Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«теш» бўйича 196 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

13 та
тешмоқ

фл. Пармалаб, ўйиб, суқиб, куйдириб ёки бошқа бирор ёʻл билан тешик ҳосил қилмоқ.

Тунукани мих билан тешмоқ. Тахтани чўғ билан тешмоқ. Ёғочни парма билан тешмоқ. Ўқ зирҳни тешиб ўтолмабди. Сув тўғонни тешиб ўтибди. Томчи тошни тешар. — Мақол

Бу милтиқлар отилмайди — ўқдони тешиб қўйилган. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Маҳалланинг баъзи бир ўспиринлари пичоқ билан қопни ё яшикни тешар, чўнтакларига қўрқа-писа мева солардилар. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
теша

от 1. Тиғи дастасига нисбатан кўн-даланг ўрнатилган чопиш, кесиш қуроли.

Даст теша. Пой теша.

На ўтин бўлмаса, на ўтинни ёргани тешаси бўлмаса, нима қиламан? — Ҳамза, Туҳматчилар жазоси

Ҳашарчилар кетмон, белкурак, теша, газ ва бошқа асбоб-ускуналарни мактаб омборчисига топшириб, уй-уйларига тарқалдилар. — Ҳ. Ғулом, Бинафша атри

2. Теша (эркаклар исми).

  • Оёғига (ёки тагига, илдизига ва шу кабилар) теша урмоқ Бир неча қизимизнинг ном-у сини барбод этган, хонадонларни бузган, мустаҳкам оёғимизга теша урмоқчи бўлган иблисни фош қилиб, сизни фалокатдан қутқариб қолмоқчиман. — Ғ. Ғулом, Халқ ҳукмига ҳавола
  • Теша тегмаган Илгари ишлатилмаган, эшитилмаган; бутунлай янги (сўз, гап, фикр, хабар, янгилик ва шу кабилар ҳақида). Теша тегмаган гаплар. Теша тегмаган янгилик.Юсуфжон қизиқнинг Охунжон қизиқ билан қиладиган теша тегмаган аскиялари ва латифалари залда гулдурос қарсакларга ва кулги кўтарилишига сабабчи бўлди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқТикила туриб, хаёлида бир теша тегмаган фикр уйғонди. — Ҳ. Назир, Маёқ сари
  • Ҳолвачининг тешасидай 1. Қисқа, калта. [Гулжон Мирзараимга:] Аввал Рустамбекнинг тилидан ҳолвачининг тешасидай калтагина хат қилдирдим. — Ҳамза, Паранжи сирлари
Тўлиқ мақола →
тешик

от Тешилган жой, ковак, ўйиқ.

Игнанинг тешиги. Буруннинг тешиги. Деворнинг тешиги. Қопнинг тешиги. Қулоқнинг тешиги. Тешик халта. Тешик челак.

Меҳмонхонанинг қатор уч эшиги милтиқ сиғарлик ўлчакда бир неча жойидан тешилди. Милтиқлар у тешикларга қўйилиб, отила бошлади. — С. Айний, Қуллар

Йигитча кўчанинг нариги муюлишидаги эшик ва бўғот тешикларидан гуркураб тутун чиқаётган уйни кўрсатди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Яхшиям вақтида бориб қолгани, ёʻқса чодирнинг тешик жойи бор экан, кечаси ёмғир ёққанда, тўппа-тўғри чақалоқнинг устига томаверибди. — С. Анорбоев, Оқсой

  • Кирмаган тешиги қолмади ёки кирмаган тешиги ёʻқ Кирмаган, ёʻлиқмаган жойи қолмади; ҳамма жойга кириб, суқилиб юради.
  • Тешик мунчоқ ерда қолмас Узоқ вақт турмуш қилмай, уйда ўтириб қолган қиз-жувонлар ҳақида, шунингдек, ҳар бир нарса вақти келганда керак бўлиши, ишлатилиши мумкинлиги ҳақида айтиладиган ибора. Бо худо, тешик мунчоқ ерда қоптими? Сочингнинг мўйича эр. Кимлар олмайди сени?! — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Тешик томоқ (ёки жиғилдон) Ҳар қандай овқат талаб киши; хўранда. Қарамоғимда ўн иккита еяр оғиз, тешик томоқ бор.Биз бунақанги тешик жиғилдонларнинг баҳридан ўтмасак бўлмайди. — А. Муҳиддин, Нуқсонбой
  • Тешик қулоқ эшитади Қулоғи бор, албатта эшитади, гап албатта етиб боради. У ҳам ишлайди. Бирда бўлмаса бирда эшитади. Тешик қулоқ эмасми? — Ойдин, Мардлик — мангулик
Тўлиқ мақола →
илма-тешик

сфт. Тешик-ёриғи кўп, ҳамма ёғи тешик-ёриқ; эскириб титилиб кетган.

Илма-тешик челак.

Эгнида бир бари тирсагидан, бир бари тамоман ёʻқ, илма-тешик бўз яктак. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Унинг бисоти

— чурук кўрпа-ёстиғи-ю илма-тешик намати — С. Кароматов, Бир томчи қон

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 13 →

Эртаклар

56 та
Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ақлли илон
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир чол ва унинг уйида яшовчи илон ҳақида ҳикоя қилинади. Илоннинг боласи тушиб қолгач, чол уни қутқаради ва илоннинг ақллилигига гувоҳ бўла

Ақлли олмахон
Халқ оғзаки ижоди

Қаҳратон қишда бўри олмахоннинг уйига киришга ҳаракат қилади. Аммо ақлли олмахон уни алдаб, ўзини ҳимоя қилиш учун айёрона режа тузади.

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ҳаммасини кўриш · 56 →

Шева материаллари

127 та
Чор
Тошкент шаҳри · Чор

пичоқчиликда — тақани тешганда чиққан темир увоқлари

арпако'зйигна
Фарғона вилояти · арпако'зигна

тешиги арпага о'хшаган йигна

арпакўз йигна
Андижон вилояти · чок игна

Чок тикиш учун ишлатиладиган тешиги арпасимон игна

авр
Фарғона вилояти · абр

Пичоқ тиғининг, кетмон, теша ва пойтешанинг чархда едирилган жойи; атласдаги нақш асоси

бақалақ
Қорақалпоғистон Республикаси · тегирмон тошидаги дон соладиган тешик
бақалақ
Хоразм вилояти · бақалоқ

тегирмон тошининг марказидаги дон оладиган тешик; бақа

Ҳаммасини кўриш · 127 →