Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тақал» бўйича 52 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

23 та
тақал
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

тақал қилмоқ Бирор ишни бажаришга дарров киришмай, ўйланиб қолмоқ, кечиктирмоқ; кетга сурмоқ, галга солмоқ; баҳона қилмоқ

Тожихон, қўйинг шу важҳу тақални — А. Мухтор, Кумуш тола

Ҳаялламай жаллод, энди боринглар, Тақал қилмай, тезроқ бориб келинглар — "Алпомиш"

Ёмон хотин кўп қилади тақални, Қирққа кирмай оқартирар соқолни — М. Алавия, Ўзбек халқ қўшиқлари

Тўлиқ мақола →
тақамоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Жуда яқинига олиб бориб, етказиб, тегизиб қўймоқ; тирамоқ.

Стулларни бир-бирига тақаб қўймоқ.

[Маҳкам:] Гоҳ қўлида милтиқ, ёʻлимни тўсади, гоҳ кўкрагимга миниб олиб, кекирдагимга пичоқ тақайди — Н. Сафаров, Уйғониш

Нури ўз юзини йигитнинг юзига тақади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Сўзни, мавзуни бирор ерга, масалага уламоқ, олиб келмоқ, кўчирмоқ.

Шундай қилиб, Ефим Данилович гапни яна қурол-яроғга олиб келиб тақади. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

3. Ким ёки нимадандир деб билмоқ, унга боғламоқ.

Ҳамма нарсани динга, худога тақайверма. — Н. Аминов, Суварак

Област саҳро ҳисобига тараққий этиб, келгусида иккига бўлиниб кеца, бу обектив қонун, Аббосов. Сен буни менга тақама, бундан иғво чиқаришинг қийин. — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат

  • Деворга тақамоқ Шошириб, гангитиб қўймоқ; таслим бўлишга мажбур қилмоқ. Бора-бора Қорача Ҳожибнинг ҳазиллари сийқалашиб, ҳамманинг энсасини қотира бошлади. Ойсулув эса янги-янги сўзлар, ўхшатишлар топиб, рақибини деворга тақаб қўйди. — М. Осим, Ўтрор
Тўлиқ мақола →
тақа
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

ТАҚА 'от туёғи остига михланадиган ярим доира шаклидаги металл буюм'. .. тақаларнинг тошларга урилишидан чиққан ялт-ялт чақмоқ дам ўтмай узоқлашди (Суннатилла Анорбоев). Бу от эски ўзбек тилида 'биркит-' маъносини англатувчи тақ- феълидан -а қўшимчаси билан ясалган (КРС, 691), кейинчалик а унлилари ä унлиларига алмашган тақ- + а = тақа > тäқä

От-улов туёғини зарарланишдан, сирғанишдан сақлаш учун туёқ остига михлаб қоқиладиган ярим доира шаклидаги металл буюм

Отнинг тақаси

Қишлоқ тинчлигини бузган бу якка от туёқларининг тарақ-туруқи, тақаларнинг тошларга урилишидан чиққан ялт-ялт чақмоқ дам ўтмай узоқлашди — С. Анорбоев, Оқсой

Тўлиқ мақола →
тақалмоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. 1. Тақамоқ феълининг ўзлик ва мажҳул нисбатлари.

Ёғочнинг учи деворга тақалган. Қайиқ бориб қирғоққа тақалди.

Ҳозир суҳбат Элчибекка келиб тақаладигандай эди. — А. Мухтор, Туғилиш

Суви анча тортилиб қолган кўлнинг шимолий этаги қишлоқ уйларининг ҳовлиларига бориб тақалар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Камар бир одам бемалол энгашиб юра оладиган бўлиб, охири қаерга бориб тақалишини ҳеч ким билмасди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Бирор нарсанинг битишига, юзага келишига қараб қолмоқ, у билан боғлиқ бўлмоқ.

Рухсатнома ёзилган. Иш суратга тақалиб қолди. Бугун у ҳам тайёр бўлади. — Н. Сафаров, Саодатнинг қиссаси

Кўп нарса замонавий машина-ускуналарнинг етишмаслигига бориб тақалади. — Муштум

Тўлиқ мақола →
тақаламоқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

фл. От-улов туёғига тақа қоқмоқ.

[Холхўжа Бўтага:] Менга йигит бўл! Бир қошиқ қонингдан ўтаман. Менга хизмат қил! Отларни тақалайсан. — С. Аҳмад, Ҳукм

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 23 →

Таърифлар ичида

11 та
сеплама

сеплама Наридан-бери, амал-тақал қилиб ясалган (ишланган); омонат. Сеплама этик.

сепламоқ

сепла Наридан-бери, бир амал-лаб ясамоқ (қилмоқ); амал-тақал қилиб тўғриламоқ. Оз бўлса, эплаб кўр, кўп бўлса, сеплаб кўр. Мақол

қарз-қурз

қарз-қурз Ундан-бундан олинган қарз; ҳар хил майда-чуйда қарзлар. Қарз-қурз билан амал-тақал қилиб, чит, тик, тиринка олади. Ойбек, Болалик

оч

оч ОЧ ъовқат тусаб қолганъ. Қорни тўҳнинг ҳорни о ч д а н хабари ёʻҳ (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сифат а:ч тарзида талаффуз қилин

Ҳаммасини кўриш · 11 →

Эртаклар

2 та
Моҳистара
Халқ оғзаки ижоди

Шаҳзода Шавкат сирли кийикни қувиб, ўзга оламга тушиб қолади ва у ерда паризод Моҳистарага ошиқ бўлади. Бу саргузашт унинг ҳаётини бутунлай ўзгартириб

Ямоқчи
Халқ оғзаки ижоди

Ма'руф ямоқчи фирибгар хотинидан қочиб, узоқ шаҳарга боради ва у ерда о'зининг омадига дуч келади. У топган сеҳрли узук ёрдамида бойлик ва шон-шуҳратга

Шева материаллари

16 та
дог'лаш
Наманган вилояти · дог'лаш

тақачиликда отни ното'г'ри тақалаш орқасида мих этга кетганда михни суг'уриб олиб, қайноқ сув қуйиш ёки ёг' қиздириб босиш; пичоқчилик ва темирчиликда

дор
Наманган вилояти · дор

тақачиликда тақаланадиган от шо'х бо'лса, уни тортиб бог'лаб қо'йиладиган ускуна

дор
Андижон вилояти · дор

тақачиликда тақаланадиган от шо'х бо'лса, уни тортиб бог'лаб қо'йиладиган ускуна

дор
Фарғона вилояти · дор

тақачиликда тақаланадиган от шо'х бо'лса, уни тортиб бог'лаб қо'йиладиган ускуна

дум солиш
Фарғона вилояти · дум солиш

Тақачиликда отнинг орқа оёғини тақалашда думини қайириб кўтарилган оёқ тўпиғига айлантириб олиш усули

жавлаш-
Қашқадарё вилояти · тақалмоқ

Ҳаммасини кўриш · 16 →