Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «tek» — результатов: 230: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

70
tek

1. Harakatsiz, qimirlamasdan va ovoz chiqarmasdan, jim.

Tek tur. Tek oʻtir.

Hamma bir lahza tek qolib, birdan qattiq kulgi koʻtarildi. — A. Qahhor, Mayiz yemagan xotin

Unda laylak bir oyoqlab turib, yashillanib kelayotgan adirlarga koʻz tashlab, tek qotgan. — S. Ahmad, Hukm

2. Hech ish, harakat qilmasdan, bekor.

Tek turmagan toʻq turar. — Maqol

Uning [Haydarboyning] qoʻllari tek turmaydi: dam uzun otashkurak bilan toʻnkaning oʻt olgan joylarini qoqib, yana ham koʻproq biqsitadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Hamma harakatda-yu, yolgʻizmen tek yotibman. — Oydin, Oltin uzukka olmos koʻz

3. Qimirlama, jim. —

Tek, oʻr-toqlar, — dedi rais va davom etdi, — oʻzingiz ekasizmi? — A. Qah\or, Sarob

  • Tek qoʻymoq Tinch qoʻymoq, bezovta qilmaslik. Hozir tek qoʻyib qoʻygan odamlarni suv chiqqandan keyin qamashi ham ehtimoldan uzoq emas. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Полная статья →
tekin

sft. Evaziga pul, haq yoki boshqa biror narsa talab qilinmaydigan; pulsiz, bepul.

Tekin ovqat. Tekin mehnat.

Uzoq safarga pul kerak. Tekin qimiz, et qayda. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Sen hali shunaqa yomonmisan-a? Oʻy-boʻy! — dedi zavxoz. — Shunchalik tekin yeb-ichib, oʻqib yurganingga shukur qilish kerak. — P. Tursun, Oʻqituvchi

  • Suv tekin, suvtekin Juda arzon, deyarli tekin. Xotinlarning mehnati ayniqsa qadrsiz, suv tekin boʻlishini oʻshanda bildim. — Oybek, Tanlangan asarlar— Goʻr azobi bilan yetishtirgan paxtasini zavodga keltirib, suv tekin sotadi, — deyar edi kuyunib Vali aka. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Tekin tomoq
Полная статья →
tekis

sft. 1. Yuzida gʻadir-budir, baland-past, oʻnqir-choʻnqir joylari boʻlmagan; silliq.

Tekis taxta. Tekis maydon. Tekis devor.

Kecha qorongʻi va tumanli edi. Keng, tekis koʻchaga uzoqdan chiroqlar tuman ichida xira, sovuq nur sepadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Yoʻl tekis, mashina siljimasdi. — S. Ahmad, Ufq

2. Joylashish, oʻlcham (hajm yoki boʻy) va shu kabilar jihatdan bir xil.

U jilmayganida, qizlarnikiga oʻxshash, tekis tishlari yarq etib ketdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Boʻyi baland, qomati kelishgan, qora soqoli iyagida tekis qilib qirqilgan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Koʻk bluzka kiygan ikki qiz Bashoratlarning oldiga keldi. Ular bir-birlariga juda oʻxshar, boʻylari ham tekis, juda chiroyli qizlar edi. — A. Muxtor, Opa-singillar

3. Bir maromda, bir xil tezlikda.

Tekis harakat. Tekis odim.

Xuddi sirk otlariday bezatilgan semizgina, silliqqina boʻz ot tekis olib ketdi. — Oybek, Nur qidirib

Undan nariroqda qora kalxat, sanʼatini namoyish qilayotganday, bir tekis suzib yuribdi. — N. Fozilov, Diydor

4. Baravariga, yoppasiga bir vaqtda; shigʻa, qiygʻos.

Urugʻlarni tekis undirib olmoq. Giloslar bir tekis gulladi. Gʻoʻzalar bir tekis unib chiqdi.

Har safar tekis chiqib, yashnab oʻsayotgan yam-yashil gʻoʻzalarni koʻrganimda paxtazordan chiqqim kelmas edi. — O. Yoqubov, Ikki muhabbat

5. Har jihatdan teng, baravar, bir huquqdagi.

Suv xudoyimning mulkimi? Xaloyiq tekis ichadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Meni saylang, negakim, Endi qadrdon boʻla-man. Bir tekis hammangizga Xizmati bajon qilaman. — Hamza

6. Beishkal, silliq; bir xil qilib.

Ishi juda tekis. Hamma ish tekis boʻlib ketdi.

Musa koʻsa bir yerda turmas, chigitlarni bir tekisda ekish kerakligini, chigit toʻrt enlikdan chuqur boʻlmasligini hadeb tayinlardi. — S. Ahmad, Hukm

7. Kelishgan, chiroyli.

Oʻrtada oʻn olti-oʻn yetti yashar bachcha oʻynaydi. U rang-siz, xipcha, tekisgina, yana toʻgʻrirogʻi, popukday bola. — Oybek, Tanlangan asarlar

Anov togʻ bilan manov togʻ egiz ekan, Jami qizdan oxun qizi tekis ekan. — Oq olma, qizil olma

Полная статья →

Показать все · 70 →

В определениях

27

Показать все · 27 →

Сказки

48
Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aqlli qiz
Устное народное творчество

Bir podsho tashna boʻlib, bir qizning uyidan suv soʻraydi va uning aqliga qoyil qolib, uylanmoqchi boʻladi. Qiz esa podshoga bajarilishi qiyin boʻlgan bir shart

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bulbuligoʻyo
Устное народное творчество

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Chol bilan boʻri
Устное народное творчество

Ushbu ertakda choʻponlarning joniga tekkan boʻri ovchidan qochib, cholga uchraydi. Chol unga yordam beradi, ammo boʻri unga yomonlik qilmoqchi boʻladi.

Показать все · 48 →

Диалектные материалы

82
adraŋkäsh
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tekis yer

Pastroq, tekis (yer)

alakäsäk
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chala sugʻorilgan paykal

sugʻorilayotganda suv tekis toʻlmasdan kesaklari koʻrinib turgan paykal

aqra
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chuqur ariq tagidan olingan tuproqni yuqoriga irgʻitish uchun qilingan yoʻl

chuqur ariq tagidan olingan tuproqni boshqa bir kishining yana ham yuqoriga irgʻitishi uchun ariq qirgʻogʻi oʻrtasiga qilingan yoʻl, tekis joy

atymkoʻs
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ekin maydonining past-balandini tekislash
axira
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chuqur ariq tagidan olingan tuproqni yuqoriga irgʻitish uchun qilingan yoʻl

chuqur ariq tagidan olingan tuproqni boshqa bir kishining yana ham yuqoriga irgʻitishi uchun ariq qirgʻogʻi oʻrtasiga qilingan yoʻl, tekis joy

Показать все · 82 →

Внешние ресурсы

3
Tahrirchi
Орфография и письмо

Проверка орфографии и стиля, транслитерация.

Common Voice: узбекский язык
Корпусы и научные ресурсы

Открытый набор данных узбекской речи; можно помочь, записывая свой голос или проверяя чужие записи.

Savodxon
Орфография и письмо

Проверка орфографии, перевод между латиницей и кириллицей и машинный перевод; надстройка для Microsoft Office. Основные функции — по платной подписке.