фл. 1. Иссиқ ёки қаттиқ совуқ таъсирида таранглигини, тириклик ҳолатини ёʻқотмоқ; сўлимоқ (ўсимлик ҳақида).
Кун иссиқ, дарахтларнинг барглари ҳам шалпайиб қолган. — Газетадан
2. кўчма Ҳолсизланиб бўшашмоқ, мажолсиз, ҳаракациз ҳолатда бўлмоқ.
Эрталабки гимнастика шалпайиш ва қотиб қолганликни ёʻқотади. — Газетадан
Турсанг-чи, бунча шалпаясан. — Ҳ. Шамс, Душман
3. кўчма Ҳафсаласи пир бўлмоқ, бўшашмоқ; хомуш бўлиб қолмоқ.
У [раис] минбардан шалпайиб тушди, боя ўтирган қаторига эмас, орқароққа, панароққа бориб ўтирди. — Муштум
4. Уддасиз, хатти-ҳаракациз бўлмоқ; шалвирамоқ.
Бечора-ей, анави бола мунча аммамнинг бузоғидан шалпайган экан. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ