Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «suvsiz» — результатов: 177

Фильтр

Словарные статьи

133
suvsiz

sft. 1. Ichida suvi yoʻq.

Suvsiz idish.

2. Tarkibida suvi yoʻq.

Suvsiz kislota.

3. Suv bilan taʼmin etilmagan, suv chiqarilmagan.

Suvsiz yerda tol boʻlmas. — Maqol

Bular suvsiz choʻldan oʻtib, Borayotir yoʻllar tortib. — Malikayi ayyor

Daydi shamol changli, dagʻal yaproqlarni, suvsiz ariq yoqalaridagi kir, sargʻaygan ajriqlarni titkilab, mungli shovulladi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

4. Suvi, shirasi kam.

Suvsiz behi.

Полная статья →
suv

ot 1. Vodorod bilan kislorodning kimyoviy birikmasidan iborat rangsiz, hidsiz shaffof suyuqlik; tabiatda muz va bugʻ holida ham uchraydi, barcha tirik organizmlarning va koʻpgina moddalarning tarkibiy qismini tashkil qiladi.

Qor suvi. Dengiz suvi. Oqar suv. Turgʻun suv.

Zilol suvlar, eram kabi bogʻ-u boʻstonlar, Mening sovgʻam koshonalar, oltin tuproqlar. — Gʻayratiy

Atmosferada suv bugʻ, tuman, bulut, yomgʻir, qor holatida boʻladi — OʻzME

2. Shunday suyuqlik ichimlik sifatida.

Mineral suvlar.

Sadaqaning afzali chanqoq odamlarga suv ulashmoqdir. — Fan va turmush

Organizmga yod oziq-ovqat va suv bilan kiradi. — Fan va turmush

3. Soy, koʻl, daryo va shu kabilarning suvli sathi haqida.

Suv boʻyi. Suvning narigi beti. Suvning koʻtarilishi.

4. Tarmeva, sabzavot va shu kabilar tarkibidagi shira, sharbat, suyuqlik.

Anor suvi. Sabzining suvi.

Bogʻingda ochilgan qizil gullaring, Uzumning suviday shirin tillaring. — Qoʻshiqlar

5. Tirik organizm va aʼzolardan ajralib chiqadigan suyuqlik, shira.

Oshqozon suvi.

[Yormat] Tumov orqasida burnidan toʻxtovsiz oqqan suvni ham sezmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Umuman, turli narsalar tarkibidagi namlik.

Suvi qochgan non, olmachoy bilan nonushta qilishayotganda, Gadoyboy paydo boʻldi. — H. Gʻulom, Feruza

7. Maza-matrasi, shirasi yoki jiri yoʻq (meva yoki ovqat haqida).

Qovun qip-qizil suv chiqdi. Bu shoʻrva emas, shildir suv.

8. Kashtachilikda: toʻgʻri yoki toʻlqinsimon chiziq shaklidagi gul elementi.

Suvi oq, guli turli qiyiqcha.

9. Oʻn tanobga teng yer oʻlchov birligi.

Har oʻn tanob yer bir suv hisoblanib, mana shu maydon hisobidan ariq tozalashga bir hasharchi yuborilar edi. — I. Jabborov, Koʻhna xarobalar siri

10. Turli birikmali nomlar tarkibida keladi.

Suv kalamushi, suv echkilari, suv osti kemasi.

  • Jon (yoki hayot) suvi 1. Hayot bagʻishlov-chi, hayot-mamot masalasini hal qiluvchi suv. Ular oʻzlariga, oʻz yerlariga, oʻz uylariga hayot suvi keltirish uchun kurashga boradilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaTashqarida bir qoʻsha sozandalar dutor, tanbur, gʻijjak, rubob, pay bilan dunyoga jon suvi sepib, shaharning mashhur hofizlari ashula aytadilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarMashq boshlanishi bilan butun vujudimga hayot suvi yugurdi. — A. Qodiriy, Kichik asarlar
  • Suv ichmoq 1. Suv isteʼmol qilmoq. Ot boshiga ish tushsa, suvligʻi bilan suv ichar. Er boshiga ish tushsa, etigi bilan suv kechar. — MaqolSholining orqasidan kurmak suv ichibdi. — MaqolKoʻz tikib turgan yerlarimiz eski ariqdan suv icholmaydi, yangi ariqdan taqir icholmaydi, yana azalgiday qaqrab yotaveradi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Suv yoʻli Kemalar qatnaydigan yoʻl.
  • Suv qoʻymoq Sugʻorish uchun suvning yoʻlini ochmoq, sugʻormoq. Ekinga suv qoʻymoq.
  • Ogʻzining suvi keldi Havasi keldi; yegisi, ichgisi keldi. Undan narida kattakon doshqozonda osh damlab qoʻyilibdi. Zarchuva solingan, sap-sariq. Ogʻzining suvi kelib ketdi. — Yoshlik
  • Ancha (yoki koʻp, qancha-qancha) suvlar oqdi Koʻp zamonlar oʻtib ketdi, ancha vaqt boʻldi. Ha, qizim, undan buyon qancha-qancha qorlar yogʻdi, qancha-qancha suvlar oqdi, u vaqtlarda yosh ekanmiz, farosat oz ekan, koʻp-koʻp kamchiliklar oʻtdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Sirkasi suv koʻtarmaydigan odam
  • Sirtiga suv yuqtirmaslik
  • Suv boʻlmoq 1. Terlab jiq hoʻl boʻlmoq, terga botmoq. Bemor isitmalab, suv boʻlib yotibdi;Temirchining qoʻlida temir erib suv boʻlar. — Maqol
  • Suv yoʻgʻida tayammum
  • Suv tekin
  • Suv qilib (yoki suvdek) ichmoq (yoki ichib yubormoq)
  • Suv qilmoq 1. Zimdan oʻzlashtirmoq, oʻzlashtirib, gumdon, yoʻq qilmoq. Navroʻzda duv-duv gap tarqalgandi: Saidxon kolxozning faloncha pulini gumdon qilib, qamalib yotganmish, pismadonchi molni suv qilib, qoʻlga tushib qolganmish. — Sh. Toshmatov, Tongdagi koʻlankaOʻn yetti kun deganda [Moʻminjonning] xati keldi yana xati kelguncha, bilmadim, necha marta oʻqib chiqqanmikinman uni. Xuddi suv qilib yubordim. — Q. Maqsumov, Muhabbat qoʻshigʻi
  • Suv quygandek (tinch, jimjit) Churq etgan ovoz yoʻq, jimjit. Navoiyning uyi suv quygandek jimjit, hamma oyoq uchida yurar, bir-birlari bilan shivirlashib gapirishar edi. — M. Osim, Sehrli soʻz
  • Suvga oqizmoq (yoki tashlamoq) Behudaga ketkizmoq, sovurmoq, shamolga uchirmoq. U [dehqon] molini sotmadi — suvga oqizdi. Yoʻq, suvga oqizgandan battar boʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Suvga tushgan nondek boʻshashmoq Juda ham boʻshashib ketmoq, hovuridan tushmoq. [Otabek] Suvga tushgan nondek boʻkib, boʻshashib, yuz xil sovuq, yaramas xayollar qoʻlida ezilib, oʻzining dunyoda bormi-yoʻqligiga ham tushunmay keta beradir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Suvga tushsa, quruq chiqadigan Juda quv, ayyor, har qanday mushkul vaziyatdan sip-silliq qutulib chiqadigan.
  • Suvga urib ketmoq Zim-ziyo boʻlib ketmoq, bedarak yoʻq boʻlmoq, yoʻqqa chiqmoq. Dunyodan umidi boʻlmagan odamda did ham, orzu-havas ham suvga urib ketar ekan. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari
  • Suvda maza bor, bunda maza yoʻq
  • Suvday bilmoq (yoki ichmoq, ezib ichmoq) Juda yaxshi bilmoq, chuqur, puxta bilib olmoq, egallamoq. [Ertoʻgʻon ota] Suv ilmin suvday ichgan Daryolarning sultoni. Qirq kolxozga suv surgan Miroblarning polvoni. — Q. Muhammadiy
  • Suvday serob boʻling Hech narsadan kamchiligingiz boʻlmasin.
  • Tagiga suv ketdi Tagi, zamiri boʻshashdi. Boylikning tagiga suv ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Tushingizni suvga ayting
  • Oʻzini oʻtga (ham), suvga (ham) urmoq
  • Oʻt bilan suvdek Bir-biri bilan sira ham kelisha olmaydigan darajada zid, qarama-qarshi, it-mushuk. Ilgarilari oʻt bilan suvdek boʻlgan kundoshlar endi sirdosh boʻlib, chekka-chekkada pichirlashadigan boʻldilar. — A. Muxtor, Opa-singillar
  • Qoʻlini sovuq suvga urmaydi
  • Gʻalvirni suvdan koʻtarmoq
Полная статья →
suvsizlik

ot 1. Suvga tashnalik, chanqashlik.

Ortiq, suvsizlik yurak-bagʻrini oʻr-tab, issiqqa chidamay, yulgʻun tagiga suriladi, boshini soyaga olib, qoʻllarini qumga tiqib, salqin izlaydi. — M. Mansurov, Yombi

Qip-qizil qumda piyoda yurib, ochlikda, suvsizlikda ovora boʻlib, ikkoving ham oʻlasan. — Malikayi ayyor

2. Suv tanqisligi, yetishmasligi.

Milliy matbuot markazida Orol dengizi hamda suvsizlik kabi asosiy masalalarni muhokama qilishdi. — Gazetadan

Полная статья →
suvli

sft. 1. Ichida suvi bor.

Suvli idish.

Ortiq oʻrindiq tagidan suvli meshni tortib olib, koʻrinarli yerga qoʻyarkan, bir chekkada garangsib turgan Zulxumorga piching qildi. — M. Mansurov, Yombi

Osmondagi oy boʻlsam, Tiniq suvli soy boʻlsam, Sevgan yorning koʻksinda Kecha-kunduz joy boʻlsam. — Qoʻshiqlar

2. Tarkibida suvi boʻlgan.

Suvli eritma.

3. Suvi, shirasi koʻp, sersuv, sershira.

Suvli shaftoli. Suvli mevalar.

4. Suv bilan taʼmin etilgan, suv bor boʻlgan.

Suvli yerlar.

Oʻtli, suvli yaylovimning yoʻli olis, Oʻlan boʻlsa, aytishaylik bizlar xolis. — Qoʻshiqlar

Полная статья →

Показать все · 133 →

В определениях

32

Показать все · 32 →

Сказки

12
Baliq sotuvchi Ahmad
Устное народное творчество

Ahmad ismli er oʻz xotinining maslahatlari tufayli turli qiyinchiliklarga duch keladi. Uning soddaligi va tushunmovchiligi kulgili vaziyatlarni keltirib chiqara

Erkenja
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o

Gʻulombachcha
Устное народное творчество

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Mohistara
Устное народное творчество

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Nurilla boyvachcha
Устное народное творчество

Nurilla boyvachcha otasidan qolgan merosni oqilona tasarruf etishni oʻrganib, hayot sinovlari orqali boylik va donolikka erishadi. Uning sarguzashtlari unga muh

Ozodachehra
Устное народное творчество

Balx podshosining nabirasi Ozodachehra koʻp qiyinchiliklarni boshidan kechiradi. Uning sarguzashtlari davomida adolat qaror topib, yovuzlik jazolanadi.

Показать все · 12 →