фл. Суқмоқ феълининг орттирма нисбати.
Қидирув
«суқтирмоқ» бўйича 22 та натижа
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
21 та
Изоҳли луғат
· яна 4 та луғатда
фл. 1. Куч ёки зарб билан учли нарсани бошқа бирор нарсага киргизмоқ; санчмоқ, тиқмоқ.
Найза суқмоқ. Игна суқмоқ.
Малик муаллим ялт этиб келинига қаради. Биров бигиз суқиб олгандай, кўкрагининг ости санчиб оғриди. — А. Кўчимов, Ҳалқа
Нусратбек ҳозир бу силлиқ башарага муштласа, игна суқса, тепкиласа ҳам, қонамаса, қизармаса керак. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
2. Бирор нарса ичига, орасига жойламоқ, тиқмоқ.
Ханжарни қинига суқмоқ.
Ёʻл-дош эгилиб, бошини тиззаси орасига суқди. қўллари билан қулоқларини беркитди. — Ёшлик
Гавҳар зимдан Талъатга қаради. У бошини баланд кўтариб, қўлларини шимининг чўнтагига суқиб борарди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
У[Искандар] бир қўли билан қопчиқни очиб, бир қўлини хумчага суқди. — М. Мансуров, Ёмби
- [Бировнинг] киссасига (ёки ҳамёнига, чўнтагига) қўл суқмоқ Бировнинг киссасига, пулига қўл урмоқ, хўжайинлик қилмоқ. Ука, мен ҳақимни сўрайман. Бировнинг киссасига қўл суқаётганим ёʻқ. — Ойбек, Танланган асарлар
- Бош суқмоқ Қодиров чайлага бош суқиб, ноз-неъматлар тўла дастурхонга кўз югуртирди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
- Бурун суқмоқ Ойқиз бўлса ҳаддан ошиб кетди, ҳамма ишга бурнини суқяпти. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
- Гапни гапир (ёки айтгин) уққанга , жонни жонга суққанга Гапни фикрингга, мақсадингга тушунадиган, сенга жон куйдирадиган одамга гапир, деган маънода ишлатиладиган матал. [Бўтабой ака] “Тушунтириш керак дейдилар, тўғри, лекин гапни айтгин уққанга, жонни жонга суққанга, гапни айтиб нетарсан онаси бемаҳал туққанга! — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Икки қўлини бурнига суқиб Катта ўғлим билан икки қўлимизни бурнимизга суқиб, ўз уйимизга бордик. — С. Айний, Қуллар
- Кўзига чўп суқмоқ
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
СУҚ 'ўзганинг овқатига олиб ейиш истаги билан тикилувчи', ' очкўз'. С у қ тўймас, ўгри бойимас (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу сифат дастлаб соқ тарзида (ПДП, 422; DS, 508), кейинроқ суқ тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 143); ўзбек тилига кейинги талаффуз шакли етиб келган: соқ > суқ
1. Бировнинг оғзидаги, қўлидаги, олдидаги овқатига ҳавас, сукдик билан қаровчи; бировнинг дастурхонига бетакаллуф суқилувчи; очкўз
Оч тўяр, суқ тўймас — Мақол
Қосим суқ, Қорни қудуқ, Кўзи оч, Нафси қулоч — "Бойчечак"
2. Ҳирс, эҳтирос; ҳавас
Баширжон унга [Қирмизхонга] суқ бшган тикизди — Н. Аминов, Қаҳқаҳа
[Йигит] Қизнинг қадди-қо-матига суқ бизан муквиду — "Ёшлик"
Парво қилма. Омон-эсон Ташкент борайлик, бировнинг суқи тушмаганидан топиб бераман. Кўрибсанки, у ҳам шайдо, сен ҳам — Шуҳрат, Шинелли йиллар
3. этн. "Ёмон кўз", кинна
Даф бўл, фалокат шўртумшуқ, Тегирмонда туз еган суқ, кет, кет, кет, кет! — Ҳамза, Танланган асарлар
Ажаб бўпти! Ўғлингизга ҳали буҳам оз! Бўлмаса Зулфия кимдан кам? Ҳуснига суқингиз киради — О. Ёқубов, Чин муҳаббат
Изоҳли луғат
· яна 3 та луғатда
сфт. Суқ-ҳавас билан тўлиб-тошган; ҳавасли, эҳтиросли.
Суқли назар.
Нигора сувдан чиққанда, баданидаги томчилар гўё бегона суқли кўзларни қайтаришга қасд қилгандай, қуёш нурида марвариддек ялтирайди. — С. Анорбоев, Оқсой
Кенг қирларга суқли боқиб Борар эдим бир ўзим, Она юртим чиройига Тўймас эди ҳеч кўзим. — Шуҳрат
Изоҳли луғат
· яна 1 та луғатда
сфт. Суқиб қўйиладиган, тиқма.
Суқма даста.
Изоҳли луғат
· яна 5 та луғатда
от Суқ эканлик, очкўзлик, тўймаслик.
Суқлик қилмоқ. Суқлик хўрлик келтирар. — Мақол
Таърифлар ичида
1 тасуқтирил Суқтирмоқ феълининг мажҳул нисбати.