Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«shil» boʻyicha 496 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

204 ta
shilmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Narsaning sirtidan, tanadan uni oʻrab turuvchi teri, poʻst kabi qoplamini ajratmoq.

Daraxtning poʻstlogʻini shilmoq. Quyonning terisini shilmoq.

Tojiddin Qosim xushboʻy bananlarning oltin poʻstlarini ildam shilib, birmuncha yedi. — Oybek, Nur qidirib

Koʻchaning u yuzida, lab va burniga qon sachragan ayiqdek bir qassob, yangi soʻyilgan qoʻyning terisini zoʻr berib shilardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Uzib yoki yulib olmoq, koʻchirib yubormoq, qattiq tirnamoq.

Bilmay yaramni shilib yuboribman.

Mana bu yerimni Lyublin-da oʻq shilib ketdi. — A. Ubaydullayev, Qonli izdan

3. Achishtirib yalab ketmoq; terisini yeb, oʻyib yubormoq.

Ohak qoʻlimni shilib yubordi. Qalampir ichimni shilib ketdi.

Sirka ichgandagidek qornini shilib yubordi. — Oybek, Quyosh qoraymas

4. Aldash yoki zoʻrlik bilan boshqaning bor-yoʻgʻini oʻziniki qilib olmoq, talamoq; oʻgʻirlamoq.

Boylar kambagʻallarni shilardi. Savdogar xaridorlarni shiladi.

— Otam qarib, yoʻlda horib qolgan chol edi. [Qaroqchilar] Uni bir zumda yotqizib, yonidagi bor pulini shilib olishdi, — dedi Hoji xola. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Oʻgʻri, bandit! Ertaga hamma yoqni shilib qochadi. — A. Muxtor, Tugʻilish

Toʻliq maqola →
shilq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

taql. s. Biror narsa urilganda yoki yopiq idishdagi suyuqlik chayqalganda hosil boʻladigan ohista tovushni bildiradi.

  • Shilq tushmoq Toʻla Salimaning dagʻdagʻasini esladi-yu, Samadning gapiga shilq tushdi-qoldi. — M. Ismoiliy, Bizning roman
  • Shilq etib 1. Shilq etgan tovush chiqarib. Bu yerda boʻlsa, qosh qoraymasdan, eshigining ichidan shilq etib zanjir soladi. — H. Gʻulom, Mashʼal;Muharram Elmurodning qoʻliga shilq etib tushdi. — Shuhrat, Shinelli yillarOʻn besh qadamlar chamasi yugurgach, toʻsatdan taqqa toʻxtadi, soʻng shilq etib yiqildi. — YoshlikMunisxonning issiq qoʻllari sovib, shilq etib choyshab ustiga tushdi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
Toʻliq maqola →
shilt
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

taql. s. Yumshoq narsaga urganda hosil boʻladigan tovushni bildiradi.

Ot suliq chaynab, paqirdan bosh koʻtarishi bilan, biqiniga shilt tushgan qamchi zarbidan oʻzini oldinga urib, loʻkillab yurib ketdi. — Mirmuhsin, Choʻri

Sigir sochlari uzun dumini havoda oʻynatgan edi, uchi shilt etib Toshxonning yuziga tegdi. — A. Mirahmedov, Oʻt yuraklar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 204 →

Taʼriflar ichida

2 ta
mukkalamoq

mukkala Yuztuban yiqilmoq. Elov toʻpni ushlab oldi-yu, mukkalab borib yiqildi. R. Azizxoʻjayev, Ya shil dala ayn. Muk tushmoq, mukkasidan ketmoq. [Dadajon] Darsdan keyin

ukol

ukol Badanga, teri ostiga, tomirga shpris vositasida suyuq dori yuborish. Ukol qilmoq. Ukoldan keyin Xosiyat, garchi koʻzini ochmasa ham, lekin ravon nafas ola boshladi.

Ertaklar

176 ta
Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Aql bilan baxt
Xalq ogʻzaki ijodi

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Aqlsizga ming soʻz oz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol va kampir oʻzlarining yagona oʻgʻlini uylantirishga qaror qilishadi. Kelin uyga kelganidan soʻng, u hech qanday uy ishiga qoʻl urmaydi va chol-kampir u

Hammasini koʻrish · 176 →

Sheva materiallari

114 ta
Gok
Xorazm viloyati · ko'k

osmoniy rang, yashil, kulrang va ko'k (siniy)

Uyuq
Xorazm viloyati · Qora shilta loy

Ko‘l tubida bo‘ladigan qora shilta loy.

ahäytäsh
Fargʻona viloyati · ohaktosh

Eritilayotgan choʻyanni suyultirish uchun eritmaga qoʻshiladigan tosh

aqlik
Xorazm viloyati · yaxshilik, ezgulik
aqlïq
Xorazm viloyati · oqlik

1. Yaxshilik. 2. Qiznikida sovchilarga beriladigan tortiq. 3. Biror kishining o'lganiga yil to'lgach, kiyiladigan oqlik

arjay
Andijon viloyati · shilta

bo‘lar-bo‘lmasga kuladigan, o‘rinsiz hazil qiladigan kishi

Hammasini koʻrish · 114 →