Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «taq» — результатов: 581: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

102
taqmoq

fl. 1. Bezak buyumlari, medal, qurol va shu kabilarni tananing (kiyimning) biror joyiga oʻtkazib, osib yoki bogʻlab oʻrnatmoq.

Barmoqqa uzuk taqmoq. Koʻkrakka medal taqmoq. Quloqqa isirgʻa taqmoq. Boʻyinga marjon taqmoq. Belga qilich taqmoq. Sochga lenta taqmoq.

Gunafshalar ochildi, chakkangga taq, chakkangga; Atir hidi sochildi, Chakkangga tak,, chakkangga. — Z. Diyor

Toʻgʻridagi devorga Oxunboboyevning chaqmoq telpak kiyib, koʻkragiga qizil lenta taqib tushgan surati yopishtirilgan. — S. Ahmad, Hukm

2. Toʻgʻnamoq, chatmoq.

Koʻylakka tugma taqmoq. Belbogʻga munchoq taqmoq.

3. Teshigidan oʻtkazib qoʻymoq, oʻtkazmoq.

Kecha sutdek oydin. Ignaga ip taqsa boʻladigan. — Oydin, Koʻngli toʻldimi, yaxshi yigit

4. Umuman, bir narsani boshqa narsaga mahkamlamoq.

Olimov tayoqlar tepasiga chillakday ayrilar bogʻlab, ularga qizil qogʻozdan varrak qulogʻiday shokilalar taqib qoʻydi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Oʻz aybingni birovga taqma. ^Aytdingiz, aytdingiz, nega tonasiz?Men sizga ayb taqyotganim yoʻq-ku! — A. Qahhor, Munofiq

Bu bitta odamning [Rahmonqulovning] odati. Uni sen kollektivga taqma — A. Muxtor, Chinor

Полная статья →
taqa

TAQA 'ot tuyogʻi ostiga mixlanadigan yarim doira shaklidagi metall buyum'. .. taqalarning toshlarga urilishidan chiqqan yalt-yalt chaqmoq dam oʻtmay uzoqlashdi (Sunnatilla Anorboyev). Bu ot eski oʻzbek tilida 'birkit-' maʼnosini anglatuvchi taq- feʼlidan -a qoʻshimchasi bilan yasalgan (КРС, 691), keyinchalik a unlilari ä unlilariga almashgan taq- + a = taqa > täqä

Ot-ulov tuyogʻini zararlanishdan, sirgʻanishdan saqlash uchun tuyoq ostiga mixlab qoqiladigan yarim doira shaklidagi metall buyum

Otning taqasi

Qishloq tinchligini buzgan bu yakka ot tuyoqlarining taraq-turuqi, taqalarning toshlarga urilishidan chiqqan yalt-yalt chaqmoq dam oʻtmay uzoqlashdi — S. Anorboyev, Oqsoy

Полная статья →
taqal

taqal qilmoq Biror ishni bajarishga darrov kirishmay, oʻylanib qolmoq, kechiktirmoq; ketga surmoq, galga solmoq; bahona qilmoq

Tojixon, qoʻying shu vajhu taqalni — A. Muxtor, Kumush tola

Hayallamay jallod, endi boringlar, Taqal qilmay, tezroq borib kelinglar — "Alpomish"

Yomon xotin koʻp qiladi taqalni, Qirqqa kirmay oqartirar soqolni — M. Alaviya, Oʻzbek xalq qoʻshiqlari

Полная статья →
taʼqib

ot 1. Zimdan, bildirmasdan koʻz-quloq boʻlib kuzatish.

Yurish-turishini taʼqib. Taʼqibdan qutulmoq.

2. Erkin harakat-faoliyat koʻrsatishga qoʻymaslik, shu maqsaddagi nazorat, kuzatish.

Podsho Ibrohim Sultonga ahli ulamo-yu fuzalo ustidan taʼqibni haddan ziyod qilmaslik, mumkin qadar ularga tegmaslik kerakligini aytdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Izdan tushmoq, ketidan quvmoq, orqama-orqa bormoq, yurmoq.

Uning harakati bir narsadan shubhalanib emas, ammo orqadan dushman taʼqibi boʻlmadimi uchun edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Taʼqib qilmoq (yoki etmoq) 1. Koʻzdan oʻtkazmoq, kuzatmoq. Onasi uning butun harakatlarini taʼqib qilib turardi. — Shuhrat, Shinelli yillarOtabek xomush oʻtirar, Hasanali esa uning holini taʼqib etmoqda edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar;Gulsumbibi qizning feʼli-atvorini, yurish-turishini ochiq va bekitgich ravishda uzoq taʼqib etdi. — Oybek, Tanlangan asarlar;Uloqni olgan Sodiqjon boyvachcha hammadan oldinda, Sulaymon oqsoqol boshliq qolgan koʻpkarichilar uni quyunday taʼqib qilib kelishardi. — K. Yashin, HamzaJoʻraqul doʻstlari bilan dushmanni taʼqib qilib, oldinga siljirdi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi
Полная статья →
taqim

ot Oyoqning tizza osti bukiladigan joyi.

Uning oʻzi ham sochini ikkita qilib oʻrib, taqimiga tushirib yurishni yaxshi koʻrardi. — P. Qodirov, Erk

Shu zahoti taqimim, umuman, butun badanim qichishayotganini payqadim. — H. Shayxov, Tutash olamlar

— Iya, Obidjon, — tirjayib gapirdi Qambar, — men oʻylovdimki, uloqni taqimga bosib kelasiz, bu yerda qozon osamiz deb, quruq tomosha deng. — Oybek, Tanlangan asarlar

Полная статья →

Показать все · 102 →

В определениях

25

Показать все · 25 →

Сказки

143
Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aql bilan baxt
Устное народное творчество

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aql va boylik
Устное народное творчество

Ushbu ertakda cholning toʻrt oʻgʻli orasidan eng aqlli va mehnatkashini tanlashi haqida hikoya qilinadi. Ertak boylik va aql oʻrtasidagi munosabatni koʻrsatib b

Aqlli olmaxon
Устное народное творчество

Qahraton qishda boʻri olmaxonning uyiga kirishga harakat qiladi. Ammo aqlli olmaxon uni aldab, oʻzini himoya qilish uchun ayyorona reja tuzadi.

Показать все · 143 →

Диалектные материалы

311
Arava(k)
Xorazm viloyati · Arava(k)

Burunga taqiladigan ayollar taqinchog‘i.

Chochpopuk
Fargʻona viloyati · sochpopuk

Soch bezagi (qismlari: boʻrdak, karnay, kattaqubba)

Chor
Toshkent shahri · Chor

pichoqchilikda — taqani teshganda chiqqan temir uvoqlari

Taqlam [taqläm]
Namangan viloyati · taxlam

qattiq yoki yumshoq narsalarning ustma-ust joylashgani

Показать все · 311 →