Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тангга» бўйича 30 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

14 та
танг

сфт. 1. Оралиғи, эни, ҳажми етарлича катта бўлмаган; тор, чоғ.

Танг ёʻлак.

Тошни тошларга уриб, Тарқатиб қўрқинч оҳанг, Ёʻли унинг поёнсиз, Гўё саҳро кўкси танг. — Ғайратий

Вақт танг, далада иш тиғиз. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Қутулиш, ҳал қилиш ёки иложи, давосини топиш жуда қийин бўлган, ғоят оғир, мушкул, ночор.

Танг аҳвол. Танг вазият. Беморнинг аҳволи танг.

Уканг Қурбон оқсоқол тегирмонида ишлаб туради. Рўзғордан бир қадар сиқилишган. У ёғини суриштирсанг, қишлоқда ҳамманинг рўзғори танг. — Ойбек, Танланган асарлар

Ишнинг энг танг жойи — қум билан шағалнинг етишмаслигида. — А. Мухтор, Туғилиш

Ҳаёт-мамот урушининг танг дақиқаларида Эргаш меҳри-бон онасининг гапларини эслади. — Н. Сафаров, Оловли излар

  • Танг қолмоқ (ёки қотмоқ) Ҳайратда қолмоқ. Зулайҳонинг осойишта юзига қараб танг қолдим. У хатарли одам билан гаплашиб юрганини бутунлай сезмаётганга ўхшарди. — П. Қодиров, ҚадримҲар қалай, уйғотай, деди яна она ва ўғлининг бошига эгилди, эгилди-ю, танг қотди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
Тўлиқ мақола →
танга

от 1. Бухоро хонлигида 15 тийинга, Қўқон хонлигида 20 тийинга тенг бўлган кумуш пул.

Бир танга (йигирма тийин). Ярим танга (ўн тийин). Туя бир танга — қани бир танга, Туя минг танга — мана минг танга. — Мақол

— Битта мушак уч мири, — деди Туробжон, — юзта мушак отилса биттангадан юз танга. Бир миридан кам — етмиш беш танга бўлади. — А. Қаҳҳор, Анор

2. Умуман, қоғоз пулдан бошқа, олтин, кумуш, мис кабилардан зарб этилган пул.

Олтин (тилло) танга. Кумуш танга. Танга ва қоғоз пуллар.

3. Олтин, кумуш ва уларнинг қоришмасидан зарб этилган пул. чақа.

тош-кентлик мардикор иштонининг липпасига қистирилган бўз халтачани — ҳамённи олиб, танга, чақа аралаш бир сўмни санаб тўкди. — Ойбек, Танланган асарлар

Охирида маддоҳ йиғилган танга ва қора пулларни бир шол қопчага солди. — С. Айний, Қуллар

4. Қозоғистон Республикасининг асосий пул бирлиги.

5. Балиқ терисини қоплаб олган қаттиқ майда тўгаракчалар.

Балиқнинг тангаси. Балиқ тангасини пичоқ билан тозаламоқ.

6. Йилтироқ тангасимон нарса ҳақида.

Чойхоначи Дадамат унда-мунда қуёш тангалари йилтираган тоза, текис саҳнга миришкорлик билан сув сепди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Азамат дарахтларнинг япроқлари оралаб ерга тўкилган ойнинг оппоқ тангаларига ажиб бир завқ билан тикилар эди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

Тўлиқ мақола →
танго

от Тўрт тактда ўйналадиган мулойим рақс ва шу рақс мусиқаси.

Тангога рақс тушмоқ.

Чет таклифларга чек қўйиш мақсадида уни ўзи тангога олиб тушмоқчи бўлди. — П. Қодиров, Уч илдиз

Тўлиқ мақола →
тангри

от Оллоҳ, Худо, парвардигор.

Мен қиламан ўттиз, тангрим қилади тўққиз. — Мақол

Тенг еганни тангри суйибди. — Мақол

Баъзида ғўлдираб босинқирар, уйғониб кетиб, тангрига ёлвориб, нажот тиларди. — Мирмуҳсин, Чўри

Тўлиқ мақола →
танглай

от Оғиз бўшлиғининг юқори девори; қаттиқ ва юмшоқ танглайдан иборат бўлиб, оғиз бўшлиғини бурун бўшлиғидан ажратиб туради.

Қаттиқ танглай. Юмшоқ танглай. Тилни танглайга тегизмоқ.

Секин шафтолининг пўстини арчсанг, оғзингга солиб, тилинг билан танглайингга боссанг-у, сувини қулт-қулт юцанг. — А. Қаҳҳор, Кўк конверт

  • Танглайи тақиллаб кетди ёки танглайи қуриди Ортиқ сувсаб, томоғи қақраб кетди. [Қудратнинг] Лаблари қовжираган, танглайи қуриган, ранглари ўчган эди. — З. Фатхуллин, Сўнмас юлдуз
  • Танглайини кўтармоқ (ёки босмоқ)
  • Танглайини... билан кўтарган Бирикма таркибидаги “билан” кўмакчиси билан боғланган сўз англатган нарса, гап-сўз (уни қилиш, айтиш, қўллаш) шахсга ёшликдан одат эканлигини, ёшликдан тегган касал эканини билдиради (қўндоқда тегган ибораси маъносига яқин маъно билдиради). Унинг танглайини пул билан кўтарган.Танглайини сўкиш билан кўтарган (Кўп сўкинадиган, сўкиниб гапирадиган шахсга нисбатан қўлланади).
  • Танглайини тақиллатмоқ Танглай билан тил орасидан тақиллаган овоз чиқармоқ (ҳайрат, инкор ва шу кабилар маънолар ифодалаш учун). — Ҳеч кимда ёʻқми-а? — паришон бир ҳолда сўради Бувинисо. Кўзлари милтиллаган бола, гапиришга мадорсиздек, танглайини тақиллатиб, бош чайқади. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Тили танглайига ёпишмоқ Ҳаяжон, ғазаб, қўрқув ва шу кабилар сабаблар туфайли гапиролмай қолмоқ. Маҳмуджонни муздек тер босди. Нимадир демоқчи эди, тили танглайига ёпишди. — Муштум
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 14 →

Таърифлар ичида

3 та
ғариб

ғариб Қариндош-уруғи ёʻқ, бирор ҳомийси, кўмакчиси бўлмаган, кимсасиз; мусофир. Ғариб кўнглини ғариб билур. Мақол Бу ғариб ва кимсасиз киши асли Сабзавор шаҳ

ўймоқ

ўй Бирор нарса билан ковлаб, чуқур ҳосил қилмоқ; ковламоқ. Ерни ўймоқ. Деворни ўймоқ. Тирноқ-ла ер ўйиб, сувлар оқизган Ғариблар аҳволи қоларди тангга. Ғайратий

ўймоқ

ўй Бирор нарса билан ковлаб, чуқур ҳосил қилмоқ; ковламоқ. Ерни ўймоқ. Деворни ўймоқ. Тирноқ-ла ер ўйиб, сувлар оқизган Ғариблар аҳволи қоларди тангга. Ғайратий

Эртаклар

13 та
Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Бойвачча билан пари
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак бойвачча йигитнинг пари қизга уйланиши ва турмушдаги саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилади. Улар ялмоғиз кампирнинг чангалидан қочиб, кўп қийинк

Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Эчки, қўй ва бўрилар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўз ҳаётини сақлаб қолиш учун хўжайинидан қочган эчки ва қўйнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Улар ёʻлда дуч келган хавфли вазиятлардан

Ҳар кимнинг меҳнати ўзига ширин
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ота-она ва уларнинг ягона ўғли ҳақида ҳикоя қилинади. Отаси ўғлига меҳнат қилишнинг қадрини ўргатиш учун ноодатий усул қўллайди.

Камбағал қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ярамас ўғлини ўқитиб, тўғри ёʻлга солган камбағал қизнинг донолиги ва матонати ҳикоя қилинади. Унинг ақл-заковати туфайли подшо

Ҳаммасини кўриш · 13 →