Qidiruv

fl. s. t. Aybni birovga agʻdarmoq, toʻnkamoq, birovdan koʻrmoq.

Modomiki shundoq ekan, rashk toʻgʻrisida birovga ayb taqish qiyin. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

ot 1. Zimdan, bildirmasdan koʻz-quloq boʻlib kuzatish.

Yurish-turishini taʼqib. Taʼqibdan qutulmoq.

2. Erkin harakat-faoliyat koʻrsatishga qoʻymaslik, shu maqsaddagi nazorat, kuzatish.

Podsho Ibrohim Sultonga ahli ulamo-yu fuzalo ustidan taʼqibni haddan ziyod qilmaslik, mumkin qadar ularga tegmaslik kerakligini aytdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Izdan tushmoq, ketidan quvmoq, orqama-orqa bormoq, yurmoq.

Uning harakati bir narsadan shubhalanib emas, ammo orqadan dushman taʼqibi boʻlmadimi uchun edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot Oyoqning tizza osti bukiladigan joyi.

Uning oʻzi ham sochini ikkita qilib oʻrib, taqimiga tushirib yurishni yaxshi koʻrardi. — P. Qodirov, Erk

Shu zahoti taqimim, umuman, butun badanim qichishayotganini payqadim. — H. Shayxov, Tutash olamlar

— Iya, Obidjon, — tirjayib gapirdi Qambar, — men oʻylovdimki, uloqni taqimga bosib kelasiz, bu yerda qozon osamiz deb, quruq tomosha deng. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot Man, qatagʻon.

Islom dini sanʼatni oʻziga xizmat qildirish bilan bir qatorda rassomlik, musiqa va qoʻshiq sanʼatiga muayyan taqiqlar kiritdi. — Fan va turmush

sft. 1. Geogr. Qattiq qatqaloq bilan qoplangan yer.

Tuya quvlasa, shudgorga qoch, Ilon quvlasa — taqirga.

Qum uyumlari orasida nuqul gildan hosil boʻlgan maydonlar uchraydi. Bunday joylar taqir deb ataladi. — Oʻzbekiston geografiyasi

Oqmagan daryoning nomidir taqir. — A. Oripov, Yillar armoni

2. sft. Giyoh oʻsmaydigan yoki deyarli oʻsmaydigan; yaydoq, yalangʻoch.

Toʻgʻri, olti-yetti yil ilgari bu joylar — Qarshi choʻli taqir yerdan farqi yoʻq edi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

3. sft. Oʻt-oʻlansiz, oʻt-oʻlani yerdan koʻrinmaydigan (oʻsmagan) darajada.

Qoʻnishdagi taqir yalanglikda kuni bilan toʻyib oʻtlagan qoʻy-echkilar kavsh qaytarib yotibdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

4. sft. Sochi, juni, tuki yoʻq; tuksiz.

baʼzi oʻrtoqlarning aldamchiligini koʻrganda, taqir dahanimga soqol chiqib ketishiga oz qoldi. — Mushtum

Jamshid shundoq deraza tagida, taqir gilam ustida uxlab qoldi. — Sh. Xolmirzayev, Togʻlarga qor tushdi

5. sft. Koʻchma Hech narsa toʻshalmagan; yalangʻoch.

Taqir yerda uxlamoq.

Yoʻldosh aka taqir sholchaga, xuddi sakkiz qavat koʻrpachaga oʻtirganday, bamaylixotir yostanib oldi. — H. Nazir, Vasiyat

6. rvsh. Sira, aslo; mutlaqo, butunlay.

Bu ishdan taqir xabarim yoʻq.

[Nodira:] Uy anjomlarim, kiyimlarim koʻzimga taqir koʻrinmadi. Hamza, — Maysaraning ishi

— Koʻz tikib turgan yerlarimiz eski ariqdanki suv icholmaydi, yangi ariqdan taqir icholmaydi, yana azalgiday qaqrab yotaveradi, — dedi Xasan soʻfi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Mumkinmi, aytgin axir? Bu ish yaramas taqir. — Q. Muhammadiy

7. Sira qoldirmasdan, tozalab, qirtishlab; tozalangan.

Sochini taqir qirdirgan bir kishi sal jilmayib qarab turardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

U kishi [boy] shoʻrvani pishiradi, lekin moyini suzib ichadi, goʻshtini yeydi, menga taqir suyak bilan bir kosa jirsiz suv keltiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

8. shv. Chala tugʻilgan chaqaloqning terisi.

ot Zimdan kuzatuvchi, taʼqib qiluvchi.

Daraxtning yuqorisiga chiqib oldim. Bir marta quvib niyatiga yetolmagan bu taʼqibchi yirtqich [ayiq] endi jon-jahdi bilan archa ustiga chiqishga urinardi. — Q. Sultonov, Maymoqpolvonning taʼqibi