Қидирув

фл. 1. Маълумот олиш, билиш учун савол билан мурожаат қилмоқ; савол, сўроқ бермоқ.

Манзилни сўрамоқ. Воқеанинг тафсилотини сўрамоқ. Сўраганнинг айби ёʻқ. — Мақол

Кўп юргандан сўрама, кўп кўргандан сўра. — Мақол

Куйганёр кўприги олдига келганда, шофёр тормоз бериб, қўй етаклаган кишидан еттинчи участка қай тарафдалигини сўради. — С. Аҳмад, Уфқ

Азизхоннинг ўша тарафларга боргиси келди. Шошиб сўради: — Армияга одам олишадими? — С. Аҳмад, Уфқ

2. Кимсани чақирмоқ ёки чақирилишини илтимос қилмоқ.

— Алло, кимни сўраяпсиз? — Аҳмедовни сўраяпман.

3. Билимини текширмоқ, имтиҳон қилмоқ.

Жнинг каттасини кўрсатиб бермадингиз, эртага домла сўрайдиган эдилар. Қанақа ёзилади? — А. Қаҳҳор, Санъаткор

Қўйинг, хола, алахситманг, дарсларини қилсинлар Битта-яримта одам дарсдан сўраб қолса Ҳеч ким сўрамаса ҳам, Ўрмонжон акам сўрайдилар. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Фикрлашиб, маслаҳатини ёки рухсатини олмоқ.

[Қутидор] Хотини ва қизидан сўраб ўтирмай, бир кун дўконидан эркак совчилар билан битишиб ҳам келди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Янаги йилга ер экув-сиз қолса, колхоз ҳеч кимдан сўраб ҳам ўтирмасдан, қўш солиб юборади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

5. Бирор илтимос ёки талаб билан мурожаат этмоқ; илтимос ёки талаб қилмоқ.

Изн сўрамоқ. Узр сўрамоқ. Қарз сўрамоқ. Номарддан ёрдам сўрама, юзингга солади. — Мақол

Бой қўшнингдан сўрагунча, Ёʻқ уйингни ахтар. — Мақол

Азизхон жой излаб аланглаб тураркан, юқорида ўтирган Белявский уни имлаб, юқорига чиқишини сўради. — С. Аҳмад, Уфқ

[Муҳсина] Савол сўралган-да ҳам, жавоб бермайди, эрига мўлтираб қарайди — изн сўрайди. — М. М. Дўст, Лолазор

Баширжон ўзининг мушкул аҳволи тўғриси-да маслаҳат сўрамоқчи эди, бўлмади. Кўрдики, акахоннинг аҳволи уникидан ҳам оғир. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

6. Рухсат, ижозат ёки розилик олмоқ.

Эшик очиқ бўлса ҳам, сўраб кир. — Мақол

Меҳмон сўраб емас. — Мақол

Муқбил подшодан Ҳотамни бошлаб келишга ижозат сўрабди. — Чалпак ёққан кун

7. Кимсани хотинликка, келинликка берилишини илтимос қилмоқ.

Қиз(ини) сўрамоқ. Қизни сўраганга бер, Қимизни — сувсаганга. — Мақол

Мамат қассобнинг қизини қўшни қишлоқдан бир неча одам сўраган эди. — Ёшлик

8. Бировни ахтармоқ ёки изламоқ.

Бугун Азизхонни сўрамаган, суриштирмаган одам ёʻқ, деса бўлади. — С. Аҳмад, Уфқ

Кўп шаҳарга бордим сўраб, Тополмадим норим истаб. — Нурали

Ҳозир Эшон қишлоқда ҳам у кишини икки отлиқ сўради. — С. Аҳмад, Уфқ

9. Салом ва яхши истакларни бировга етказмоқ.

Қариндошларни сўраб қўйинг.

10. Савдода, олди-сотдида ўз моли учун бирор нархни айтмоқ.

Қиммат сўрамоқ.

— Тойчангизга неча пул сўрайсиз? — Эгаси юз сўм сўради. Мен етмиш сўм дедим. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак

— Кетамиз, — деди [Отабек] бир оз ўйлангандан кейин, — мол баҳолари тўғрисида битишолмай турамиз — олғувчилар арзон сўрайдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

11. фолк. Идора этмоқ; ҳокимлик, ҳукмронлик қилмоқ.

Юртни сўрамоқ.

Бу бошимга хос саллани ўрайман, Омон бўлсам, мамлакатни сўрайман. — Эрали ва Шерали

Чамбилбелни сўраб ётган зўр султон, Ўғил ёки қиз кўрмади Юнусдан. — Маликайи айёр

фл. Сўрамоқ феълининг мажҳул нисбати.

фл. Сўрамоқ феълининг орттирма нисбати.

1. Сўрашмоқ 2 фл. ҳар

-Ассалому алайкум, эшон ака, менман, — деди Ғуломжон ҳам, сўрашишга мажбур бўлиб — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Салом-алик; кўришиш

Мўмин кишиларнинг қўл бериб сўрашиши бошқа миллатларнинг ўпишиб кўришиши билан баробардир — "Фан ва турмуш"

фл. 1. Сўрамоқ 1-3, 5-10 феълининг биргалик нисбати.

Ундан ҳеч нарса сўрашмади.

Штаб радиоузелидан тинмай қурувчилардан тартиб сақлашни, ўзбошимчалик қилмасликни сўрашарди. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Салом-алик қилмоқ, кўришмоқ.

Кўл бериб сўрашмоқ.

фл. Сўратмоқ феълининг орттирма нисбати.