fl. Taqillatmoq feʼlining birgalik nisbati.
Поиск
По запросу «taqillatishmoq» — результатов: 89: Толковый
Фильтр
Тип словаря
Словарные статьи
89Peshonasi taq etib devorga tegmoq Oʻz
fl. Taq-taq etgan tovush chiqarmoq.
Eshik taqilladi.
U koʻzini yumdi deguncha, xayolida qorabayir javlon qilar, taqalarining toshlarga urilib taqillashi quloqlariga eshitilayotganday tuyulardi. — H. Gʻulom, Mashʼal
- Tomogʻi taqillamoq
TAQA 'ot tuyogʻi ostiga mixlanadigan yarim doira shaklidagi metall buyum'. .. taqalarning toshlarga urilishidan chiqqan yalt-yalt chaqmoq dam oʻtmay uzoqlashdi (Sunnatilla Anorboyev). Bu ot eski oʻzbek tilida 'birkit-' maʼnosini anglatuvchi taq- feʼlidan -a qoʻshimchasi bilan yasalgan (КРС, 691), keyinchalik a unlilari ä unlilariga almashgan taq- + a = taqa > täqä
Ot-ulov tuyogʻini zararlanishdan, sirgʻanishdan saqlash uchun tuyoq ostiga mixlab qoqiladigan yarim doira shaklidagi metall buyum
Otning taqasi
Qishloq tinchligini buzgan bu yakka ot tuyoqlarining taraq-turuqi, taqalarning toshlarga urilishidan chiqqan yalt-yalt chaqmoq dam oʻtmay uzoqlashdi — S. Anorboyev, Oqsoy
taqal qilmoq Biror ishni bajarishga darrov kirishmay, oʻylanib qolmoq, kechiktirmoq; ketga surmoq, galga solmoq; bahona qilmoq
Tojixon, qoʻying shu vajhu taqalni — A. Muxtor, Kumush tola
Hayallamay jallod, endi boringlar, Taqal qilmay, tezroq borib kelinglar — "Alpomish"
Yomon xotin koʻp qiladi taqalni, Qirqqa kirmay oqartirar soqolni — M. Alaviya, Oʻzbek xalq qoʻshiqlari
ot 1. Zimdan, bildirmasdan koʻz-quloq boʻlib kuzatish.
Yurish-turishini taʼqib. Taʼqibdan qutulmoq.
2. Erkin harakat-faoliyat koʻrsatishga qoʻymaslik, shu maqsaddagi nazorat, kuzatish.
Podsho Ibrohim Sultonga ahli ulamo-yu fuzalo ustidan taʼqibni haddan ziyod qilmaslik, mumkin qadar ularga tegmaslik kerakligini aytdi. — Mirmuhsin, Meʼmor
3. Izdan tushmoq, ketidan quvmoq, orqama-orqa bormoq, yurmoq.
Uning harakati bir narsadan shubhalanib emas, ammo orqadan dushman taʼqibi boʻlmadimi uchun edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Taʼqib qilmoq (yoki etmoq) 1. Koʻzdan oʻtkazmoq, kuzatmoq. Onasi uning butun harakatlarini taʼqib qilib turardi. — Shuhrat, Shinelli yillarOtabek xomush oʻtirar, Hasanali esa uning holini taʼqib etmoqda edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar;Gulsumbibi qizning feʼli-atvorini, yurish-turishini ochiq va bekitgich ravishda uzoq taʼqib etdi. — Oybek, Tanlangan asarlar;Uloqni olgan Sodiqjon boyvachcha hammadan oldinda, Sulaymon oqsoqol boshliq qolgan koʻpkarichilar uni quyunday taʼqib qilib kelishardi. — K. Yashin, HamzaJoʻraqul doʻstlari bilan dushmanni taʼqib qilib, oldinga siljirdi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi