Қидирув

от 1. Шахс, зот.

Улуғ сиймо.

[Қосимбек:] Мовароуннаҳрдаги темурийлар орасида энг соҳибистеъдод, соҳибқудрат сиймо — Бобур мирзодирлар. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Шоир ва академик Ғафур Ғулом шеъриятда ўзига хос, мисли ёʻқ сиймолардан биридир. — Саодат

2. Қиёфа, кўриниш; чеҳра, юз.

Улуғвор сиймо. Гўзал сиймо.

Бизга ғоят азиз, ғоят мўтабар Шифокорнинг илиқ сиймоси. — Э. Во-ҳидов

— Унинг [қизнинг] сиймосида мен ҳаёт гўзаллигини кўрдим. Табиат бунёд этган ноёб гул эди у, — деди Самар. — М. Қориев, Ой-дин кечалар

Қундузхон бундан икки йил аввал ёʻқотган онасининг меҳрибон, мунис сиймосини қидиради. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

3. Бирор шахс образи.

Ўйчан мисраларда таржимон Маргаританинг изтироб тўла сиймосини усталик билан тасвирлайди. — ЎТА

от 1. Кўкрак, кўкс.

Эслаганда, қизнинг сийнаси Чуқур бир оҳ билан қўзғалур. — Ҳ. Олимжон

Мирқосимнинг қўлидаги чақалоқ бирдан йиғлаб юборди. Лаъли уни қўлига олиб, бағрига босди-да, лорсиллаб турган оппоқ сийнасини тутди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Ханжарнинг тиғи унинг [Шаҳзода-хоннинг] сийнасини бир неча бор ялаб ўтди. — К. Яшин, Ҳамза

2. кўчма Дил, қалб, юрак.

Булбул учиб, қўнар зоғлар, Сийнам тўла алам-доғлар. — Эрали ва Шерали

Неча вақтлар қўлим боғли, Банди бўлиб, сийнам доғли. — Юсуф ва Аҳмад

3. кўчма Қучоқ, бағир; оғуш.

Булоқ она Ер сийнасидан Шеър сингари қайнаб оқади. — Э. Воҳидов

Сенинг учун очиқдир кенг жаҳоннинг сийнаси. — Ғ. Ғулом

от 1. сфт. поет. Қора, қора рангли.

Кўзимга қўйибман сиёҳ сурмани, Жоним отам, севганимга бер мани. — Қўшиқлар

Қор кетди заминда, Бўртди илк гиёҳ, Қоронғи, сиёҳ тунда Шам ёнди гўё. — Х. Даврон

2. от кўчма Хат ёзиш учун ишлатиладиган рангли суюқлик.

Қора сиёҳ. Қизил сиёҳ. Сиёҳ билан ёзилган хат. п

Ой чиқди: сербулут осмон худди сиёҳ сачраган зангори кўй-лакка ўхшарди. — С. Аҳмад, Уфқ

3. Рўйи сиёҳ Юзи қора, қора юзли.

Рўйи сиёҳ бўлдик ушбу шаҳарга, Бошимиз кесади, осади дорга. — Эрали ва Шерали

от 1. 3-шахс бирликда (сиёқи ва сиёғи)

2. Авзо, афт-ангор, турқ, кўриниш.

Ҳавонинг сиёқи бузуқ.

Ўғил ҳам отага шунча ўхшарми, Кўзингда, сўзингда отанг сиёқи. — О. Ҳакимов

Чапдастлиги учар қушни олгудек, Сиёқидан ёʻлбарсга чанг солгудек — Я. Қурбон

Энажон, сўрама қайғу ҳам доғим, Ғам билан сарғайди гулдай сиёғим. — Равшан

3. Ҳолат, аҳвол, феъл-атвор.

Гўёки Собировнинг ўғри деб қилган ҳақоратига чидамаган сиёқда гузарга чиқиб, бақириб-чақирди. — А. Қодирий

— [Кумушнинг] Кундошликка чидайдиган сиёқи ёʻқ, ҳар кун Зайнабингиз билан ғиди-биди қилавериб, сизни қийнаб қўярмикин дейман, — деди Отабек. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Иёʻлдошвойнинг] Сиёқидан зўр генерал бўлишини фаҳмлаб турибман. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

4. Мазмун, маъно.

[Тошмурод:] Гапининг сиёғига қараганда, Ёʻлдош қизини сенга келинликка беришга рози. — Газетадан

от 1. Ишқаланавериб, суртилавериб сайқал топган ёки едирилиб теп-текис бўлган, сип-силлиқ.

Сийқа тош. Сийқа чақа.

Бу кун ҳам қуёш, худди совқотаётгандек, осмонда бир муддат сийқа танга каби хира я/тираб, кўздан ёʻқолди. — Х. Султонов, Бир оқшом эртаги

Бировлар савдо-сотиқ ёки харж билан овора бўлса, бировлар чўнтакларида сийқа чақаси ёʻқ, бозор расталарида гаранг судралади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. кўчма Кўп қўлланган, ишлатилавериб кўнгилга урган, меъдага тегган (гап, сўз, ибора ва шу кабилар)

Сийқа гап.

— Подшоҳнинг амри вожиб, — деди аллома, сийқа, эски гапни ишлатишга мажбур бўлиб. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси

3. кўчма Ғоя, мазмун ва бадиийлик жиҳатидан юзаки, саёз.

Сийқа фикр. Сийқа асар.

Сотиболдиевнинг баҳслашиши ҳам алланечук сийқа, бачкана эди. — П. Қодиров, Уч илдиз

сфт. шв. Сидирға, бир тусдаги; гулсиз.

Бу — инглиз ҳарбий либоси устидан сийдам беқасам тўн кийган 35 ёшлар чамасидаги киши эди. — С. Азимов, Оппоқ тонг қўшиғи

Ўрта ёшлардаги, сийдам зангор бахмал дўппи кийган бир киши гапга аралашди. — С. Абдулла, Таниш башаралар