Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «term» — результатов: 61: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

40
terma

sft. 1. Saralab-saralab yigʻib, birlashtirib tashkil etilgan, tuzilgan.

Terma futbol jamoasi.

Kapsanchilarning koʻpchiligi paxtani bilmagani uchun, bu ekinni uncha-muncha biladigan odamlardan terma brigadalar tuzishni, bu brigadalarga tajribali qariyalarni brigadir qilib tayinlashni taklif qildi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Folk. Baxshilar repertuarida dostondan keyin, ikkinchi oʻrinda turadigan, band tuzilishi erkin, uch qatordan 100—150 misragacha boʻladigan folklor janri.

Fozil Yoʻldosh oʻgʻli turli mavzularda termalar va dostonlar aytar edi. — Oʻzbek adabiyoti

Uning [Toʻxtagulning] oʻlanlarida, termalarida siyosiy joʻshqinlik hukmron edi. — H. Nuriy, Ulugʻ oqin

Doston va terma baxshilar ijodida yonma-yon yashab keladi. — OʻTA

3. Umuman, xalq ogʻzaki ijodiga mansub, odatda toʻrt misradan iborat qoʻshiq turi.

Полная статья →
termin

ot Fan, texnika, kasb-hunarning biror sohasiga xos muayyan bir tushunchaning aniq va barqaror ifodasi boʻlgan soʻz yoki soʻz birikmasi; atama.

Botanika terminlari. Zargarlik terminlari. Paxtachilik terminlari.

Yoʻldosh Elmurodga notanish terminlarni tushuntira ketdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Terminlar ilmiy kommunikatsiyadan jonli soʻzlashuvga oʻtganda, xalq uchun tushunarli soʻzlarga aylana boradi. — OʻTA

Полная статья →
termoq

fl. 1. Sochilib yoki toʻkilib yotgan narsalarni qoʻl bilan birma-bir olib toʻplamoq, yigʻmoq.

Soylikdan mayda tosh termoq. Oʻtin termoq.

Ertalab Begoyim: Gʻulomjonlarning qantak oʻrigi toʻlib yotibdi, terib kelgin, deb tayinlovdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Men yoshlikdan otamga qarashdim, poda boqdim, mashoq terdim. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Don, meva, gul va shu kabilar oʻsimlik hosilini birma-bir olib toʻplamoq, yigʻmoq.

Gul termoq. Yongʻoq termoq. Mosh termoq. Olcha termoq.

Paxta tersang, toza ter, Chanogʻida qolmasin. — Qoʻshiqlar

Bahor keldi elimizga — Koʻm-koʻk boʻldi bogʻ, dala. Sevinch toʻlib dilimizga, Terib keldik gullola. — I. Muslim

Toqqa chiqib terganing Pista bilan bodommi? — Qoʻshiqlar

3. Maʼlum tartibda ustma-ust, yonma-yon yoki birin-ketin joylamoq, oʻrnashtirmoq, taxlamoq.

Kitoblarni tokchaga termoq. Omborga qovun terib qoʻymoq. Savatga non termoq. Yashiklarga olma termoq.

Nigor oyim oshxonada mantilarni qasqonga terib, qozonga uyar, Raʼno boʻlsa, ayvonda kichkina ukalari orasida oʻtirar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

4. Narsalarni teshib yoki teshigidan ip, sim va shu kabilar oʻtkazib, qator, yonma-yon joylashtirmoq, tizmoq.

Ipga munchoq termoq.

Hayotxon bechora ip eshib, marvaridlarni terishga oʻtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Eshonxon chaqqonlik bilan sixlarga kabob terardi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Oʻziyam uncha-muncha marjonlardan emas, un ikki shoda-ya! Munchani terguncha, yuraging qon boʻlib ketadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Narsalarni joyidan, orasidan bir-ma-bir yulib, ajratib olib tashlamoq.

U [Mulla Shamsiddin] eshik oldidagi supada, oldida bir gʻalvir mayiz, choʻpini terib oʻtirgan edi. — A. Qahhor, Bashorat

Sigirning qulogʻiga yana kana tushibdi! Kanadan ham koʻra sigir uning [Baqoyevning] achchigʻini keltirar edi: kanani teray desa, qoʻymaydi, boshini silkiydi, pishqiradi. — A. Qahhor, Adabiyot muallimi

6. Bosish, nashr etish uchun tipografik belgi va harflarni tegishli tartibda joylashtirib, biror matn hosil qilmoq.

Eʼlonni yirik harflar bilan termoq.

7. Ayrim belgi yoki raqamlarni yonma-yon, birin-ketin olib, keltirib, biror butun-lik hosil qilmoq.

Laʼlixon gaplashish uchun telefon oldiga bordi, trubkani qoʻliga olib, kerakli nomerlarni tera boshladi. — Oydin, Koʻngli toʻldimi, yaxshi yigit

8. Saralamoq, tanlamoq.

Futbol komandasiga kuchli oʻyinchilar terib olindi.

Polklardan ajratib, terib olingan hujumkor otryadlar artilleriya otishmalaridan soʻng dushman ustiga tashlandi. — Nazarmat, Joʻrlar band sayraydi

9. Ketmon, tesha, bolta kabi asboblar yuzini bolgʻalab tekislamoq, yoymoq yoki oʻtkirlamoq.

Ketmon yuzini termoq. Tesha tigʻini termoq.

  • Gʻisht termoq 1. Gʻishtlarni maʼlum tartibda taxlamoq. Sidiqjonning diqqati oʻng tomondagi toʻqayining ochiq yeriga terib qoʻyilgan son-sanoqsiz gʻishtga jalb boʻldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariBinoning gʻishtini termoq;Hovli sahniga gʻisht termoq.
  • Bez termoq . I.
  • Rizqini termoq Nasibasini topib yeb, kun kechirmoq, amal-taqal kun koʻrmoq. Shuning uchun odamlarning hojatini chiqarib yura turay, tuzuk ish oʻzi chiqib qoladi, degan oʻyda sochilgan rizqini terib yura berdi. — A. Qahhor, Asarlar
  • Toshingni ter
Полная статья →

Показать все · 40 →

Сказки

7
Boʻri bilan mergan
Устное народное творчество

Ushbu ertakda mergan tomonidan quvilgan boʻrining boshidan kechirgan sarguzashtlari, uning turli hayvonlar va chol bilan boʻlgan munosabatlari hikoya qilinadi.

Boʻri bilan tulki
Устное народное творчество

Bu ertakda tulkining ayyorligi va boʻrining soddaligi orqali hayotiy saboqlar beriladi. Tulki har doim oʻzining aql-zakovatidan foydalanib, qiyin vaziyatlardan

Och boʻri
Устное народное творчество

Och boʻri haqidagi bu ertakda, hiyla ishlatib oʻz jonini saqlab qolgan hayvonlar va ochkoʻz boʻrining achinarli qismati tasvirlanadi. Unda aql va zukkolik kuchd

Orzijon bilan Qambarjon
Устное народное творчество

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino

Sohibjon bilan Ahmadjon
Устное народное творчество

Kambagʻal chol va kampirning yolgʻiz oʻgʻli Sohibjon otasi bilan baliq oviga borganda toʻrga tushgan baliqchani ozod qiladi. Keyinchalik u Ahmadjon ismli yigit

Tohir va Zuhra
Устное народное творчество

Bu ertakda podshoh va vazirning farzand koʻrish orzusi, ularning bolalari Tohir va Zuhraning taqdirlari, ularning cheksiz muhabbati va fojiali yakuni tasvirlana

Показать все · 7 →

Диалектные материалы

14
balogardon
Fargʻona viloyati · balogardon

zargarlar termini

chilmixa
Fargʻona viloyati · chilmixa

Pichoqsozlik leksikasidagi termin

chöplämäk
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yigʻmoq

yigʻmoq, termoq

doʻkonboshi
Fargʻona viloyati · doʻkonboshi

sandon kundasi oʻrnatilgan supa (pichoqchilar termini)

Показать все · 14 →