shakllarda juda koʻp qaytarilgan. — OʻTA

sft. 1. kam qoʻll. Tez oqadigan, tezoqar.

Izboskan qishlogʻining etagidan tezob daryo oqadi. — Y. Shamsharov, Oltin kuz

Qalbing ishlar ishqin kuylab doimo, Misralar irmoqday tezob, shoʻx, toza. — M. Boboyev

Yoshlik ekan, umr atalmish tezob daryoning ayni koʻpirgan, joʻshqin pallasi. — E. Aʼzam, Kechikayotgan odam

2. Tez surʼatli, jadal.

Har yakshanba ish shu tariqa tezob — Sh. Tohirov, Qars ikki qoʻldan chiqadi

3. ayn. Tez 5.

Voqeadan xabardor boʻlgan tezobroq Inogʻom aka tutaqib ketdi. — F. Musajonov, Kamtarin ishchi

4. maxs. Turli texnologik jarayonlarda eritish, tozalash, oqlash, oshlash va shu kabilar maqsadlarda ishlatiladigan moddalarning umumiy nomi.

Terini tezobga solmoq. Metallni tezobda tozalamoq.

sft. 1. Tez ishlaydigan, ishni tez, chaqqon bajaradigan.

Tezkor usta,

Oʻrinboy tezkor, har qanday ishni ham tez bajo etishni yoqtiradiganlardan. — T. Rustamov, Mangu jasorat

2. Tezlik bilan harakat qiluvchi, tezlik bilan natijaga erishishni taʼminlovchi.

Kurt boqishning tezkor usuli haqidagi bu dovruq butun mamlakatga ham taraldi. — I. Muqimov, Ipak tolasi

Fargʻona viloyati Davlat soliq boshqarmasi tuzgan tezkor guruh aʼzolari bozorlarni zimdan kuzata boshladilar. — Gazetadan