Қидирув

тақл. с. 1. Қуруқ шох-шабба, қамиш кабиларнинг ҳаракатга келиши, сув, ёмғир кабиларнинг урилишидан ҳосил бўлган товушни билдиради.

2. Ўйлаб ўтирмай, дабдурустдан, тўсатдан.

Опаси кўп кулар, ҳар ишни тез ва шатир, бееҳтиёт қилар, шунинг учун ҳам уйда бирор идиш-товоқ синса, албатта, ундан кўришар эди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

фл. 1. “Шатир“ этган овоз чиқармоқ; шатир-шутур қилмоқ.

Қуруқ ўтин шатирлаб ёна бошлади.

Жимжит хонада тарновлардан тушаётган сувнинг шатирлаши эшитилиб турарди. — П. Қодиров, Уч илдиз

2. с.т. кўчма Жадал ёки шиддат билан ҳаракат қилмоқ; шахдам одим отмоқ.

Қирқ йигит тўп бўлиб, шатирлаб, бирдан келиб қолди. — Хушкелди

фл. 1. Шатирламоқ 1 феълининг орттирма нисбати.

Майнанинг тасаввурида кийиклар галаси пайдо бўлди. У тош, шағалларни шатирлатиб, ҳозир ёнбошидан югуриб келишини, улардан семизгинасини отиб олишни истади. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

Солдат, офицерлар эртаги жангга тайёргарликни кўра-ётганда — эрталаб ёмғир шатирлатиб турганди. А. Муҳиддин, Ҳ. — Тожибоев, Оташ қалбли қиз

2. кўчма Бирор иш-ҳаракатни шошилинч равишда, жадал бажармоқ.

Олмаларни шатирлатиб узмоқ.

Шатирлатиб кўксултонни қираётган Турғун жим бўлиб қолди. — Ойбек, Болалик

тақл. с. 1. Шатир ва шунга яқин товушни билдиради (қ. шатир 1).

Ўрик шохлари шатир-шутур синиб тушди.

Милтиқларнинг оғзидан чиққан оловдан чўчишдими, ҳайтовур, биздан уч-тўрт қадам наридан маккажўхорини шатир-шутур қийратиб, [тўнғиз] учиб ўтиб кетди. — С. Анорбоев, Оқсой

2. рвш. Тезлик билан, ҳаш-паш дегунча.

Шатир-шутур иш қилмоқ. Хатни шатир-шутур ёзиб ташламоқ.

сфт. Шўхлик билан иш тутадиган, гапирганда ёки бирор иш қилганда истиҳола қилиб ўтирмайдиган.

Шўх-шатир шум бола бу ерда ёʻқ эди. — Ғ. Ғулом, Шум бола

от 1. ким. Аммоний хлорид, рангсиз кристалл модда, новшадил (техника ва тиббиётда қўлланади).

2. с. т. Нашатир спирт.