fl. 1. Itarib, bir joydan ikkinchi joyga koʻchirmoq; jildirmoq, siljitmoq.
Oriq, koʻzi ichiga tortib ketgan, iyaklari ingichka kelin ayvon taxmonidagi sandiqni nari-beri surar edi. — Saodat
2. Yurmoq (shaxmat va shashka oʻyinida).
Piyodani surmoq. Filni surmoq.
3. Biror tomonga yoʻnaltirmoq, solmoq.
Lashkar surmoq. Karvon surmoq.
Ajab, bunda nechun yolgʻiz yuradi, Kim ekan u, kechasi ot suradi? — Gulshanbogʻ
Gʻirotga men achchiq qamchi urayin, Yov ketindan shu kecha ot surayin. — Gulshanbogʻ
4. s. t. Surtmoq, surkamoq.
[Nafisa] Ikki qoʻli yorilgan, hadeb glitserin surmoq ham foyda bermasdi. — Mirmuhsin, Qahramonnoma
5. Otlar bilan qoʻshma feʼl yasaydi.
Davr surmoq, kayf surmoq, xayol surmoq, hukm surmoq.
U shildirab oqayotgan ariq ichidan baliqchalar izlab, xayol surayotgan Hafizaga boqib turardi. — Mirmuhsin, Umid
Ularni kuzatib turgan ona, qizining eng oʻynab-kuladigan, ayollik, onalik baxtini suradigan vaqti oʻqish bilan oʻtayotganiga achinar edi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
Bogʻda gulni tergin endi, Davr-u davron surgin endi. — Gulnorpari
- Oldinga surmoq 1. Old tomonga siljitmoq; Ishni oldinga surmoq.
- Orqaga surmoq Akasi qistashini qoʻymabdi, ukasi erta-indin, deb orqaga surishini qoʻymabdi. — Ertaklar
- Suv surmoq Sugʻorish uchun suvni biror tomonga yoʻnaltirmoq, yoʻnaltirib olib bormoq. U [Yoʻlchi] yer haydadi, chopiq chopdi, suv surdi, dalaga gung tashidi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Surib bormoq Kuch bilan siqib, bosib borib, ilgari haydamoq. Haydar, raqibini surib borayotib, chalinib yiqilib tushdi. — I. Rahim, Ixlos
- Surib ketmoq 1. Kuch bilan olib, tortib, sudrab yoki ergashtirib ketmoq. Tinglovchi esa shu daryo yuzidagi yelkanga oʻxshaydi. Sizlarga koʻchgan xotiralar esa yelkanni surib ketuvchi shamolga oʻxshaydi — A. Nurmurodov, Urush bevalariSaman hurkib, kelgan tomoniga — Koʻkorolga surib ketdi! — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlarHarom pul surib ketadi.
- Surib chiqarmoq Kuch, tazyiq bilan siqib chiqarmoq. Qism qorongʻi tushguncha dushmanni oldingi okoplardan surib chiqardi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
- Chetga surmoq 1. Chet tomonga siljitmoq;
- Nasl (yoki suyak) surmoq Nasldan naslga oʻtmoq (biror kasallik, irsiy holat va shu kabilar).
- Tirnogʻi suribdi Yangi tirnoq chiqib va oʻsib, eski, zararlangan tirnoqni tushiribdi.
- Umr surmoq Umr koʻrmoq, yashamoq.
- Qalam surmoq Navoiy ulugʻ fors shoirlari kabi, sheʼrning hamma shakllarida qalamni jasur surdi. — Oybek, Navoiy