Қидирув

«суй» бўйича 293 та натижа

Филтр

Бўлим

Луғатлар Эртаклар Шевалар

Луғат тури

Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Тилдан

Ўзбекча Русча Инглизча Франсузча Туркча

Тилга

Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

132 та

суймоқ

Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. 1 Яхши кўрмоқ, севмоқ.

Ҳақ суйган ишни халқ суяр. — Мақол

Сулув — сулув эмас, Суйган — сулув. — Мақол

2. Эркаламоқ, эркалатмоқ.

— Мениям шу мактабда ўқитасизми? — Албатта, албатта, — деди Элмурод қизни суйиб. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ити суймаслик Ёқтирмаслик. Индамаган одамларни итим суймас кўп — Ёшлик

Тўлиқ мақола →

суяк

Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Одам ва умуртқали ҳайвонлар скелетининг ҳар бир қисми; сўнгак.

Ўмров суяги. Тизза суяги. Суяк оғриғи. Фил суяги.

Суяк бутун бўлса, эт битиб кетар. — Мақол

Бўрижоннинг ориқ, умуртқа суяклари бўртиб, қовурғалари саналиб турган қўш ҳўкизи омочни зўрға тортиб боряпти. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

Бобо., умр бўйи кўксини бекитмаган, анордек қизғиш кўксидаги суяклар бўртиб чиқиб турарди. Мирмуҳсин, Умид. Одам қони таркибида, шунингдек, суягида ўттиздан зиёд элемент учрайди. — Фан ва турмуш

2. Сўйилган молнинг этли устухони (ов-қат сифатида).

Суяк қайнатмоқ. Суяк тозаламоқ.

Гўшт суяксиз бўлмас, Шоли — курмаксиз. — Мақол

Ахир сен ит эмасдинг-ку, беланиб лойга, Бир-бирингни ғажисанг то суяк талашиб. — А. Орипов, Йиллар армони

3. Этдан тозаланган устухон (хомашё, материал сифатида).

Суяк елими. Суяк ўймакорлиги. Суяк тугма. Суяк уни.

Суякка гул чизиб, асбоблар (парма, аррача, эгов ва бошқалар) ёрдамида ўйиб, нақшлар ҳосил қилинади ҳамда жилоланади. — Ўзме

4. сфт. Жуда ориқ, озғин,

Суяк одам,

Чол сесканиб, бошини кўтарди, йигитни қучоқлаб, суяк қўллари билан унинг елкасини силади. — Ойбек, Танланган асарлар

5. кўчма Авлод, насл; уруғ.

Султон суягини хўрламас. — Мақол

Суяги бузуқ Суяклари ёʻғон, бўлиқ, бўлали.
Суяги қотмаган Етилмаган; ёш, гўдак. Мен мағрурликка берилиб, суяги қотмаган ўғлимни бу қўшинга бош қилиб юбордим ва манманликнинг жазосини тортдим. — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси
Суяклари чиққан (ёки саналиб қолган)
Суяк-суягидан ўтмоқ 1. Бутун танасига, суякларигача таъсир этмоқ. Тоғдан эсган изғирин одамнинг суяк-суягидан ўтиб кетади. — М. Осим, Карвон ёʻлларидаБу сўзлар Нусратбекнинг суяк-суягидан ўтиб кетди. — С. Нуров, Нарвон
Эти — сизники, суяги — бизники Тўлиқ сизнинг ихтиёрингизга топширдик, ҳар қандай ёʻл, восита билан тарбия-лаб, одам қиласиз, деган маънода қўлланадиган ибора. Бола олти яшар бўлганда, подшо дастурхонни катта қилиб, боланинг қўлидан етаклаб, мактабга олиб борибди: — Эти — сизники, суяги — бизники, — деб домлага берибди. — Луқмони Ҳаким
Эти суягига ёпишган Тишлари тушиб, жағи-жағига киришиб кетган катта бувиси ҳассасини ерга тақ эткизиб урди-ю, қуришиб, эти суягига ёпишиб кетган башарасини буриштириб, шанғий бошлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Қуруқ (ёки қоқ) суяк Жуда ориқ, озғин, қотма.
-да суяги қотган Бирор ишда кўп иш-лаган, вояга етган, чиниққан; тажрибакор. Мени кичкина, нимжон деманг. Далада ўсганман. Кетмонда суягим қотган. — С. Аҳмад, Уфқ
Пичоқ (бориб) суякка қадалмоқ (ёки тақалмоқ, етмоқ, тегмоқ) Аҳвол чидаб бўлмас даражага етмоқ, сабр косаси тўлиб-тошмоқ. Бас, пичоқ бориб суягимга етди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучлиЖон дўстим, пичоқ бориб суякка тақалди, бу кеча ҳам ухламай чиқдим. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
Суяги ёʻқ Ҳеч нарсага ёʻқ демайдиган, қайтармайдиган; бирор нарсага ҳирс қўйган одам ҳақида. [Қози:] Хотиржам бўлинг, бой. Қодирқул додхоҳнинг бунақанги ишларга суяги ёʻқ. — Ҳамза, Танланган асарлар
Суяги тинч Ғам-ташвишни билмайдиган, ҳеч ғами, ташвиши бўлмаган одам ҳақида.
Суяги тинчиб қолмоқ Ғам-ташвиш, жанжал ва шу кабилардан қутулмоқ, ўзидан тинчиб, хотиржам бўлиб олмоқ.
Суягига (ёки суяк-суягига) сингимоқ Одат тусига кириб, мустаҳкам ўрнашиб олмоқ, ўрганиш бўлиб қолмоқ. — Ажабо, — деди Собиржон чиқиб кетаётган ҳалиги юпунгина чолга қараб, — мутелик ҳам одамнинг суяк-суягига мунчалик сингиб кетар экан-да. — Шарқ юлдузи
Суяк сурмоқ Ўзи суяк сурадиган бир дард экан бу. — С. Аҳмад, Ҳукм
Тилнинг суяги ёʻқ Тилни тиймасанг, ҳар нарсани гапираверади, кўнгилга келганини қайтармайди. Аввали уриш бўлмасин, уриш бўлгандан кейин, тил ўлгурнинг суяги ёʻқ. — А. Қаҳҳор, Қўш-чинор чироқлари

Тўлиқ мақола →

суям

Изоҳли луғат

от Ёзилган ҳолдаги кўрсаткич бармоқ учи билан бош бармоқ учигача бўлган масофага тенг узунлик ўлчови.

Фарҳод чўнтагидан уч суям занжир чиқариб, шаҳодат бармоғида айлантириб ўйнай бошади. — Ёшлик

Мана кураш эсдалиги, яхши қара: Бўксасида бир суямча ямоқ-яра. — Ф. Ғулом

Беш суям Тахминан бир метр.
Бир суям Озгина, кичкина, бир парча. Бир суям нон.Бир суям бўлса ҳам, ўз мулкингиз. — А. Қаҳҳор, Сароб

Тўлиқ мақола →

СУЮК

Ўзбекча-қорақалпоқча луғат

Қаранг: суюкли

Тўлиқ мақола →

суюқ

Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Оқиш ва ўзи ишғол қилиб турган идиш шаклини олиш хусусиятига эга бўлган.

Суюқ жисм. Суюқ модда, Суюқ ёқилғи.

Суюқ шиша.

Кимёвий фаол, қаттиқ, суюқ ва газсимон моддалар билан реаксияга киришади. — Ўзме

2. Суви меъёридан ортиқ ёки нисбатан кўп бўлган; серсув.

Я на бир кетмон урганда, ажриқзордан билқиллаб суюқ лой чиқди-да, кейин кучли тиниқ сув тикка отилди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

3. Маза, куч берувчи таркибий қисми меъёридан кам ёки нисбатан оз бўлган; кучсиз.

Суюқ сут. Суюқ қатиқ. Суюқ эритма.

Ҳайдарбойнинг кўримсиз чойнакларидаги қуюқ ва суюқ чойлари бу ердаги жуда кўп одамларнинг ҳам, ўтган-кетган ёʻловчиларнинг ҳам чанқовини босиб туради. — П. Турсун, Ўқитувчи

4. Унчалик қалин, зич бўлмаган, ҳаккам-дуккам, сийрак.

Суюқ тутун.

Офтоб ҳали қор ташлаган суюқ, оқиш булутлар ортидан чиқмаган бўлса ҳам, тушга бориб, ҳамма ёқ илиб кетди. — П. Қодиров, Уч илдиз

5. кўчма Мазмунан саёз, сийқа ёки бемаза.

Суюқ гап. Суюқ асар.

— Постановканг ёғи олинган сутга ўхшайди, суюқ, — деб танқид қилдим. — С. Абдуқаҳҳор, Санамай саккиз дема

6. кўчма Фаҳш ёʻлига кирган; бузуқ.

Суюқ эркак.

[Умар] Кўп юрди, кўп топди, топганини совурди. Албатта, у пуллар суюқ аёллар ёʻлига кетди. — Ш. Холмирзаев, Бодом қишда гуллади

Суюқ ош Угра оши, хўрда, мастава, мошхўрда ва шу кабилар қуюқ бўлмаган овқатлар. Шокир баззоз Аппон чолга қатиқ билан райҳонни узатди. У косасига керагини солиб бўлгач — Қани, Аппон, овқатга қара, — деб, косадаги суюқ ошни уч-тўрт бор шопириб қўйди. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →

суякли

Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

сфт. айн. Суякдор.

Суякли, бўйчан йигит.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 132 →

Эртаклар

86 та

Алвасти

Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Айиқполвон

Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Аёз

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Бажариб бўлмайдиган буйруқ

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг вазирга берган ғайритабиий буйруғи ва вазирнинг топқирлиги тасвирланади. Вазир подшоҳга мантиқий жавоб қайтариб, уни мот қилади.

Бектемир ботир

Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Беш жонлини бежон қилган Баҳодир

Халқ оғзаки ижоди

Қўрқоқ ва дангаса Баҳодирнинг тасодифан қаҳрамонга айланиши ҳақидаги эртак. Унинг омади ва айёрлиги уни турли хавфли вазиятлардан қандай қутқариши тасвирла

Ҳаммасини кўриш · 86 →