Қидирув

тақл. с. 1. Чилдирма, ноғора каби нарсаларни чертганда, чўп билан урганда чиқадиган товушни билдиради.

Фақат ғижжакчигина камон тортар, чилдирмачи ҳар замонда бир так этиб чертиб қўяр — С. Аҳмад, Чўл бургути

2. Ноғоранинг жаранглироқ овоз берадиган тоқаси;.

3. унд. с. Отни тўхтатиш, тинчлантириш учун ишлатиладиган ундалма.

Так, деди-ю, чувҳа деди, жўнади. Қоражон ҳам ўз ёʻлидан қолмади. — Алпомиш

Так, так! Пашша талаяптими, ҳозир ҳаммасини жаҳаннамга юборамиз. — Ойбек, Танланган асарлар

фл. Так, так овоз чиқармоқ.

Оёқдан зах ўтиб, тиш такиллай бошлади. — Т. Алимов, Хиргойи

Деворсоат қолган умрини ўлчаётган сингари бир алпозда такиллайди. — С. Сиёев, Ёруғлик

фл. Такилламоқ феълининг орттирма нисбати.

от 1. Эчкининг эркаги; соғлом насл олиш учун танлаб олинадиган зотли эркак эчки.

Тоғ такаси тек турса, оч қолади. — Мақол

Кенжа аста қўйлар орасидан бориб, қора таканинг оёғидан маҳкам ушлади. — Н. Фозилов, Дийдор

2. Туркман қабилаларидан бирининг номи.

Така туркман.

Кўчада юрган кимса борки, ўққа учди, така ёвмит қиличига ёʻлиқди. — С. Сиёев, Аваз

от 1. Мусиқа вазн бирлиги: мусиқа асарининг баравар вақт давом этадиган ҳар бир бўлаги.

— Ҳовлидаги бир туп атиргул ҳам шу қўшиқнинг тактига тушиб, аста тебранмоқда — деди қиз. — Ж. Абдуллахонов, Тонг ёришган соҳилда

2. тех. Бирор механизм иш сиклининг бир бўлаги.

3. тлш. Нутқнинг бўғиндан катта (бир неча бўғиндан иборат), фразадан кичик бўлган фонетик бирлиги.

от 1. Алоҳида уқ-тириш; қаттиқ тайинлаб айтилган сўз, гап.

Ҳабибанинг таъкидини эслаб, гуллар тўғрисида оғиз очмасдим. — С. Айний, Эсдаликлар

Ҳушёр бўл! таъкидини эшитган киши сингари ҳушёр тортиб, ичкари кирди. — Ҳ. Шамс, Душман

2. Уқтириш, қайд этиш ёки тасдиқлаш; қайд; тасдиқ.

Таъкид қилмоқ.

У [Тешабой] ўз таъкидида Фосиҳ афандини сафсатабозликда айблади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча