Поиск

sft. 1. Tarkibida shirasi bor, shirasi koʻp; shirador.

Shirali uzum. Shirali ozuqa.

Polizlardagi shirali qovunlar kechki kuz sovugʻida yorilib ketib, meni yenglar, deb termilib turibdi. — J. Sharipov, Xorazm

Butazorning oʻrtasi yalanglik. U yerda juda shirali oʻtlar oʻsadi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Shira yuqli, shira teggan.

Shirali, yuvuqsiz qoʻllarini ikki tomonga yoyib, xushlamayroq, mehmonga yelkasini tutdi kelin. — A. Muxtor, Kumush tola

3. koʻchma Mazmunli, maʼnodor; sermazmun.

Shirali gap.

4. koʻchma Xush yoqadigan, yoqimli; jarang-dor (ovoz, kuy va shu kabilar haqida).

— U [Elmurod] baʼzan oʻzi ruscha oʻqiganlarini gapirib berar, lekin bu, oʻqib berganday shirali va maʼnodor boʻlmas edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bu qoʻshiq shunchalar yoqimli, shirali ediki, temirchi yigitning yuragida allaqanday bir hisni uygʻotib yubordi. — S. Ahmad, Hukm

ot 1. Hoʻl meva va poliz ekinlari hosili pishib yetilishi bilan ular tarkibida hosil boʻladigan shirin suyuqlik; sharbat.

Uzumning shirasi. Qovun shirasi.

U [qozi domla] bir necha lahzada kosani tushirib, yupqa poʻstloq ichidan shirasi tomib ketguday boʻlib turgan shaftoliga qoʻl urdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Qovun pishdi, anor qizardi senga atab qoʻygan uzumlarim xalta ichida shira bogʻlab yotibdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Oʻsimliklar tanasida boʻladigan suyuqlik, namlik.

Ergash barg shirasi singib ketgan qadoq kaftiga boqdi. — A. Muxtor, Chinor

3. Inson yoki hayvon organizmi hujayralarida boʻladigan suyuqlik.

Baʼzi bezlar oʻzidan shira chiqarib turadi.

Bular [baʼzi ovqatlar] oshqozon osti bezi shiralarining koʻp-kam chiqarilishiga yoki oshqozon va ichaklarning harakatiga taʼsir qiladi. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish

4. s. t. Koʻknor poʻstini suvda ezib tayyorlangan, kayf beradigan ichimlik.

5. koʻchma Biror asar, gap, soʻz va shu kabilarga xos mazmun, maʼno.

Gapining shirasi yoʻq odam,

Bir xalq tilidagi asar ikkinchi xalq tiliga shu asarning butun fazilati, shirasi, jozibasi sakllanib tarjima qilingandagina maqsadga erishiladi. — Gazetadan

6. koʻchma Ohangdorlik, jarangdorlik; yoqimlilik (ovoz haqida).

Ovozning shirasi qochgan, keksalik. — A. Muxtor, Opa-singillar

qant-pant, konfetler, miywe-shiywe

ot ayn. Sirach.

Kichkina oʻtmas gazan bilan charmlarni kesdim. Shirach bilan bir-biriga yopishtirdim. — Oybek, Bolalik

ot 1. Sut yuzida hosil boʻlgan yangi qaymoq.

Shirava qaymoq. Sutning shiravasini piyolaga olmoq. Shiravaga non botirib yemoq.

Yangi sutning mazasi shiravadan qolishmaydi. — R. Fayziy, Balli, ona qizim

Sharofat xola oʻgʻli Mirpoʻlatga olib kelgan bir kosa shirava sutni Alijonning oldiga qoʻydi. — H. Nuʼmon, Fasllar

— Oftobchuvoqda nonushta qilib oʻtiribmiz. Nonushta quyuq: ikki kosachada shirava qaymoq, uzum, — dedi Shokirjon. — Sh. Rizo, Qor yogʻdi, izlar bosildi

2. koʻchma Qor, qirov, muz kabilardan hosil boʻlgan yupqa qatlam.

Sovuqdan chelakdagi suv shirava bogʻlabdi.

Kechasi birin-chi shirava qor yogʻib chiqdi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

1. Ciltçilikte, kitap yapraklarını düzgün tutmaya yarayan ince örülmüş şerit.MUQOVA BANDI

2. Pehlivan kispetinin parçası.