Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«takani» boʻyicha 20 ta natija: Izohli

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Lugʻat maqolalari

16 ta
taka

ot 1. Echkining erkagi; sogʻlom nasl olish uchun tanlab olinadigan zotli erkak echki.

Togʻ takasi tek tursa, och qoladi. — Maqol

Kenja asta qoʻylar orasidan borib, qora takaning oyogʻidan mahkam ushladi. — N. Fozilov, Diydor

2. Turkman qabilalaridan birining nomi.

Taka turkman.

Koʻchada yurgan kimsa borki, oʻqqa uchdi, taka yovmit qilichiga yoʻliqdi. — S. Siyoyev, Avaz

  • Taka boʻlsin, suti boʻlsin Nima boʻlsa ham, foydasi, nafi boʻlsin. Muntazirman har qanday buyrugʻiga yer oʻpib, Taka boʻlsa, suti boʻlsin, iydirib yumshataman. — Mushtum
  • Taka soqol(li) Soqoli takaning soqoliga oʻxshash. [Boʻri polvon] Keng ham doʻng peshonasini choʻziq jagʻi, taka soqolini siladi. — T. Murod, Yulduzlar mangu yonadi— Yaxshi uxladingmi? — deb soʻradi taka soqolli nonushtadan soʻng. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
Toʻliq maqola →
taka-tum

taql. s. Nogʻora tovushini bildiradi.

Tom boshida karnaylar naʼra tortib, nogʻoralar taka-tumga olib, boyning shuhratini butun shaharga yoymoqda edi. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Toʻliq maqola →
takabbur

sft. Oʻzini katta oluvchi, kekkaygan, gerdaygan; mutakabbir, dimogʻdor.

Takabbur odam,

Juda takabbursan-da, Zumrad. Otdan tushsang ham, egardan tushmaysan. — S. Siyoyev, Otliq ayol

Ota-sining davlati, katta ogʻiz, hovliqma va takabbur onasining erkalashi qoʻshilib, qizga ortiqcha gʻurur bergan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
takalluf

ot Hurmat-ehtirom va eʼzoz-ikrom bilan qilingan muomala, mulozamat.

Takalluf bilan qarshi olmoq.

Men sizning koʻrpachangizda koʻp oʻltirganman, endi menga ortiqcha takallufingizning hojati yoʻq. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Qiz ortiq takalluf kutib turolmadi, toʻgʻri eshikni ochib, ichkariga kirdi, oʻzini Poʻlatjonga qarab otdi. — Oydin, Asl yor

  • Takalluf qilmoq (yoki koʻrsatmoq) Hurmat-ehtirom bilan muomalada boʻlmoq. Nusratbek yangi hamrohiga ibrat boʻlar degan maqsadda juvonga takalluf qildi: — Choy damlab kelaymi, chanqagandirsiz? — S. Nurov, NarvonXola mehmonlarga takalluf koʻrsatib, orasida Mirobidni ham chaqib olardi. — V. Gʻofurov, Vafodor
Toʻliq maqola →
takallum

ot kt. Suhbat, gaplashish; soʻzlash.

Hamza endi moʻylabi sabz urgan xayolchan, takallumi ifodali, mantiqli oʻz soʻzli yigit boʻlib yetilgan edi. — K. Yashin, Hamza

Toʻlgʻonoyning takallumini bir eshitib, Amatjon ogʻasiga horma aytib keladi — S. Siyoyev, Avaz

  • Takallum qilmoq Soʻzlamoq, gapirmoq; suhbatlashmoq. U yerda doʻstlikni ulugʻlab in-son, Takallum qiladi qumri misoli. — A. Oripov, Yurtim shamoli
Toʻliq maqola →
taka-puka

Choʻchish, qoʻrqish, vahimaga tushish holatli; bezovta.

Bir ozdan soʻng Shoqosim otlarni toʻxtatib, Yoʻlchiga qichqirdi: — Tushuntir mundoq, oʻzi nima gap koʻzlaring taka-puka. — Oybek, Tanlangan asarlar

Hammaning yuragi taka-puka — nafas chiqarmay, toʻngʻizlarning oʻtib ketishini kutishardi. — J. Sharipov, Xorazm

  • Taka-puka boʻlmoq Vahimaga tushmoq, bezovtalanmoq. Bu yerda xonning behisob qoʻshinini koʻrib, yuragi taka-puka boʻlib ketdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlarShu bois harakatlari noqulay, yasama, ichi taka-puka edi. — Sharq yulduziHafizaning qoʻrqib, taka-puka boʻlayotganini Shoqosim sezib turardi. — Mirmuhsin, Umid
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 16 →

Ertaklar

2 ta
Donishmand choʻpon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podshohning otlari oriqlab qolishi ortidan yuzaga kelgan voqea donishmand choʻponning aql-zakovati bilan bogʻliq qiziqarli sarguzashtlarga aylanadi. Choʻpon

Podsho bilan choʻpon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podsho va choʻpon oʻrtasidagi aql musobaqasi tasvirlanadi. Choʻpon oʻzining zukkoligi va topqirligi bilan podshoni lol qoldirib, adolatni tiklaydi.

Sheva materiallari

2 ta
butaq
Qashqadaryo viloyati · terisini shilib olish usuli

soʻyilgan takaning boshi va oyoqlarini kesib tashlab, puflab, terisining shilib olinishi

takadam
Fargʻona viloyati · bosmadam

Takaning terisidan yasalgan, shiftga osilmay bosiladigan anʼanaviy oʻzbekcha dam