ot 1. Hoʻl meva va poliz ekinlari hosili pishib yetilishi bilan ular tarkibida hosil boʻladigan shirin suyuqlik; sharbat.
Uzumning shirasi. Qovun shirasi.
U [qozi domla] bir necha lahzada kosani tushirib, yupqa poʻstloq ichidan shirasi tomib ketguday boʻlib turgan shaftoliga qoʻl urdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Qovun pishdi, anor qizardi senga atab qoʻygan uzumlarim xalta ichida shira bogʻlab yotibdi. — I. Rahim, Chin muhabbat
2. Oʻsimliklar tanasida boʻladigan suyuqlik, namlik.
Ergash barg shirasi singib ketgan qadoq kaftiga boqdi. — A. Muxtor, Chinor
3. Inson yoki hayvon organizmi hujayralarida boʻladigan suyuqlik.
Baʼzi bezlar oʻzidan shira chiqarib turadi.
Bular [baʼzi ovqatlar] oshqozon osti bezi shiralarining koʻp-kam chiqarilishiga yoki oshqozon va ichaklarning harakatiga taʼsir qiladi. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish
4. s. t. Koʻknor poʻstini suvda ezib tayyorlangan, kayf beradigan ichimlik.
5. koʻchma Biror asar, gap, soʻz va shu kabilarga xos mazmun, maʼno.
Gapining shirasi yoʻq odam,
Bir xalq tilidagi asar ikkinchi xalq tiliga shu asarning butun fazilati, shirasi, jozibasi sakllanib tarjima qilingandagina maqsadga erishiladi. — Gazetadan
6. koʻchma Ohangdorlik, jarangdorlik; yoqimlilik (ovoz haqida).
Ovozning shirasi qochgan, keksalik. — A. Muxtor, Opa-singillar
- Koʻzini shira bosmoq Kekkayib, \yech kimni tanimay, mensimay qoʻymoq. Yozning noz-u neʼmatlari gʻanimat, sendan darak yoʻq. Yo brigadir boʻlib, koʻzingni shira bosdimi? — N. Yoqubov, Boʻsagʻada
- Shira tortmoq (yoki bogʻlamoq) 1. Shira hosil qilmoq, shira toʻplamoq ( Uzumlar shira bogʻlabdi\Moshxoʻrda shira tortdi. Sumalak koʻp qaynab, shira bogʻlab qoldi;— Hozir Sheroziyning ovozi ayni shira bogʻlagan payt, dongʻi Xorazmga tarqalgan, — dedi Sobir aka. — J. Sharipov, Xorazm