Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«сўз» бўйича 1248 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

34 та
соз

сфт. 1. Яхши, тузук, дуруст, қулай.

Оз сўз — соз сўз. — Мақол

Иш қуролинг соз бўлса, машаққатинг оз бўлар. — Мақол

Наманган бораман, создир ҳавоси, Мевалари ширин, дарднинг давоси. — С. Абдулла

Бу гулшан соз эди, соз устига соз этгали келдик. Қадрдонларни шод айлаб, сарафроз этгали келдик. — Ҳабибий, Танланган асарлар

2. Ўзаро яхши муносабат, муомала; ҳамжиҳатлик, иноқлик, иттифоқлик.

Қариндошлар билан созингиз чиқмас эмиш. — Н Норқобилов, Бекатдаги оқ уйча

3. Созланган, сози тўғриланган.

Дутор ҳали соз эмас.

4. Мусиқа асбоби торларининг ёки мусиқа асбобларининг ўзаро мос товуш уйғунлиги.

Роялнинг сози бузилибди. Созини тўғриламоқ.

  • Соз тупроқ Механик таркибига кўра энг оғир тупроқ тури. Ағдарма машиналар ёʻл очилаётган жойга соз тупроқ ташиб келтирмоқдалар. — Газетадан
  • Соз(и) келмоқ Гапи, феъл-атвори мос келмоқ. [Зиёдулла:] Сафар ака, биласиз, бизнинг Тарлоннинг тўриғингиз билан сози келмайди. Вақтини топдими, жиққамушт бўлади. — Т. Мурод, От кишнаган оқшомҲангомаси соз келмасми, Ҳар кимнинг тенгқури бўлса. — Оқ олма, қизил олма
Тўлиқ мақола →
сўзак

от Асосан тасодифий жинсий алоқа қилиш оқибатида келиб чиқадиган, сийдик ёʻллари ва жинсий аъзолар яллиғланишидан иборат юқумли таносил касаллиги; триппер.

Сўзак юқумли бўлгани учун, касаллик белгилари пайдо бўлиши биланоқ, венеролог врачга мурожаат этиш керак. — Ўзме

Тўлиқ мақола →
сўзан

от Этикдўз косиблар иш тикадиган махсус игна.

Сўзан билан чок тикмоқ.

Уй-рўзғорда ишлатиладиган қуроллар номи: пичоқ, ангишвона, жуволдиз, игна, чопқи, қайчи, сўзан ва бошқалар. — ЎТА

Чол унга сўзан, бигиз тутишни кўрсатади. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
сўзана

от Сидирға газламага гул тикиб тайёрланган, деворга осиладиган безак буюми; гулкўрпа.

Шоҳи сўзана. Сўзана тикмоқ.

Унинг қаршисида, сўзана тутилган девор тагида, муштдай бўлиб ўтирган мухбир йигит — Ислом пиқиллаб кулиб юборди. — Ш. Холмирзанев, Оғир тош кўчса

Сурмахон ая кўкка қаради: юлдуз тўла қорамтир осмон йирик-йирик гавҳар доналари қадалган бахмал сўзанага ўхшайди. — Ҳ. Ғулом, Замин юлдузлари

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 34 →

Таърифлар ичида

978 та
стенограмма

стенограмма Оғзаки нутқни қоғозга сўзма-сўз ёзиб олиш; стенографик усул билан ёзиб олинган матн. Маъруза стенограммаси.

шовур-шувур

шовур-шувур тақл. с. Мазмуни ноаниқ бўлган гап-сўз товушларини билдиради. Оломон орасида бирдан шовур-шувур кўтарилди. Х. Султонов, Бир оқ-шом эртаги

арраламоқ

аррала Арра билан кесмоқ, бўлмоқ. Ёғоч арраламоқ. кўчма Тинч қўймай, гап-сўз билан жонга тегмоқ. Бу ёқда қариб қуйилмаган хотин арралаб турса М.М. Дўст, Лолазо

қудағай

қудағай Хотин қуда. Қиз билан йигитни кўрган қудағайлар гап-сўз чувалмаслиги учун тез орада унашиб қўйишга эрларини қистай бошладилар. Ҳ. Нуъмон ва А. Шораҳмед

маза-бемаза

маза-бемаза Бўлар-бўлмас, бемаъни, бўлмағур (иш, гап-сўз ҳақида). Зумрад опа маза-бемаза гапларга қулоқ солмас рўзғор ишларидан бўшолмасди. С. Нуров, Кутилмага

луғавий

луғавий Луғатга, сўзга оид. Луғавий бирлик. Сўзнинг луғавий маъноси. Қалам сўзининг луғавий маъноси тарашланган, кесик демакдир. ЎТА Матндан четга чиқмай, сў

Ҳаммасини кўриш · 978 →

Эртаклар

175 та
Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Ақлсизга минг сўз оз
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол ва кампир ўзларининг ягона ўғлини уйлантиришга қарор қилишади. Келин уйга келганидан сўнг, у ҳеч қандай уй ишига қўл урмайди ва чол-кампир у

Ҳаммасини кўриш · 175 →

Шева материаллари

57 та
аг(а)раччйлиқ
Қашқадарё вилояти · сабзавотчилик

русча огород сўзидан (сабзавотчилик)

ата
Хоразм вилояти · ота

«ота» сўзининг ўғуз шевасидаги шакли

бä:в
Қорақалпоғистон Республикаси · бе (инкор, илтифоцизлик, танбеҳ билдирувчи ундов сўз)
бäйчä
Сурхондарё вилояти · опа

хотин-қизларга мурожаат қилинадиган сўз; узоқ қариндошлик

бъе
Сурхондарё вилояти · опа

хотин-қизларга мурожаат қилинадиган сўз

чарим жигна
Фарғона вилояти · чарм игна

Йигначиликда оёқ кийимининг такчармини тикадиган сўзон йигна

Ҳаммасини кўриш · 57 →

Ташқи ресурслар

3 та
Ўзбек тили корпуси
Корпуслар ва илмий ресурслар

Ўзбек тилининг электрон корпуси: сўзшакл, лемма ва бирикмалар бўйича қидирув, конкорданс, морфологик таҳлил; параллел ва таълимий корпуслар.

Саҳифалар

1 та
Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.