Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«so» boʻyicha 2628 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

902 ta
sof

sft. 1. Begʻubor, toza, musaffo.

Sof havo. Sof suv.

Sof, yashil tabiat yuraklarga kuch bagʻishladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Sof osmonda maʼsum boqqan, Toʻlin oydir yoʻldoshim. Boychechak.

Ufqlarga otash qalab, Tong otadi sof, nafis. — E. Vohidov

2. Boshqa narsa aralashmagan; asil, toza.

Sof oltin. Sof holda uchramaydigan kimyoviy elementlar.

Bir gramm sof radiy olish uchun bir necha tonna uran rudasini qayta ishlashga toʻgʻri keladi. — Fan va turmush

3. Oʻzga unsurlardan xoli; toza.

U [rus juvon] ayvonga qarab kelayotgan kishini tanib: — E, Gʻulomjon, keling! — dedi sof oʻzbek tilida. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Dogʻ tushmagan, har qanday ayb, gunoh, nuqsondan xoli; toza, pokiza, halol.

Sof vijdon. Sof muhabbat.

Nazarimda, shu oʻy uning sodda, sof yuragiga shunday azob bermoqdaki, bu azob oldida ustida qanot yozib turgan oʻlim ham pisand emasdek tuyular edi. — A. Muxtor, Asarlar

Gulnor sof nomusiga otilgan qorani butunlay yuvib tashlashga jazm qildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bu bozor ahliga, bu yerdagi sof-u nosof ikir-chikir bandalarga mening nima daxlim bor? — A. Muxtor, Asarlar

  • Sof foyda Chiqim, xarajat va shu kabilar chiqarib yuborilgandan keyin qolgan pul, daromad.
Toʻliq maqola →
sogʻ

SOGʻ 'kasali yoʻq', 'sogʻlom'. Oʻshandan beri bir kun s o gʻ boʻlsalar, uch kun kasal (Abdulla Qahhor). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu sifat asli sagʻ tarzida talaffuz qilingan (ДС, 480; ПДП, 419; Devon, III, 168); oʻzbek tilida a unlisi â un — lisiga almashgan: sagʻ > sâgʻ

Kasali yoʻq, sihat-salomatligi yaxshi; sogʻlom

Sogʻtish. Sogʻyuray desang, ozoda boʻl! Sogʻ tanda sogʻlom aql — Maqol

Sogʻ borib, salomat kelgin, Avazjon, Borgin, bolam, seni haqqa topshirdim — "Malikai ayyor"

Yoshsan, sogʻsan, ishla, oʻyna, ulfat qur, har bir shoʻxlik yigitlikda yarashadi, bolam — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
soʻk

SOʻK 'tozalangan tariq'. Soʻk oshiga surnay (Maqol). Eski oʻzbek tilida ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot sök tarzida talaffuz qilingan (КРС, 659); hozirgi oʻzbek tilida ö unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: sök > sok

1. Tozalangan, oqlangan tariq

Xom soʻk. Qovurilgan soʻk. Soʻk oshi. Ovqatga soʻk solmok. Soʻk tolqon

Dasturxonda yana oʻsha qurt, suzma, soʻk paydo boʻldi, saldan keyin eshikdan bir guruh qizlar koʻrindi — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Palossiz, zax sementda yotasan, Har kuni yeydigan bir choʻmich yovgʻon soʻk oshi yoki suli boʻtqadan ham mahrum boʻlib, ikki yuz gramm non va suvga kuning qoladi — "Yoshlik"

2. Ogʻziga soʻk solmoq ayn. ogʻziga tolqon solmoq q. tolqon. . . Soʻk oshiga surnay q. surnay

Nihoyat, Fayzulla chidab turolmadi: soʻkX a > ogʻzinglarga soʻk solvoldi-laringmi bugun? — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi

Mana bugun ham Habiba bilan Qudrat, oralaridan olamushuk oʻtganday, ogʻzi-lariga soʻk solib kirib kelishdi — Q. Kenja, Togʻ yoʻlida bir oqshom

Toʻliq maqola →
sol

SOL 'xodalarni birlashtirib yasalgan suvda su— zish moslamasi'. Sirdaryoda yuribdi s o l ham hayih, yor-yor, Qishlogʻingizda bormi bizga loyih, yor-yor (Qoʻshiqdan). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli sal tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 171); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga al— mashgan: sal > sâl. lot. sol — quyosh

Musiqa gammasining beshinchi tovushi va uning nota belgisi

Toʻliq maqola →
soʻm

ot 1. Sobiq Ittifoqda: sovet rublining oʻzbekcha nomi; rubl.

Bir soʻm. Uch soʻm.

Provodnik bir dasta kulrang choyshab, bogʻichi uzilgan yostiq jildlar olib keldi, juvon bilan Nusratbek bir soʻmdan toʻlab olishdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Men gʻisht kukuni qoʻshilgan guruchni devzira deb, kilosini toʻrt soʻmdan sotaman. — S. Ahmad, Yulduz

2. Oʻzbekiston Respublikasining asosiy pul birligi (1994 yil 1 iyuldan).

Ikki yuz soʻm. Ming soʻm.

Soʻmning muomalaga kiritilishi Oʻzbekiston pul muomalasi va hisob-kitoblar tizimini tashkil etish hamda respublika iqtisodiyotini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega boʻldi. — OʻzME

  • Soʻm goʻsht Suyaksiz va yogʻsiz yumshoq et, lahm goʻsht.
Toʻliq maqola →
son

ot 1. Narsalarning qanchaligini, sanogʻini, adadini hisoblash uchun xizmat qiladigan vosita; matematik tushuncha.

Butun sonlar. Kasr sonlar. Sonlar nisbati. Sonlar nazariyasi.

Son tushunchasining rivojlanishiga oʻrta asr matematiklari ham katta hissa qoʻshdilar. — OʻzME

2. Raqam.

Bir soni. Yigirma besh soni.

3. Miqdor, sanoq; adad.

Kelayotgan ayollarning soni yoʻq. — Oybek, Tanlangan asarlar

Soʻnggi sirk, yil mobaynida respublikamizda ilmiy xodimlarning umumiy soni 103 marta., koʻpaydi. — Fan va turmush

4. Nomer; tartib nomeri.

Ikkinchi son oʻrta maktab.

Mulla Nasriddinning u sonini ochiq eslay olmasam ham, koʻrganligim xotiramda ravshan bor. — A. Qodiriy, Kichik asarlar

5. Predmetlarning miqdorini, son-sanogʻini va sanoq jihatidan tartibini bildiruvchi soʻz turkumi.

Sanoq sonlar. Tartib sonlar. Chama sonlar.

  • Son mingta Juda ham koʻp, necha-necha mingta. Yoshullini, marhuma Qurbonoy qizimizni maqtaganlar son mingta. Ularni soʻyaylik, mening oʻzimni maqtaganlar-chi? — M. M. Doʻst, Lolazor
  • Soni bor, salmogʻi yoʻq
  • Son kirdi (yoki tegdi) Durust boʻlib qoldi, tuzaldi. Unga hech son tegmaydi.[Qoʻchqorning] Qoʻpolliklari ham yoʻqolib boryapti. Kiyim-boshiga son kirib soldi. — A. Yoqubov, Sh. Shodiyev, Topilgan qiz
  • Songa qoʻshilmoq (yoki kirmoq) 1. Hisobga, qatorga kirmoq. Kimgaki boʻlmasa aql-u bilim yor, Qoʻshma uni odam soniga zinhor. — Fan va turmushSonsiz xotinning uyi songa kirmas. — Maqol[Oshno:] Bu yerlar ham songa kiradi, yashildan libos kiyadi, bogʻ-u boʻstonga aylanadi — M. M. Doʻst, Lolazor
  • Sondan chiqmoq 1. Hisobdan, qatordan, odamgarchilikdan chiqmoq. — Hadeb uyda oʻtiraverish ham odamni sondan chiqaradi, — dedi kampir Sanamga. — Sh. Xolmirzayev, ToʻlqinlarUrush hammani sondan chiqardi. — Yoshlik
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 902 →

Taʼriflar ichida

10 ta
telegram-kanal

telegram-kanal Telegram messenjeridagi biron bir mavzuga bog'liq axborot kanali. So‘nggi yangiliklarni asosan telegram-kanallardan o‘qib boraman.

oversayz

oversayz Oversayz - kiyimning moda uslubi bo'lib, unda kiyim qulay va bo'sh ko'rinishi uchun ataylab katta o'lchamda tikiladi. So‘nggi yillarda oversayz kiyimlar juda omm

veyp

veyp Tamaki chekish o'rniga nikotin bo'lgan suyuqlik bilan bug'ni nafas olish imkonini beruvchi qurilma. Iqos veyping bormi? — deb so‘radi Rustam, uxlab yotgan do‘stini t

storis

storis Ijtimoiy tarmoqlarga joylashtirishingiz mumkin bo'lgan qisqa fotosuratlar yoki videolar. Ular odatda bir muncha vaqt o'tgach, odatda 24 soadan so'ng yo'qoladi. Ijt

keshbek

keshbek Mijozga ishlatilgan pul miqdoridan bir qismini qaytarib beriladigan chegirmani ifodalovchi so‘z. Jiyanim keshbekdagi pullarni yig‘ib, 100 000 so‘m jamg‘aribdi. To

vegan

vegan Hayvonot mahsulotlarini iste'mol qilmaydigan odam. U go'sht, sut, tuxum va hayvonlardan olingan boshqa mahsulotlarni iste'mol qilmaydi, o'simlik ovqatlarini afzal k

Hammasini koʻrish · 10 →

Ertaklar

384 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Hammasini koʻrish · 384 →

Sheva materiallari

1323 ta
Anqildoq
Xorazm viloyati · Anqildoq

Sodda.

Burmak
Xorazm viloyati · yengil tanbeh so‘z

Yengil tanbeh so‘z.

Chochpopuk
Fargʻona viloyati · sochpopuk

Soch bezagi (qismlari: boʻrdak, karnay, kattaqubba)

Chorsi ombir
Fargʻona viloyati · Chorsi ombir

metallsozlikda ishlatiladigan ombirning to'rt qirrali bir turi

DUBARGI SHIKUFT
Samarqand viloyati · dubargi shikuft

mis idishlarga solingan badiiy naqsh elementlaridan biri

DUBARGI SHIKUFT
Buxoro viloyati · dubargi shikuft

mis idishlarga solingan badiiy naqsh elementlaridan biri

Hammasini koʻrish · 1323 →

Tashqi resurslar

6 ta
Oʻzbek tili korpusi
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek tilining elektron korpusi: soʻzshakl, lemma va birikmalar boʻyicha qidiruv, konkordans, morfologik tahlil; parallel va taʼlimiy korpuslar.

Savodxon
Imlo va yozuv vositalari

Imlo tekshiruvi, lotin–kirill oʻgirish va tarjima; Microsoft Office uchun qoʻshimcha. Asosiy imkoniyatlar pullik obuna bilan.

Sahifalar

3 ta
Hamkorlar

<span translate="no">til.uz</span> loyihasini yaratayotgan va qoʻllab-quvvatlayotgan tashkilotlar.

Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.