Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«шо» бўйича 1825 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

891 та
шод
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. Бирор нарсадан мамнун, қувончга тўла; хурсанд.

Кўнгли шод. Шод бўлмоқ.

Сочларин бўйнимга боғлаб, Шод эрурман бу кеча, Қўй, чаманлардан, сабо, Гул атрини тарқатмагил. — Э. Воҳидов

Чўнтагининг қаеридадир асраб юрган ўттиз сўмликни онасига бераркан, Болтабой ўзида ёʻқ шод эди. — Ж. Шарипов, Саодат

Тўлиқ мақола →
шоҳ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Подшо(ҳ).

Эрон шоҳи. Шоҳнинг қизи.

Шоҳ боласига — юрт ва сипоҳ, дарвеш боласига масжид-у хонақоҳ керак. — Ойбек, Навоий

Ўйлама, ўлгунча ҳар ким бу разолатда кетар, Шоҳлар бир кун гадо, бир кун гадо шаҳзоддур. — Ҳамза

2. Шахмат ўйинида: энг асосий фигура.

Бир вақтнинг ўзида рақиб шоҳига ва доналаридан бирига ҳужум қилиш икки ёқлама зарбанинг энг кўп учрайдиган хилидир. — М. Муҳиддинов, Шахмат

3. Шахмат ўйинида: бирор дона билан бевосита рақибнинг шоҳига қилинадиган ҳужум; кишт.

Шоҳ бериб мот қилмоқ.

Мирза Муҳиддин қалтис бир шоҳ бериб, Мухторхон ўйланиб қолди. — А. Қаҳҳор, Сароб

4. Қарта ўйинида: тождор чол расми тасвирланган, куч жиҳатидан туздан кейин турадиган қарта.

5. Нарса ёки кимсаларнинг энг яхшиси, сараси.

Қушлар шоҳи — бургут.

Неча юзлаб таомлар орасида палов миллий пазандаликнинг шоҳ таоми ҳисобланади. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

Шоҳ қиз, шакар қиз, қизларнинг гули, Қошларингни кўрсатгил, мен унинг қули. — С. Айний, Дохунда

Бир юлдуздир етти кўкда — фалакда, Коинотнинг машъалига ўхшатдим. у дунёга тақдим қилди шоҳ асар, Мен ҳам унга шу достонни яратдим. — М. Шайхзода

6. Баъзи сўз бирикмалари таркибида “бош“, “асосий“, катта деган маъноларни билдиради (бундай сўз бирикмаларининг баъзилари қўшма сўзга айланган ва айланмоқда).

Шоҳ кўча. Шоҳ бекат.

Сирдарё тўсилиб, шоҳ тўғон қурилди. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
шок
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Ниҳоятда кучли, фавқулодда таъсиротлар (оғир жароҳат, куйиш, миокард инфаркти, буйрак санчиши, мос бўлмаган қон қуйиш, руҳий касаллик ва шу кабилар) натижасида марказий нерв системаси, қон айланиши, нафас системалари фаолияти ҳамда моддалар алмашинувининг кескин бузилиши билан ифодаланадиган, ҳаёт учун хавфли оғир патологик жараён.

Тўлиқ мақола →
шол
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Юнгдан тўқилган қалин мато, юнг газ-лама.

Шол бозори.

Бу бошига шолдан салла ўрайди. — Фозил шоир

Икки қиз чайқалган чойнак-пиёлаларни, туя юнгидан тўқилган шол дастурхонга ўралган нонларни келтириб, меҳмонлар олдига қўйдилар. — С. Айний, Қуллар

Шамоллатди молларин, Ипак-бахмал, шолларин. — Қ. Муҳаммадий

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 891 →

Таърифлар ичида

99 та
шипши

шипши Қулоққа оҳиста айтиладиган ран, сўз; пичирлаш Йигит уни мўъжаз қоматидан, чаққон юришидан дарҳол таниди. "Ҳаёт! Ҳаётим!" деб юборди у, қулоқларига бақир

юриш

юриш Меҳмондорчилик, кино, театр, сафар ва шу кабиларга бориш; сайр қилиш, томоша қилиш. Ойбек, Танланган асарлар Юришни яхши кўрадиган хотин. ят Ўзлари то

Ҳаммасини кўриш · 99 →

Эртаклар

304 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Ҳаммасини кўриш · 304 →

Шева материаллари

531 та
Чорношот
Фарғона вилояти · Чорношот

Нақш тури

Чўтирмак
Хоразм вилояти · Чўтирмак

Ҳар қандай дарахтга каллак урилганидан кейин ён-веридан ғуж-ғуж шохлар ўсиб чиқиб, улар ҳам чопиб ташланган кейин қолган беўхшов тана қолдиғи.

ДУДБУРА, дўдбура
Фарғона вилояти · дудбура

темирчилар мо'ри (о'чоқ мо'риси) ма'носида ишлатадилар, ба'зилари о'чоқнинг шохнайза о'рнатган қисмига айтадилар

Жангли бодрак
Хоразм вилояти · Варрак

Икки шохига қайрилган қамиш ёпиштирилган, учирилганда шамол таъсирида жаранглайдиган варрак

Жиннибош
Хоразм вилояти · шоли орасида ўсган ўзга нав шоли бошоғи

Шоли орасида ўсган ўзга нав шоли бошоғи. Уруғ айнимаслиги ва гуруч сифатини сақлаш учун бундай бошоқлар биттама-битта ўриб олиниб, ем ўрнида ишла

Ҳаммасини кўриш · 531 →