Қидирув

сфт. 1. Асл, меъёрий, одатдагига қара-ма-қарши ҳолатли; олднинг акси; тескари.

Қулаҳмад ўзини кибор тутар, одам юзига боқмай, терс қараб гапирарди. — Мирмуҳсин, Чўри

Катта ҳовлига терс бўлган панароқ жойда самовар қўйиш билан машғул бўлди. — Ойбек, Танланган асарлар

Эшакка терс миндирилган юзига куя суркалган Умаралини кўрган Зумрад ҳушсиз қотиб қолди. — Ойбек, Улуғ ёʻл

2. Қарама-қарши томон; тескари.

Моҳи-рўй шу кўйи қачон мени кўрса, ёʻлини терс соладиган қилиқ чиқарди. — С. Сиёев, Эркаклар эртаги

— Ҳой, менга қаранг, — деди Ёқутойим шиддат билан ойнага терс ўгирилиб С. — Анорбоев, Оқсой

3. Ўзаро муомала, муносабат ва шу кабиларда бир-бири билан келишмайдиган; тескари.

Махсум Миробид билан илгари терс бўлса, энди апоқ-чапоқ, оғиз-бурун ўпишади. — В. Ғофуров, Вафодор

Шаҳноз билан терс бўлгандан бери икки йил ўтиб кетди — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда

4. Хулқ-одоб, муомалада қўпол; қўрс.

Хулқи терс, оғзига келганини гапиради, ёзади. — А. Мухтор, Чинор

Ҳожи сўзини тугата олмади. Ҳожининг терс сўзига чидолмаган Азизбек ваҳшийларча ҳайқирди: — Нима дей-сан!? А. — Қодирий, Ўтган кунлар

сфт. Қуёшга тескари, қуёш тушмайдиган, шимолга қараган (тоғ, баландлик ёнбағри, чуқурлик ва шу кабилар ҳақида).

Унга Шербек анави терскай, қор ётган қирнинг ортидан ҳали замон от ўйнатиб чиқиб қоладигандай туюлаверди. — С. Анорбоев, Оқсой

Атрофини қуршаган тошлар орасидаги ўрик-зор чорбоғлар, кундузи қуёш, кечаси ой нуридан ярқирайдиган харсанг тошлар, кун тушмас терскай жилғалар унинг кўз олдини банд этиб турарди. — П. Турсун, Ўқитувчи

от Терс ҳолат, хусусият, хатти-ҳаракат, қилиқ.

Терслик қилмоқ.

Шаҳарнинг терсликларига тишни тишга қўйиб чидардим — Ҳ. Назир, Кўктерак шабадаси

фл. Хафа бўлиб, нимадир ёқмай (ёқтирмай) қовоқ солмоқ; тумтаймоқ.

Отабек терсайганча чойга келиб ўтирди, отасига салом ҳам бермади. А. — Қодирий, Ўтган кунлар

Кампир жаҳл билан терсайиб олди. — Н. Аминов, Тилло табассумлар

У [Кумуш] меҳмонхонага киргандан сўнг ҳам терсайиб, токчалардан недир ахтаргандек юрина бошлади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

от Терскай бўлиш ҳолати.

фл. 1. Ўжарлик қилмоқ, терс, тескари иш қилмоқ.

Боланинг терсланадиган одати ёʻқ.

2. Тумтайиб олмоқ, қовоқ-димоғ қилмоқ, терсаймоқ.

Эр-хотин индамади, худди маслаҳатлашгандай терсланиб олишди. Орага ноқулайлик чўкди. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда