Qidiruv

fl. 1. Sezgi aʼzolari orqali his etmoq; tashqi taʼsirni tuymoq.

Sovuqni sezmoq. Hidni sezmoq.

Mansurning iliq qoʻllari peshonasini, sochini silayotganini sezib, kafti bilan yuzini toʻsdi-yu, unsiz yigʻlab yubordi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

[Gavharning] Yuragi gupullab urar, shamoldan quloqlari shangʻillar, tizzasining koʻzi muzday yerga tegib turganini sal-pal sezardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Aql-idrok bilan fahmlamoq; kuzatish, tajriba orqali his etmoq.

Keyingi vaqtlarda erining nimadandir qattiq iztirob chekayotganini Roziya sezib yuribdi. — S. Siyoyev, Avaz

Aziza kursdosh qizlarning gʻashi kela-yotganini sezgan sayin oʻzini gʻolib hisoblab, rohatlanar edi. Oʻ. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Oldindan his etmoq, payqamoq, fahmlamoq.

Sovliq qandaydir bir yomonlik yuz berishini sezgandek bezovta maʼrar, ikki oyogʻini tinmay silkitayotgan qoʻzi tomon intilardi. — S. Ahmad, Yulduz

Bu voqeadan xabar topgan Sulton Ali mirzo oʻlim xavfi oʻziga ham yaqinlashib kelayotganini sezdi-yu, qanday qilib boʻlsa ham qochib qutulishning payiga tushdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

4. Shunday deb hisoblamoq, shunday deb bilmoq; tuyulmoq.

Lekin Yarash polvon oʻz uyida oʻzini musofirdek seza boshladi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

Fotima birdan qaltirab, kuchsiz, darmonsiz boʻlib qolgandek sezdi oʻzini. — T. Ashurov, Oq ot

fl. 1. Sezmoq feʼlining majhul nisbati.

Zilzila yuqori qavatlarda kuchliroq seziladi.

Qumda ketayotgan kishiga ninaning ogʻirligi ham seziladi. — J. Sharipov, Xorazm

2. Aks etmoq, koʻrinmoq, bilinmoq, namoyon boʻlmoq.

Hayot oʻchoq yonidagi shoxlarni goh oyogʻi bilan bosib, goh tizzasiga urib sindiradi, uning shoshqin harakatlaridan hayajonlanayotgani sezilib turardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Boburning Samarqandga yana yurish qilishi qatʼiy ekani uning gap ohangidan sezildi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

3. Tuyulmoq, oʻxshamoq.

Sodiqning javobi uning ustidagi yukni tagʻin ham ogʻirlashtirgandek sezilib, u boshini quyiga engashtirdi va chuvak soqolini tuzatib, fikrda qoldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

sft. 1. Sezilishi, his etilishi mumkin boʻlgan, farqi anchagina katta, kuchli.

Quyosh botganiga anchagina boʻlgan. Qorongʻilik quyuqlashgan sari havo sezilarli darajada sovib borardi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. koʻchma Koʻzga koʻrinarli; arzirli, aytarli.

Uning ish faoliyatida sezilarli oʻzgarish boʻlmadi. Sezilarli natijalar qoʻlga kiritildi.

Bilinar-bilinmas, uncha sezilmaydigan; payqash qiyin boʻlgan,

Nihoyat, sultonning koʻkimtir-sargʻish yuziga sezilar-sezilmas qizillik yugurdi. — O. Yoqubov, Koʻhna dunyo

Ishlab turgan yurakning jonli hujayralaridagi sezilar-sezilmas oʻzgarishlarni oʻrganish qiyin. — Gazetadan

ot 1. Narsa va hodisalardagi ayrim xossalarning miyadagi inʼikosi.

Koʻrish sezgisi. Eshitish sezgisi. Sezgi aʼzolari.

Sezgi dunyoni bilishning birinchi bosqichi va tarkibiy qismidir. OʻzME. — Sen

bugun yalpi hayot kuyini, Butun sezgi, hissim bilan tinglayman. — Gʻayratiy

Qaltirarsan ajib sezgidan — R. Parfi

2. Aql-idrok bilan his etilgan, fahmlangan, payqalgan ichki tuygʻu; fahm-farosat; instinkt.

Qandaydir uzuq-yuluq fikrlar, koʻngilni gʻash qiladigan sezgilar uni chulgʻab oldi. — Oybek, Quyosh qoraymas

U onalarga xos ichki bir sezgi bilan shuncha chaqaloq orasidan oʻgʻlining ovozini — baland yigʻisini darrov ajratib olardi. Oʻ. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Elmurodning koʻnglida endi cholga nisbatan boʻlgan haligi nafrat oʻchib, uning oʻrniga ayanchga oʻxshash bir sezgi paydo boʻldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

ot kim. Mendeleyev davriy sistemasining I guruhiga mansub kimyoviy element, oson eriydigan kumush tusli yumshoq ishqoriy metall.

Shishaga seziy aralashtirilganda esa u radioaktiv nurlanish taʼsirida xiralanmaydi. — Fan va turmush